 Hoogstuk 9 van de HBS-tijd van Joop ter Heul door Sissie van Marksveld, deze LibreVox-opname is vrij van natuur's rechten, opname door Anna Simon. 22 februari. Lieve net. Als mijn dagboek kon praten, dan zouden zijn bladeren, of is het bladen? Misschien ritselen, forgotten, forgotten, forgotten ayaan. Poetisch van me bedachten, hè? Ja, dat komt door het weer, want Mida zegt dat het vandaag een zomersedag is, en onze dierbare Laura is vanmorgen weggewandeld met het bovenste haakje van haar Japon los. Ik heb er eens gevraagd waarom ze toch geen lage hals droeg. Toen zei ze, Hoog legt niet altijd aan mijn hoofd te zanniken. En dat tegen mij, de jongste dochter des huizes. En fe, dat forgotten is de eerste regel van een liedje dat Julie gehandt. En dan kijkt ze zo hard berekenend dat Kees altijd vreselijk moet snicken. Ik heb een hele week lang niet in mijn dagboek geschreven, omdat Julie een week ziek is geweest. Ja, zo'n uil. Als ik klaar was met mijn lessen, moest ik natuurlijk dadelijk naar bed, want Julie was de particuliere controle. Ik heb nog gevraagd aan ma of ik op de logeerkamer mocht slapen, omdat Julie toch best erger kon worden. En dan zou het zo gek zijn voor de dokter als hij midden de nacht gehaald werd en mij daar ook in bed vond. Maar ma zei dat ik geen hart heb. Dat had ik toch niets mee te maken, vind je wel? Vandaag is Julie gelukkig heel te poppen gekomen en heeft ze in een nieuwe ochtendjas. Als Julie ziek is, krijgt ze altijd wat nieuws. Op de divan in haar kamer gelegen. Julie noemt het ding een T-Gaon noemt haar benen. En zo doet het er erg leidend in. Vanmiddag, ik zou net uitgaan, werd er gebeld. En omdat ik toch bij de deur stond, maakte ik hem maar open voor het gemak. En wie denk je dat voor me vrees? Schmit. Ja, Schmit met dt van onze school. Die heeft zes keer, geloof ik, met Julie op het studentenbal gedanst. En hij had nog altijd de visite niet gemaakt die hij bloedig aan Julie beloofd had. Ik ben eigenwijs genoeg om te denken dat hij bang voor mij is. En we stonden dus tegenover elkaar en Schmit blooste. Toen proberen hij amicaal te doen. Zo, jo, zei hij, en stak me zo waar vijf glaseevingers toe. Dag meneer, zei ik, ook vriendschappelijk. Als Schmit goed wil, dan kom ik hem altijd een eindje tegemoet. Komt er binnen. En ik wou hem net gaan vertellen dat Julie leidend was toen Mina aankwam en Schmit van me overnaam. Natuurlijk ben ik toen nog even naar boven gerend en op de deur van Julie's kamer jubelde ik. Hij is er, zeg. Wie voeg Julie en voelde aan haar hoofd. Schmit met een hoge doppel, monstelijk gewoon weg. En hij heeft me een zoen gegeven in de gang. Julie streek maar over haar gezicht. Je maakt me ziek, zei ze. Dat is angstig voor me, zei ik. Maar het is een feit. Schmit is er. Zou jij zo niet naar beneden gaan? Hij intresseert me niets, zei Julie, en draaide me heel onbeheurlijk haar rug toe. Toen ze hem pas kende, heb ik werkelijk een paar onplezierige dagen gehad omdat ik dacht dat ze er verliefd op hem was. En Koniraland zegt dat liefde altijd wederliefde trekt, zoiets van een magneet zeker. En ik zou het zo nagevonden hebben om Schmit bij zijn naam te noemen, want daarom ontkom je niet bij een aanstaande zwager. Hij heet Jee, ik denk Johan of zoiets. En je zou hem voor je voldoen ook niet meer kunnen plagen op school. Maar nu is het gevaar afgewend gelukkig. Jouw brief kerk woensdagavond. Je hebt voor jou doen nogal lang gewacht met mij terug te schrijven. Maar ik snap het best hoor. Als je wat hebt dat je hindert, dan moet je het of direct schrijven, of je kunt het haast helemaal niet meer. En je stelt het van de ene dag tot de andere uit. Ik vind het lang voor jou dat jaap zo vervelend werd en dat je het nu uitgemaakt. Maar dat is toch nog stukken beter dan dat zo'n eil