 Hoofstuk 14 van Onder moeders vleugels. Dit is een opname voor Liepevox. Alle opnames van Liepevox zijn vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of als je voor een wille gewild wordt, ga naar Liepevox.org. Voorgelezen door Anna Simon. Onder moeders vleugels door Luiza May Elkat. Hoofstuk 14. Geheimen. Jo had het heel druk op Zolder, want de oktoberdagen begonnen koel te worden en de middagen kort. Gedurende twee of drie uur scheen de zon door het hoge venstig en koesterde ze Jo, die op de oude kanapé zat, met al haar papieren voor zich op een koffer uitgespreid, terwijl Knabelaar, de lievelingsrat, langs de Hanenbalken wandelde, vergezeld door zijn oudste zoon, een flinke jongen die blijkbaar heel trots op zijn snorren was. Totaal verdiepte naar werk krabbelde Jo voort tot de laatste bladzijde vol was. Toen zette ze haar naam onder met een sierlijke kril en weer per pen neer met de uitroep. Daar, ik heb mijn best gedaan. Als dit niet goed genoeg is zal ik moeten wachten tot ik het beter kan. Languit op de kanapé liggende lasse het manneskript nog eens zorgvuldig over, maakte hier en daar verbeteringen, versierde het met etterlijke uitroptekens die Jo uitzage als kleine luchtbalans, rolde toen het schrift op, bondet vast met een mooi rood bandje en bleef een oogomblik zitten met een pijnsend gezicht dat duidelijk toonde hoe ernstig ze haar werk had opgevat. Jo's lessonaar was een oude blikke poppenkeuken die met de opening tegen de muur hing. Hierin bewaarde ze haar paparassen en een paar boeken veilig buiten bereik van knabbelaar, die ook letterliefend van aardscheen en dit toonde door alle boeken die in zijn bereik vielen af te knagen. Uit deze blikke bewaarplaats haalde Jo nog een ander manneskript en nadat ze beide in haar zak had gestoken, ging ze zachter trap af, haar vrienden vrijheid laatende om aan haar pijnen te knabbelen en van haar inkte te proeven. Zo onhoorbaar mogelijk haalde ze hoed en mantel te voorschijn, ging naar het raam boven de achterdeur, klom daaruit op het lage aftak boven de ingang, kwam het een sprong in het zachte gras terecht en bereikte langs een omweg de straat weg. Daar gekomen wachten ze bedaard, wenkte een aankomende omnibus en roelde naar het stad, met een buitengewoon vrolijk en geheimzinnig gezicht. Wanneer iemand op haar gelet had, zou haar haar gedrag zeker vreemd hebben gevonden, want toen ze uitgestapt was, liep ze met vlugge pas naar een zeker nummer in een zeker drukke straat. Nadat ze met enige moeite het huis gevonden had, stapt ze het voorpoortaal in, bekeekde morse getrap, stond een ogenblik stokstijf en vloog toen even vlug als ze gekomen was de straat weer uit. Deze manoeuveren herhaalde ze verschijnde malen tot grootvermaak van een zwart oogig jong mens, dat op zijn gemak in de vensterbank van een gebouw aan de overkant zat. Toen ze voor de vierde maat terugkwam, nam Johan klokbesluit, trok haar hoed in de ogen en liep de trap op met een gezicht alsof al haar tanden moesten uitgetrokken worden. Onder andere naamplaatjes tot de deurpost was er ook een van een tandmeester en nadat de jongen hier aan de overkant een ogenblik gestaard had op een paar kunstmaatige kakenbenen die open en dicht gingen om de aandacht op een prachtig stijl tanden te vestigen, trok hij zijn jas aan, nam zijn hoed en posteerde zich in de deur aan de overkant, terwijl hij met een glimlach en een rilling bij zichzelf zei, net iets voor haar om alleen te