 Ludzie z drugiego działu przyszli popatrzeć, wypychają cię na środek, masz stare idź, będziesz opowiadał o tym, cośmy robili, tak? Umiejętność zaprezentowania swojej pracy, czasami może się okazać dużo ważniejsza niż ta praca. Tu kierownik mówi, no, dobie się ten projekt udało zrealizować, to dawaj, opowiadaj przed całą firmą, zabrakło nam języka w gębie, znowu nie wiemy co powiedzieć, stoimy przed wszystkimi. Mnie też się coś takiego przydarzyło. Cześć, witam was na kolejnej kawie ze smokiem, złapcie sobie coś ciepłego do picia, złapcie sobie jakąś kawę, herbatę, co tam lubicie. Zapraszam, zaczynamy. W dzisiejszej kawie ze smokiem chciałem z wami pogadać na temat, o który już trochę się za nami ciągnę tak od czasów, no, co na mnie liceum. Jak to jest, że programiście jednak by się przydały trochę takie miękkie umiejętności? Po co w zasadzie programiście miękkie umiejętności? Umiejętność matematyka, fizyka, jakieś takie ważne kierunki ścisłe, a te wszystkie humanistyczne tematy to niepotrzebne wcale i najlepiej w ogóle sobie o tym zapomnieć i tak dalej. I powiem tak, pół biedy jeśli jesteś osobą, która jest ekstrowartyczna, umie być duszą towarzystwa i nie masz problemu z nawiązywaniem nowej znajomości, umiejętności takiego wypowiadania się w większych grupach. No ja na przykład takich umiejętności nie mam. Dzisiaj już mi trochę lepiej idzie, ale nie zawsze tak było. I ten temat powiedziałbym jest taki dosyć trudny, dlatego że no nie ma jednoznacznych dowodów na to, że pracy programisty jest to bardzo potrzebne. Najczęściej bada się takie umiejętności twarde, to znaczy o ścisła wiedza, może jakieś algorytmy, może jakieś budowanie systemu, design, tego typu tematy. A o takich miękkich tematach bardzo rzadko wspomina. Po co tak praktycznie takie umiejętności są temu programiście? Czy to ma jakikolwiek sens, żeby w ogóle w to inwestować jakikolwiek czas i oprócz tego, że umiemy świetnie ten swój język programowania, znamy algorytmy, wzorce projektowe, budowy pamięci, zasad bezpieczeństwa, jakieś modele biznesowe, całą masę algorytmów. No wszystko, wszystko, wszystko mamy opanowane. Z mojego doświadczenia okazuje się, że jednak przydaje się mieć takie umiejętności, ale co to w zasadzie jest i na czym to polega miękkie umiejętności w zawodzie programisty. Po pierwsze, kiedy przychodzimy do tej pracy, dziś ta rekrutacja, ale też z drugiej strony umiejętność z rekrutowania człowieka. To znaczy doprowadzenia do tego, żeby kandydat, który u nas się pojawił, rzeczywiście chciał taką pracę z nami podjąć, tak, żeby chciał przyjść do firmy, a nie było tak, że przyjdzie na rozmowę rekrutacyjną, okazuje się, że jest świetny, ale takżeśmy go do siebie zraźli, że pójdzie gdziekolwiek, indziej tylko nie tu. Oprócz tego mamy też sytuację taką, że no musimy pracować ze spole i jakoś w tym ze spole trzeba między sobą się dogadywać, nie może być tak, że każdy sobie, to znaczy, jeśli nie jesteśmy agresywnymi dupkami po prostu, to jakoś sobie z tą grupą się dogadamy. Jakiś taki kompromis może wypracować, której wszystkim w miarę pasuje i nie powoduje, że mamy ochotę się po prostu wypisać z tego zespołu i przenieść do innego. Jak w tym zespole się odnaleźć, tak, zbudować sobie takie relacje z tymi ludźmi, żeby, no, jak będzie potrzeba to, żeby im pomóc, żeby oni nam pomogli, żeby nas czasami w czymś wyręczyli, żeby przejęli jakiś trudny obowiązek, który na