van een jongen tegen je zegt dat hij zich vergist heeft. Of zeggen ze dat niet in werkelijkheid? Ik heb het wel eens in een boek gelezen. Ik dacht dadelijk al dat er iets aan haperde toen ik zag dat je op ander postpapier schreef. En al heb ik van dergelijke archiefietjes geen ondervinding, toch voel ik heel erg met je mee. Ik geloof dat ik best iets moordaardig zou kunnen doen, wanneer ik mij gewezen klorisch met een ander zou zien fietsen, zoals jij het meegemaakt hebt. Dat zijn jongens toch allemaal raar. Kees ook, die is nu dool op pop. Ik doe maar net of ik niets begrijp, want dan wordt er natuurlijk weer voorgespannen om het in orde te maken. Dan kan ik weer briefjes wegbrengen en pakjes in orde maken met chocolaharten en broodjes. Dank je wel. En bovendien ik zou het niets leuk vinden als pop het ook te pakken kreeg. Kees heeft pop heel gewoon van een foto afgeknipt waar we met z'n tweeën op stonden. Ik heb een halve arm en een hand in de slag verloren die op pop schouderlij. Dat was een erg ouderwetse kiek. En toen ik er Kees naar vroeg, zei hij dat hij er niet van wist. Ik zei, wel zeker, pop is er uit zo zelf afgewandeld. Ik kan het niet uitstaan, wanneer is er dan ook nog om jokken? Je moet maar zo denken net, het is beter dat het nu uitgeraakt is met je hap dan dat je nog een jaar met hem gegaan had. Dan was het nog erger geweest. Je had nog meer cadeaus en zo gekregen en die had je weer allemaal terug moeten sturen. Dat lijkt me zo griezelig. Wacht, even je brief opzoeken die heb ik in mijn bloes zitten. Ja, nu ik hem overlees schrijf je toch wel raamzalig. Kom, kop op. Als ik het zelf eens meegemaakt had zou ik je beter kunnen toosten, maar nu weet ik er zo weinig van te zeggen. Als je met pasen hier komt, dan mag je er alle dagen over bomen. Ik wil ook wel aan maa vragen of ik bij je op de logeerkamer slapen mag. Dan kun je er zelfs nachts over praten als je je puffin hebt en je mag me 20 keer hetzelfde vertellen. Het is op school tamelijk vervelend geweest de laatste dagen. We hebben allemaal een inzinking gehad en ik geloof dat Kit het wel het ergst vindt van allemaal. Die is zo bang dat de generaal zal denken dat ze haar leven betert. Nu net, het is nog al een zadelijk brief geworden, maar dat komt zeker door het zomersen weer. Kind, ik goet je. Ik hoop dat je gauw over de jaapbreuk heen bent. Voet van Joop. De Joopop Pino Lucky Club laat zich woensdagmiddag fotograferen. Ik mag de mijnen wel goed wegstoppen, anders zie ik pop weer raadzalachter verdwijnen. Adiós. 24 februari. Zie zo geliefde, daar ben ik weer. Julie is beter en nu zal ik weer zo geregeld mogelijk met je kunnen converseren. Ja, ik voel me werkelijk verplicht om deze uitlegging te geven, want het is me net of mijn dagboek zomber kijkt. Dat had ik vroeger altijd heel sterk. Wanneer ik te laat aan het ontbijt kwam, dan dacht ik dat niet alleen paal vertoond keek, maar dat ook de trekpot en de suikerpot met voorontwaardigd stonden aan te staren. Dan wou mijn mest niet snijden uit woede en prikte mijn vork me uit kwaardigheid. En zo mal ben ik nog wel een beetje. Ja, Julie is weer beter. Ik snap niets van die ziekte van haar. Ma zegt dat Julie apatis is. Dat is natuurlijk hetzelfde als vervelend. Maar pa zei vanmorgen dat Julie daar maar iets energisch moet aanpakken en ik geloof dat ze weer les in talen krijgt. Dat had ze natuurlijk niet bedoeld met haar ziekte, en ik denk dat ze ook wel gauw niet meer apatisch zijn zal. Toen ik me vanmorgen aankleden, had ze alweer veel te vertellen. Ik moest mijn haar moderner doen en niet zulke grote strikken dragen en in zijn dasje kopen dat bij mijn over hem te kleurde en niet altijd zonder handschoenen lopen. Ik zei, he, he, blij dat ik je lievelijk geluid weer zo vroeg hoor. Dat kan ik me