komen, maar als ze veel pijn heeft gehad mag er toch wel iemand zijn om haar naar huis te brengen. Na tien minuten kwam Joh de trap afdraven met een rood gezicht en helemaal het voorkomen van iemand die pas de een of andere vuurproef heeft doorstaan. Toen ze het jong mens zag, scheen ze de ontmoeting alles behalve aangenaamte te vinden en liep ze hem met een knikje voorbij, maar hij volgde haar en voeg medeleidend. Was het heel erg? Nee, zo heel erg niet. Je bent er nogal gauw afgekomen. Ja, dat hemel zijn dak. Waarom ben je alleen gegaan? Ik wou niet dat iemand het wist. Je bent toch het wonderlijkste wezer dat ik ooit gezien heb. Hoeveel heb je laten trekken? Joh kreeg haar vriend aan, alsof ze hem niet begreep en begon toen te lachen, alsof hij iets bijzonder grappigs gevraagd had. Ik wou er graag twee uit hebben, maar ik moet tot de volgende week wachten. Waar lach je om? Je voert iets kwaads in het schild, Joh, zei Lori, op een dwaalspor gebracht. En jij ook. Wat deed je daar jong mens in het café? Ik vraag excuus mee, vrouw. Het was geen café, maar een schermschool waar ik les neem. Daar ben ik blij om. Waarom? Dan kun je het mij leren. Dan wanneer we dan hemmelt opvoeren, kun jij laertes zijn en kunnen we dat gevecht mooi voorstellen. Lori barste uit in zo'n hartelijk gelach dat verschijnen voorbijgangers huns ondanks glimlachten. Ik zal het je leren of we hemmelt spelen of niet. Het is een heerlijke sport en het zal je spieren stalen. Maar ik geloof niet dat dit de enige reden was waarom je zo gedecideerd zei, daar ben ik blij om. Was het wel? Nee, ik was blij dat het geen café was, omdat ik hoop dat je nog niet naar zulke gelegenheden gaat. Doe je het wel eens? Niet dikwels. Ik wou dat je het nooit deed. Steek niet zin, joh. Ik heb thuis van een miljard, maar er is niets aan wanneer je geen goede spelers hebt. En omdat ik het graag doe, kom ik er wel eens om een partij met net moffet of een van de andere te spelen. Ach, heerde, dat spijt me, want je zult er al meer en meer van gaan houden, er je tijd en geld mee verspelen en net als die akkelige jongens worden. Ik had zo'n hoop dat jij degelijk zou blijven en je vrienden eer aan je zouden beleven, zei joh, met moederlijke bezorgheid haar hoofd schuddende. Kan een jong mens zich niet eens in onschuldige uitspanning veroorloven zonder zijn aanspraak op degelijkheid te verburen, vroeg Lori enigszins geraakt. Dat hangt er vanaf hoe en wanneer hij zich die veroorloft. Ik hou niet van net en zijn club, en ik wou dat jij je daar buiten hield. Moeder wil niet dat hij bij ons aan huis komt, hoe graag hij ook wil, en als jij wordt als hij, zou ze niet meer toelaten dat we zoveel pretjes met de kander hadden. Kom, zei Lori, maar hij was wel wat ongerust. Nee, ze kan dat soort van uitgaande heertjes niet uitstaan, en ze zouden ons, geloof ik, nog liever alle vier in hoede dozen pakken, dan ons met hen te laten omgaan. Nou, je moeder heeft voor eerst haar hoede dozen nog niet voor de dag te halen. Ik ben niet van dat slag, en ik verlang niet toe te behoelen, maar ik houd nu en dan wel eens van een onschuldig amusementje, en jij? Oh, daar heeft natuurlijk niemand iets tegen, maak pret naar harte lust, als je maar niet losbandig wordt, want dan is er een eind aan al ons plezier. Ik beloof je een drie dubbele heiligen te worden. Ik houd niet van heiligen, blijf maar een gewone, gezellige, nette jongen, dan zullen we je nooit in de steek laten. Ik