przykład im sprawiał mniejszą trudność. Znam takie zespoły, gdzie po prostu stosunki są bardzo chłonne, nie jesteśmy przyjaciółmi, nie jesteśmy nawet dobrymi kolegami, jesteśmy po prostu ludźmi, którzy pracują w jednym zespole w tej samej firmie i robimy to, co musimy do tej godziny, to, której musimy, a potem wychodzimy i zapominamy o tym, że istnieje coś takiego jak zespół, do którego się należy i trzeba coś tam w nim zrobić. To nie jest tylko tak, że da się przebrnąć przez życie jako programista bez posiadania takiej umiejętności współpracy z innymi ludźmi. I ona jakby tak bezpośrednio prowadzi do jakiegoś trzeciego kroku, który polega na tym, że czasami nie jesteśmy zmuszeni też stanąć jakby w obronie własnych racji, być asertywnym umieć, się postawić, zawalczyć o swoje, żeby te dwie strony jakoś znalazły tą możliwość dalszej współpracy, tak, i żeby jednocześnie nie być taką takim kozłem ofiarnym, którą zawsze przypadają te najgorsze zadania, które nikt nie chce robić, no niestety nam wpadają, bo nie umiejemy się odezwać w momencie, kiedy jest taka potrzeba, zawalczyć po prostu jakoś, żeby dostać jakiś fajniejszy konsek, żeby się sprawdzić trochę, żeby mieć możliwość wystartowania w jakimś trudniejszym temacie. No i czwarty temat, który jest też bardzo ważny, jeśli nie najważniejszy, no to taka umiejętność sprzedania tych swoich osiągnięć technologicznych, tych swoich wypracowanych, tej swojej wypracowanej wiedzy, czy doświadczenia, czy po prostu zaprezentowania jakiegoś projektu, na którym się pracowało bardzo długo. Umiejętność zaprezentowania swojej pracy czasami może się okazać dużo ważniejsza niż ta praca, dlatego, że włożymy bardzo dużo wysiłków to, żeby przygotować świetny projekt. Wszystko jest ekstra i po prostu działa lepiej, niż kietokolwiek, kiedykolwiek zaplanował, klient jest w niebo wzięty, dostał wszystkie wymagane rzeczy i tak dalej. O, ja cię na rękach cię chcą nosić, no ale przychodzi kierownik, no i pyta, no i co żeście zrobili w tym sprincie, no? Co żeście zrobili przez te ostatnie 3 miesiące, tak? No i skończony projekt, to nam teraz opowiedzcie o tym, ludzie z drugiego działu przyszli popatrzeć, wypychają cię na środek, masz stary i idź, będziesz opowiadał o tym, cośmy robili, tak? Tu kierownik mówi, no, dobie się ten projekt udało zrealizować, to przed całą firmą, przed kierownictwem albo przed zarządem jeszcze najlepiej opowie, co żeście uzrobili, jak. A my stoimy przed tym powerpointem i nie mamy pojęcia, jak się w ogóle zachować, którą stronę, czy może z tej strony, czy z tej strony ekranu, gdzie ja tu zabrakło nam języka w gębie, znowu nie wiemy, co powiedzieć, stoimy przed wszystkimi. Szybko, szybko do przodu, skończyć to jak najszybciej i nagle wychodzi na to, że tak naprawdę, no, nic tego nie wyszło, nic tego nam nie zostaje. Mnie też się coś takiego przydarzyło. Na własne życzenie wpakowałem się w sytuację, której do dzisiaj żałuję, że po prostu nie udało mi się poprawnie wykorzystać, że zmarnowana świetna okazja na to, żeby zrobić coś fantastycznego. Mianowicie, kiedyś w Kielcach organizowano takie targi innotech, o innowacji technologicznej w Polsce. I jakimś psim z fandom na tych targach znalazłem się ze swoim projektem Headcube. To była gra na telefony komórkowe. Tutaj znajdziecie link do filmu, który pokazuje intros tej gry. Polegało to na tym, że na takim spotkaniu można było po prostu znaleźć