voorstellen. Wat gek dat je weer beter bent. Zo, vind je dat gek? Ja, nogal. Jammer dat je smid niet gezien hebt zondagmiddag. Nu krijg ik vast een gemakkelijke beurt vanmorgen. He, joh, steek nog niet altijd veiligheid spelden in jouw rok. Je hebt wel drie zilveren zeer spelden. Zoek ze maar voor me op vanmorgen. Je bent toch apatisch. Heb je nog een boodschap mee te geven voor smid? Hij interesseert me niets. Dat heb ik je toch al gezegd. En Julie, die altijd erg met kant werkt aan haar je nacht japonen, lag eraan te frunneken en deed er schapig. Ik was al bij de deur toen ik nog vroeg. Heb je soms weer een andere bevlieging, die dat mij veel schelen kan, maar ik hou niet van verrassingen, zie je? Ik heb voor niemand de bevlieging, zoals jij het noemt. En ga nu werkelijk weg, joh, want je werkt met mijn zenuwen. Dat schijnt te gaver van mij te zijn, zei ik, en verdween. Smid deed op school erg verlegen tegen mij en ik geloof werkelijk dat hij ook al nerveus was, want zijn vliegde vladder zaktoek was in voortdurende actie. De week was alweer zoet ingezet en Kit had zochters gezegd. Ik wil wat balloeragst doen, desnoods ga ik op mijn hoofd staan waar de generaal bij is. Smid drenste iets van een zwaartekrachtfarmule. Ik leid nu nooit meer op, want je vrouw Weiers vertelt mijn saals veel helderder. Toen Kit opeens half in de bank op stond en vroeg, wanneer, kunt u paard rijden? Kitie, waar heb ik het over? U? Oh, over zwaartekracht. Ja, ik let wel op, maar we hebben het al zo lang vergeten om u te vragen of u paard rijden kunt. Hoe kom je aan die nonsense vraag? Oen dat we een kiek van u hebben gezien, en daar zit u op een ezel, zei Kit. Op een muil ezel, riep pop. In Duitsland, zei ik, Smid bloosde weerhever. Wat is dat toch naar als mannen blozen? Daar krijg ik krampe in m'n tene van. En Smid bloost zo erg dat zijn ogen ervan tranen gaan. Herhalen we de zwaartekrachtfarmule eens, Kitie, zei hij. Het was nogal pinter van hun bedacht. Kit wist hem niet natuurlijk, en ze kreeg strafwerk en nog een hele lange preek over de telefoon erbij, want Smid denkt nog altijd dat ze hem daarmee voor de mol gehouden heeft. Ja, dat weet ik nu al lang, zei Kit, toen hij uitverteld was. En toen werd ze de klas uitgestuurd. Bij de deur zei ze, nu weet ik nog steeds niet of u paard rijden kunt, meneer. En Smid zei dat hij er wel een stokje voor steken zou. Waarvoor, voeg Pop onnozel, maar dat negeerde Smid. Connie heeft nu de hele club ingewijd over Ruud Duijf. Pop zei, jakkes wat flauw. En Kit heeft gezegd, als je vervenend gaat worden schrappen we je als lid, hoor. Dat vond ik toch wel al te kras, en daarom zei ik dat hij een prachtige stem had, met een meisje, waarover Connie weer kwaad werd, noot de benen. Ludje zei dat Kon het toch zelf moest weten, en Pien zei dat geen één jongen aardig kon zijn, of hij moest goed kunnen tekenen. Noor vond Connie een schaap. Morgen laten we ons fotograferen, en dan laat Connie nog een foto van haar alleen maken voor Ruud. Kit zegt dat het dan wel gauw af zal zijn. 25 februari. Om twee uur zouden we bij elkaar komen voor de kikkerij. Ik had mijn volkspartij tot vanavond uitgesteld, natuurlijk in overleg met je vrouw Weijers. Dit is een zin van pa. We waren allemaal maar heel gewoon in onze overhemdjes, behalve Connie, die een hevige fluele jurk aan had, met een grote kantekraag en kwasten aan de mouwen, die Kit al doorheen en weerslingerde. We stonden allemaal op tijd voor het huis van de fotograaf, dat hij erg waardig uitzag, behalve Connie, die om kwart over twee kwam aanrijnen. Want ze had haar haar gefriseerd, maar dat was door haar hollen weer helemaal uit de krul geraakt en het hing erg pieterig naar beneden. Toen trokken we aan de bel, want het was een stil huis en we wachten met ze zevenen. Hij zal