weet niet wat ik zou beginnen, als jij zoiets deed als de zoon van meneer King. Hij had overvloed van geld, zodat hij niet wist wat hij ermee doen moest, en hij ging drinken en spelen, en liep weg, en maakte valse wissels op de naam van zijn vader geloven, en was in ieder geval zo slecht mogelijk. Je denkt dus dat ik waarschijnlijk ook zo doen zal, zeer verplicht. Nee, dat denk ik niet, zeker niet, maar ik hoor oude mensen soms zeggen dat veel geld hebben zo verleidelijk is, en dan zou ik maar wensen dat je arm was, dan hoefde ik niet ongerust over je te zijn. Ben je dan ongerust over me, Jo? Ja, een beetje, als je zo somber en ontevreden kijkt zoals je soms doet, want je hebt zo'n vaste wil, en wanneer je eenmaal de verkeerde weg opging, zou het moeilijk zijn je tegen te houden. Lori liep een paar minuten zwijgend voort, en Jo keek hem eens van terzijde aan, wensen het dat haar mond gehouden had, want de uitdrukking van zijn ogen was alles behalve vriendelijk, hoewel hij nog glimlachtte, alsof hij met haar waarschuwingen de spot dreef. Ben je van plan de hele weg over te preken, voeg jij opeens? Natuurlijk niet, waarom? Omdat ik als je van plan bent, in een omnuembus stap, maar als je ermee ophoudt, loop ik liever met je, om je iets belangrijkst te vertellen. Ik zal niet meer preken, en ik verlang vreselijk het nieuws te horen. Mooi, vooruit dat maar. Het is een geheim, en als ik het je vertel, moet je mij het jou ook vertellen. Ik heb er geen, begon Jo, maar heel plotseling op, zich herinnerende dat ze er wel in had. Je weet al beter, je kunt je toch niet goed houden. Voor de dag er het is mee, of ik vertel jou ook niets, riep Lori. Is het jou een aardig geheim? Of het, en allemaal over mensen die je kent, zo leuk, je moet het weten, en ik heb al lang van verlangen gebrand om het je te vertellen. Kom, jij moet beginnen. Zullen we je thuis niet over spreken? Geen woord. En ermee, en het ga je hem ook niet mee plagen? Ik plaag nooit. Ja, dat doe je wel. Je kunt alles wat je weten wil uit de mensen krijgen. Ik weet niet hoe je het aanlegt, maar je bent een geboren flickvloer. Dank je. Kom er nou maar mee voor de dag. Nou, ik heb twee verhalen gebracht aan de uitgever van een courant, en hij zal mij de volgende week antwoord geven. Vluisterde Jo in het oor van haar vertrouweling. Hoera voor je vermarge, de beroemde Amerikaanse schrijfster, riep Lori. Zijn hoed in de lucht gooiend en weer opvangend. Tot grootvermaak van twee gansen, vier katten, vijf kippen en een half toe zijn in je kinderen, want ze waren nu buiten de stad gekomen. Stil, er zal denk ik niets van komen, maar ik had geen rust voor het geprobeerd had, en ik heb er niets van gezegd omdat ik niet wilde het iemand anders teleurgesteld zou worden. Ze nemen het natuurlijk aan. Wel, Jo, jouw verhalen zijn Shakespeare waardig, vergelijken bij de prullen die dagelijks verschijnen. Aardig zin druk te zien, wat zullen we trots aan op onze schrijfster. Jo's ogen schitterden, gestreeuwd dat Lori vertrouw in haar stelde, want de lof van een vriend doet meer goed dan een half toe zijn vleierijen in de courant. En nu jou ga hem. Eerlijk opbicht, toteddy, of ik geloof je nooit meer, zei ze, terwijl ze haar best deed, de blijde hoop te onderdrukken, die bij Lori's woord van aanmoediging opvlande. Ik werker me misschien in wanneer ik het vertel, maar ik heb niet beloofd dat ik het niet vertellen zou, en dus zal ik het maar doen, want ik voel