inwestora, który chciałby wejść w taki układ, że o, ten konkretny projekt weźmiemy i będziemy go rozwijać. W Polsce wtedy nie było jeszcze dużo firm, które zajmowały się grami na telefony komórkowe. Większość po prostu była za granicą. No i przynajmniej się pojawiła taka możliwość, że ojacie wystąpię przed grupą zainteresowanych aniołów biznesu, że będę chcę się opowiedzieć, pokazać ten projekt i tak dalej. Im bliżej było tego terminu, tym bardziej się tym faktem stresowałem i nie miałem pojęcia jak wypadnę przed taką grupą ludzi, bo nigdy wcześniej nie występowałem publicznie w takim dorosłym życiu z czymś, na czym mi naprawdę zależało. I nie umiałem sobie z tym po prostu poradzić. Wiem coś takiego, że swoją całą wypowiedź nagram po prostu za wczasu i podłożę ją dźwiękiem pod wideo, które będzie przedstawiało tę grę. Nie będzie żadnych błędów przy prezentacji, wszystko będzie idealnie, właściwa dykcja. Jakś sobie możecie się domyślać, no, była to totalna klapa, bo wyszedłem ze swoim projektem, podłączyłem wszystko. Ludzie czekają, siedzą, ja to puszczam i stoję. I stoję. Tam prezentacja gada, leci, a ja stoję. I każdy inny jakoś tam sobie poradził, jakoś tam wydukała. A ja wymyśliłem, no. Jak się nie trudno domyślać, nic mi z tego nie wyszło, do dzisiaj mam trochę sobie za złe, że okazja zmarnowana. Może projekt nie był najlepszy z możliwych, bo były dużo ciekawsze projekty, to szukujmy się tak, nie miałem czegoś, co było na tyle fantastyczne, żebym przebił wszystkich innych, ale może coś by z tego wyszło, gdybym był w stanie ten projekt zaprezentować dużo lepiej. Dopiero tak naprawdę dzisiaj to wiem, że taki sukces finansowy czy osobisty idzie na pierwszym miejscu za człowiekiem, a na drugim dopiero za produktem. To znaczy możemy mieć słabszy produkt, ale dla takiego potencjalnego partnera ważniejsze jest to, żeby on wierzył w ciebie, a nie w to, jaki jest to projekt. Bo projekt, jeśli ma jakiś potencjał, to projekt można poprawić. Można dorzucić więcej pieniędzy, opłacić większą grupę programistów, dołożyć ludzi, pomóc itd. i dalej zbudować coś większego z tego, co już jest. Jeśli projekt tylko w jakikolwiek sposób rokuje, to jest szansa, że coś się uda z niego zrobić. Z człowiekiem już jest dużo trudniej, bo nikt nie chce współpracować z osobami, które tak po prostu jak ja wtedy stoją na środku i jak takie kołki się kiwają i czekają aż po prostu spadnie im z nieba, nie wiadomo co. I dopiero parę lat później zdałem sobie z tego sprawę, że umiejętność sprzedawania jest ważna dla każdego. Czy jesteś programistą, czy jesteś dekarzem, czy jesteś prawnikiem, czy kimkolwiek innym. Na każdym etapie musisz klienta przekonać o tym, że jesteś kompetentny, że jesteś osobą godną zaufania, że twoja praca jest wartościowa, że przynosi efekty, o które chodziło od samego początku i takie coś wbrew pozorom można sobie wypracować. Trzeba po pierwsze sobie zdać z tego sprawę, że jest to potrzebne, a po drugie włożyć pewien wysiłek w to, żeby przynajmniej takie minimalne umiejętności sobie przeswoić. Jeśli widzisz sobie taką potrzebę, jak ja widziałem wtedy, żeby takie umiejętności u siebie rozwinąć, to opowiem ci teraz historię, jak mi się udało zmierzyć się z tym problemem i poprawić swoją umiejętność przemawiania publicznego do jakiejś grupy ludzi, jak pokonać taki paraliżujący strach, czy to jest twój team, czy wychodzisz przed cały open space, czy