wel verschrikkelijk duur zijn, zei Connie, want zo ziet het er echt uit. Ik zal haar weken voor moeten kromliggen. Dat heb je toch zeker wel voor u over, zei Kit. Natuurlijk wel, zei Connie, vier. De deur ging open en er stond een jongetje in een lieverijjasje, net als bij mijn tandart, die ons verschrikt aanstaarde. Zijn haar had zo'n pracht gescheiding, veel mooier nog dan Keesbezit, en aan de rechterkant van zijn hoofd, vlakboven zijn oor, had hij het in een vieren krul gelegd. Een krul om zo je vinger of je penhouder in te steken. Dames, zei hij, en hij keugte zo'n klein beetje. Pop wandelde maar meteen naar binnen en wij haar achterna. We wilden ons laten fotograferen, zei ze over haar schouders heen. Alle zeven. Het lieverijjasje draaide één, twee rechtsomkeerd. Hij was van achteren een beetje verschoten, en opende zwiereg een deur voor ons. Wilt u dan hier maar binnen gaan? U zult wel een ogenblikje moeten wachten. Oh, dat is wel leuk, zei Kit. Dan kunnen we op ons gemak portretten bekijken. Die zijn haar toch? Ja, zeker, dame. Een netkereltje, zei Kit tevreden. Mooi haar, zeg, vond Konnie. Jakkes, zei Pien, vind je dat mooi? Het lijkt wel puddelen pakzien. Pien gebruikte wel meer van die gekken worden, dan weet ze zelf niet wat ze betekenen. Daar vragen we ook nooit op door. De wachtkamer deed ons erg oud honds aan. Dat leuk. En dan lagen vachten portretten overal. Kit nam direct een hoopje op haar schoot en ging in zo'n driehoekig stoeltje zitten. Konnie stond voor een spiegel te jammeren. Wat zie ik eruit? En zo had jullie hem gewoon weg laten fotograferen. Wat gemeen zeg? Loetje en Noor, elk met een zijkammetje, begonnen Konnie's ondreddende pieken te behandelen. En Pien zat bovenop de leuning van een bank in stille verrukking voor een stilleven. Een ziele gebied met een glas wijn en een bloempot. Pop en ik gisten in de foto's op tafel. Kit hield hele alleen spraken. Nee, maar wat een mormel. Als ik zo lelijk was, liet ik me vast niet kieken. Toe, kom eens kijken wat een schoonheid ik hier heb. Och, wees toch stil, zijn Konnie. Kom liever mijn achterhaar uit. Zal je danken? Je hoopt toe, kijk niet toch eens. Ik leg haar niet apart hoor. Maar ik had net een schat van een baby te pakken, die op een vacht zat, met zijn grote tenen zijn handjes. En Pop ging over mij heen en riep, wat een dodde kop. Maar hoor, dat is leuk. Brom de kit door. Een meisje met een rekket. Zo moeten we ons van de zomer laten kieken. En nee, maar, dat is oergenoegelijk. Een hele familie in de zeren om de thee tafel. Kijk eens, Pien. Ja, het is goed, zei Pien, die nog al door naar de piet staarde. Maar toen gaf Kit een jubelkreet, zodat Konnie ouw schreeuwde, want Noor trok haar van schrik een bosje haren uit. En Pien sloeg haast ruggelings van de bank. Kit zwaaide met een foto. Jullie raad nooit wie ik hier heb. Je raad het nooit, nooit. Je moeder, zei Pop, mis. Ruduif, Julie, Lotte Boom, de generaal, Georgine, Zuurtje. We gilden door elkaar. Jij bent er het dichtst bij, Pop. Nog één keer. Toe, nog één keer raden. En Kit schroon met de foto om haar stoel heen. Nog één keer. Die draad krijgt hem. Toen kreeg ik een helder ogenblik. Smid, zei ik. Ja, ja, smid is het. Smid in een gekleden jas. Ho, kom eens kijken. Daar moeten we een mop mee hebben, het zeg. We trok er allemaal om het hart aan Smid, die er zo komiek uit zag. Hij had zijn ene been bevallig over het andere geswingeld. En hij tuurde heel geleerd in een boek. Hey, wat aanstellerig, zei Pop, echt Smid. Het is hem sprekend, zei Pien. Zie je wel, zijn ene wenkpro zit hoger dan zijn andere. Dat is van pijzen, zei Nog. Zo'n krekel, zei ik. En ik gooide Smid de lucht in en ving hem net bij een punt weer op. Toen zei Kit, ben je mij mee, zeg. Heel gewoon, je kunt het beste in je bloes hebben, Joop, die is nogal wijd. En dan gaan we er zaterdag op school herrie meeschoppen. Maar kunnen we dat wel doen, voeglutje, als de fotografer het merkt? Denk je dat hij het merkt? Natuurlijk niet. Net of hij nog beter dat hij Smid gekekt heeft. Wees niet zo overdreven, zeg. Nee, het kan best hoor, zei ik ook. Ik stelde me direct voor hoe Julie kijken zou, als ik met het portret van haar ex bevlieging door het huis schouden. En ik stopte Smid in mijn bloes. Ik moet ophouden, want het is al barbaars laat en Julie zal wel gauw komen. 