me altijd bezwaard, tot ik je elke ruimte nieuws dat ik te weten kon verteld heb. Ik weet waarmee taas handschoen is. Is dat alles, ribioteleur gesteld, toen Lori met een geheim zinnige zicht bleef knikken en knippogen? Dat is meer dan voldoende voor het ogenblik. En dat zal je met me eens zijn, zo gauw je weet waar hij is. Zeg het dan. Lori bukte en fluisterde joe drie woorden in het oor, die in de komieke verandering teweeg brachten. Ze stond hem enige ogenblikken verbaasd en verontwaardigd aan te staren, en liep toen voort, terwijl ze op scherpe toon vroeg. Hoe weet je dat? Gezien? Waar? In zijn zak? Al die tijd? Ja, is het niet romantisch? Nee, het is afschuwelijk. Vind je het niet aardig? Nee, natuurlijk niet. Het is bespotterlijk, het mag niet. Genade, wat zal metaar van zeggen? Je mag het niemand vertellen, onthoud dat. Ik heb niks beloofd. Dat sprak vanzelf, en ik heb je vertrouwd. Goed, dan zal ik het tenminste voor eerst niet doen, maar ik vind het afschuwelijk, en ik wou dat je het mij niet vertelt dat. Ik dacht het juist aardig zou vinden. Aardig, dat iemand metaar wil komen weghalen, hoe bedenkt je het? Je zou het misschien aardiger vinden als er iemand kwam om jou weg te halen, plaagde Lori. Ik zou het wel eens iemand willen zien proberen, ripjoo uitdagend. Ik ook, ginnigde Lori. Ik ben niet voor geheim, geschikt geloof ik. Het is over een pak op mijn hart ligt, zeer dat je het mij vertelt hebt, zuchte de ondankbare joh. Loop dan maar eens hard te heuvel met me af, dan zal je wel weer in orde zijn, stelde Lori voor. Nergens was iemand te zien. De dalende weg zag er zo uitlokkend uit, dat joh voor de verzoeking bezwijkend, als een peil uit de boog voorbij vloog. Hoed en kamverliesende en overal haar speelde een rondstroom in. Lori bereikte het eindpunt het eerst, volkomen tevreden over de uitwerking van zijn voorschift, want daar kwam zijn atalanten aanvliegen met vladderende haren, schitterende ogen, bloosende wangen en geen spoor van ontervredenheid meer op het gezicht. Ik wou dat ik een paard was, dan zou ik in deze heerlijke lucht urenlang kunnen voortholen, zonder buiten adem te raken. Het was goddelijk, maar ik zie je nu ook uit als een vogelverschrikker. Toe ga al mijn verloere schatten eens opraapen, Engel, die je bent, heigt de joh, neervallende onder een aanhoorn boom, die het gras met zijn schitterend rode bladen bezijde. Lori wandelde op zijn gemak terug om de verloere schatten te gaan zoeken, en joh stak haar plechten op, in de hoop dat er niemand voorbij mocht komen eerst er weer presentabel was. Maar er kwam iemand voorbij, en wel niemand anders dan Meta, die er bijzonder damesachtig uitzag in haar beste plingje, want ze had visites gemaakt. Kind, wat voor jij uit, ripsen, haar ontrederde zuster met verbazing bekijkende. Bladen zoeken, zei joh, de handvol rode bladerensorterende, die zich houdt opgeraapt. En haar speelde, zei Lori, terwijl hij er een half dozijn op joh schoot gooide, die groeien je langs de weg meten, net als kammen en bruine stroohoeden. Je bent weer aan draven geweest joh, hoe kon je het doen, wanneer zul je toch die jongens manieren eens afschaffen, zei Meta berispend, terwijl ze haar dashje verschoef, en haar haar glatstreek. Niet voordat ik oud en stijf ben, en een kruk nodig heb. Doe maar niet je best om er voor de tijd oud te maken Meta, het is al erg genoeg dat jij zo opeens veranderd bent. Laat mij maar een kind blijven, zo lang ik