mówisz do większej grupy ludzi, czy naprawdę do jakichś ważnych osób. Jest to jedna z takich rzeczy, które są proste, ale nie łatwe. W sensie nie jest to skomplikowane, bo wystarczy ćwiczyć, ale ćwiczenie jest trudne. I robienie tego w samotności nie daje żadnego efektu. Ktoś mi powiedział kiedyś, że można ćwiczyć takie publiczne przemówienia przed lustrem. Dla mnie to totalnie nie zdał egzaminu, nie wiem, jak ludzie są w stanie z tego coś dla siebie wyciągnąć, może się da. No więc parę lat później spotkałem na mieście kolegę, z którym się długo, długo nie widzieliśmy. I Biotrek im właśnie powiedział, że idzie na spotkanie mówców. No tak, jak to idziesz na spotkanie mówców? To znaczy na spotkanie mówców. Zdawałem sobie wtedy jeszcze sprawy, jak bardzo ważne jest taka umiejętność. I ta grupa tych ludzi, którzy tak regularnie spotykali, nazywała się Toastmasters International. Okazuje się, że organizacja jest znana na całym świecie. I właśnie na tym polega, że spotykają się w takich małych klubach, które są regionalne zakładane, po to, żeby przemawiać publicznie do członków tego klubu i gości, i żeby potem otrzymać od wyznaczonej osoby, ocenę takiego wystąpienia, czyli można otrzymać jakiś feedback usłyszeć, co się zrobiło dobrze, co się zrobiło źle, jakie rzeczy należy zwrócić uwagę, które należy utrzymać, które się bardzo podobały. Jest to bardzo ciekawe, bo z całej masy takich błędów, które robimy, jako mówcy, nie zdajemy sobie sprawy. A jednocześnie praktyka w takim klubie powoduje, że mamy więcej pewności siebie. I wstępując do tego klubu, dostaje się taką książkę z takim programem, w którym są różne zadania, żeby to była, na przykład, mowa motywacyjna. Przygotowujemy sobie speech, ćwiczymy go sobie w domu, przemawiamy tak publicznie i walczy się z tą tremą, dochodzi do jego przełamania tych lodów. To jest speech, tak właśnie nazywa icebreaker i przełamuje się tę tremę sceniczną. W środowisku takim bezpiecznym, gdzie ludzie przychodzą poćwiczyć, stajemy się pewnie siebie. To jest nam dużo łatwiej tą umiejętność po prostu z tego środowiska przenieść do drugiego już takiego profesjonalnego. I takie spotkania tego klubu są też dużą frajdą. Można poznać parę fajnych osób, można nawiązać ciekawe z kontakty, jest to networking. W grupie, do której ja należałem, było dosyć dużo programistów, tylko byli też ludzie z innych środowisk, trochę menadżerskich, troszeczkę finansowych. Także jest to świetna okazja do tego, żeby nawiązać trochę nowych kontaktów i też trochę poćwiczyć ten warsztat, który nam pomoże w tym zawodowym życiu, żeby tą naszą pracę pokazać w jak najlepszym świetle. Nie wylądować tak jak ja, bo się po prostu człowiek, który muje, czy boi i nie chce zaryzykować. Także życzę Wam dużo okazji do tego, żeby publicznie przemawiać, żeby sobie poćwiczyć taki warsztat i żeby to pomogło Wam awansować w Waszej ścieżce kariery i popchnąć ją do przodu. Mnie się to bardzo przydało. I jeśli masz podobne problemy albo chcesz po prostu poćwiczyć, żeby się czuć jeszcze lepiej ze swoim warsztatem, to gorąco ci polecam właśnie wybrać się na takie spotkanie klubu Toastmasters. Bardzo prawdopodobne, że w twoim mieście już taki klub jest i trochę tego spróbować. To tyle na dzisiaj. Dajcie znać w komentarzu, jak Wam się podobało. I jeśli chcecie więcej filmów, subskrybuj mój kanał. Dzięki za wspólną kawę. Do zobaczenia następnym razem. Cześć!