kan. Terwijl ze dit zei, boog joh zich over haar bladen om het beven van haar lippen te verbergen, want in de laatste tijd had ze wel gevoeld, dat Meta gauw een jonge dame zou zijn, en Loris geheim maakte haar bang voor de scheiding die eenmaal komen moest en nu zo naar bijscheen. Hij zag haar ontroering en tracht een Meta's aandacht af te leiden door haar te vragen. Waar heb jij zo sierlijk uitgedost visites gemaakt? Bij de gardeners, en Selle heeft me alles van het huwelijk van Bella Moffet verteld, het was prachtig geweest en ze zijn de winter in Parijs gaan doorbrengen. Denk eens aan wat heerlijk. Benijdt je haar Meta? Voeg Lori. Ik vrees van je. Daar ben ik blij om. Montpoldio. Terwijl ze met een ruk haar hoed recht zetten. Waarom? Voeg Meta. Verwonderd. Omdat je, als je op rijkdom gesteld bent, nooit halzover kop met een arm man zult trouwen, zei jo, haar wenkbouw Fronsen tegen Lori, die haar zwijgend tachtte te waarschuwen om toch niets onderdacht te zeggen. Ik zal nooit halzover kop met iemand trouwen, zei Meta, zo waardig mogelijk vooruitstappend, terwijl de anderen lachend, fluisterend en steentjesgooiend volgen, en zich aanstelden als kinderen, zoals Meta bij zichzelf zei. Hoewel ze zeker lust gehad zouden met mee te doen, wanneer ze niet haar beste Japon had aangehaald. Gedeurende een paar weken gedochte jo zich zo wonderlijk, dat haar zusters niet wisten wat van haar te denken. Ze vloog naar de deur als de postbodisch gelden, was opvallend onvriendelijk, jegens meneer Brooke, wanneer zij hem ontmoeten. Kon soms hun hele poos Meta, weer moedig zitten aanstaren en dan plotseling opstaan, om haar door elkaar te schudden en haar dan opeens weer te omhelzen. Alles op een even raadselachtige manier. Lori en zij maakten altijd allerlei teken zijn zinspelingen tegen Alcander en praten over vliegende adelaars, tot de meisjes verklaarden dat ze beide hun verstand verloren hadden. Op de tweede zaterdag, nadat Jo het raam was uitgeklommen, keek Meta, die op de veranden zat te naaien, verontwaardigd, toen ze zag hoe Lori Jo naaioog, de hele tuin rond en haar eindelijk een emis priëel gevangen nam. Wat daarvoor viel, kon Meta niet zien, maar ze hoorde een luid gelach, gevolgd door een gemurmel van stemmen en een eindeloos geritzel met coranten. Wat zullen we toch met dat kind doen? Ze zal zich nooit als een volwassen meisje leren gedragen, zucht de Meta, de wit rem met een afkeurend gezicht volgend. Dat hoop ik ook niet, ze is juist zo grappig en zo lief, zoals ze is, zij betst, die nooit liet lijken, dat ze een beetje gegriefd was door Jo's geheimen met een ander. Ja, het is vervelend, maar we zullen haar nooit kom, laat vol kunnen maken, vroeg de emi erbij, die een paar nieuwe strikjes voor zichzelf zat te naaien en haar krullen bijzonder netjes opgemaakt had. Twee aangename dingen die haar een gevoel gaven van buitengewone elegantie en grote damesachtigheid. Een paar minuten daarna, stoof Jo naar binnen, viel op de kanapé neer en dedes op z'n las. Heb je daar iets moois, volg Meta neerbuigend. Het is maar een verhaaldje, betek het niet veel gelovig, antwoorde Jo, terwijl ze zorgvuldig de naam van het nieuwsblad betekt hield. Lees het liever hart op, dan horen wij het meteen en heb je zelf iets te doen, ze emi, op haar deftigste toon. Hoe heet het? Voegbets, verwondert dat Jo haar gezicht achter het blad verborgen hield. De schilderswedstrijd. Dat kan wel aardig zijn, lees het maar, zei Meta. Na een luid, en een diepe ademhaling, wil gewoon Jo zeer snel te lezen. De meisjes luisterden met belangstelling, want het verhaal was romantisch en eindigde heel aandoenlijk daar de meeste personen tegen het slot stierven. Dat over dat prachtige schilderij is een mooi eintje, zei emi, toen Jo ophield. Ik vind de liefdesgeschiedenis bijzonder goed. Viola en Angelo zijn twee van onze geliefkoosten namen. Toevallig, zei Meta, haar ogen afvegenden, want de liefdesgeschiedenis was heel tragisch. Wie heeft het geschreven? Voegbets, die een ogenblik Jo's gezicht te zien had gekregen. De laseres kwam plotseling overeind, weerpuk blad weg, waardoor een vuurood hoofd voor de dag kwam en antwoorden met een komische mengeling van plichtigheid en bedwongen pret. Je zuster. Jij, riep meten, en liet haar werk vallen. Het is heel goed, zei emi kritisch. Ik wist het wel, ik wist het wel. O, mijn lieve Jo, wat ben ik trots op je? En Bet flog op haar zuster toe om haar te omhelzen in haar inne gevreugde over dit heerlijk succes. Wat waren ze allemaal gelukkig? Meta kon het niet geloven, voor ze de naam Josefine March weeselijk in de courant gedrukt zag. Emi kritiseerde genadigde gedeelte die over de schilderkunst handelde en gaf aanwijzingen voor een vervolg dat ongelukkig niet tot stand kon komen daar de Held en de Heldin beide dood waren. Bet was meer dan opgemonden en danste en zong van plezier. En toen Hannah binnenkwam, riep ze, wel lievesiel heb ik ooit een grote verbazing over dat gedoe van die Jo. Hoe trots me vrouw March was toen ze het vernam laat zich denken, en Jo stond met traan in de ogen te lachen en verkleerde dat ze nog aan pauze wilde en dat het nu genoeg was. Terwijl van de vliegende adelaar gezegd kon worden dat hij zijn vleugelijkt grionfangtelijk over de huizen March uitspreidde daar het al dus genoemde nieuwsblad haastig van hand tot hand ging. Vertel nu eens alles. Wanneer is het gekomen? Hoeveel heb je er voor gegegen? Wat zal vader zeggen? En wat zal Laurie lachen? Riep de familie in één adem terwijl ze zich om Jo verdronnen. Want de Marches maakte een jubilee van elke kleine huiselijke vreugde. Houd op met dat gekakel, kinderen. Dan zal ik jullie alles vertellen, zei Jo, die wel eens zou willen weten of bekende schrijfsters even trots waren geweest op hun eerstelling als zij op haar schilderswedstrijd. Naar dat ze vertelt dat hoe ze er met haar verhalen op uit was gegaan, vervolgden ze. En toen ik het antwoord ging halen zei de man dat hij ze beide goed vond, maar dat hij eerst beginnende niet betaalde en alleen maar de verhalen in zijn bladplaatsde en resenseerde. Dat was een goede oefening, zei hij. En wanneer een auteur vooruit ging, kon hij overal honoraren in krijgen. Ik liet hem dus mijn twee verhalen houden en vandaag werd mij dit blad toegezonden en Lori ving mij juist op toen ik het had. En hij wilde met alle geweld zien. En hij zei dat het goed was en nu ga ik meer schrijven en Lori zal maken dat ik voor het volgende blad betaald word en oh, ik ben zo blij want met haar tijd zal ik misschien in staat zijn om voor mezelf te zorgen en de zusjes te helpen. Hier geraakte Jo buiten adem en haar hoofd in de courant verbergend besproeide ze haar verhaal met een paar gelukkige tranen. Want onafhankelijk te zijn en de lof in de oogsten van hen die ze lief had waren de wensen van haar hart en dit schreeuwen naar de eerste stap naar dat heerlijke einde. Einde van hoofdstuk 14.