26 februari. Zie ze al, ik vervolg. Het was net zo wat gebeurd dat ik Smid opgeborgen had. Mijn bloes bobelde een beetje, maar toen trok Noor hem overal maar wat meer uit. Of het die vrije jongetje trippelde naar binnen, en vroeg of de dames hem maar wilde volgen. Net als bij mijn tandart, alleen daar in een ouderen editie. Lou had Konnie gelukkig nog opgelapt, en zo kwamen we in een groot atelier, waar een man met een kwaardaardige sik bezig was om schermen op te halen en weer te laten zakken. Ik vind sik een erg lelijk voor een man. Ik ben echt blij dat paar geen heeft, en ik vind eigenlijk dat het nog bij Smid hoort. En dan Smid bovenop de liggende ladder, en ik de reuzenswaai doende aan zijn sik. Kees zou zeggen, kind wat daas je toch. Maar als ik dat zeg, begrijp mama niet, of ze noem me vulgerig, net naar haar stemming is. Die man met de sik was de fotograaf zelf. Dat ontdekten we eigenlijk pas toen hij ons vroeg hoe we er op wilden, kniesstuk, of buste, of helemaal. Wat lijkt me dat naar, zei ik, kniesstuk, net of je geen benen hebt. Nee, dan liever helemaal, niet waar? En ik keek de reins langs. Ja, natuurlijk helemaal, zei het eens in Koer. En Konnie vroeg hoeveel het kostte. Verschillende prijzen. Kijk eens, hier hebt jou een aardige groep. Die kost 7,50. De hoeveel, vroeg ik het. Per stuk, dame. De sik trilde. Lieve mensen, zei ik het, mag niet meer kosten dan een rijk staalder. Of 3 gulden op zijn hoogst. We nemen er 7, ziet u? De fotograaf leek mijn erg driftige man. Die zou ik ook niet graag tot vader gehad herleven. Tenminste, hij werd rood en hij grabbelde in andere foto's en hij gooide een paar op de grond. En toen viste hij een bescheide kiekker onderuit en zei dat die 3 gulden kosten. Groot is hij niet voor de prijs, zei Pien bezist. Kunnen we daar met zijn zevenen wel op? Vroeg ik. En ik rekende uit hoeveel taartjes ik om opgegeten moest laten. U maakt er een grapje van, zei de sik. En ik kijk me akelig doordringend aan. Het smid begon op mijn hart te branden. Dat was net of de sik hem door mijn bloes heen kon zien. En ik begon hem een beetje op zij te schuiven. Ik vond het veiliger als ik hem maar op mijn rug had. Die van 3 gulden dan maar, zei Pop. En ze ging op een tabaretje zitten. Zie zo, ik zit al. Ga jullie maar om mij heen liggen. Ik zal de dames wel groeperen, zei de sik. Jan, maak het toestel in orde. En hij ging kik bij een arm en plakte die op een bank. En Pop ernaast. Toen duwde hij haar en Pien en mij compleet op de grond neer. En als stam beelden, zette hij kon en lotje erachtig. Dit lijkt me niets leuk, zei Pop. Zo stijf. En Kit stond heel gewoon op van de bank en ging bij het toestel staan. Nee meneer, zei ze, zo hadden we het niet bedoeld. Het moet veel joliger zijn. Leuker. Het is harkerig zo. Bent u de fotograaf of ben ik het? Zei de sik. En hij trok geweldig aan dat instrument. U natuurlijk. Maar wij moeten erop. En ik mag toch wel zeggen hoe ik het vind. Het is monstelijk gewoon weg. Kom maar eens kijken, Pop. Dan ga ik wel weer zitten. Pop liet naar het toestel. Vandaar zei hij heel kalm. Drarkerig. Toen werd de sik natuurlijk paaloorlog. En hij liep door het atelier en schreeuwde, Jan, neem het toestel weg. En zijn jas flauwde achter hem aan. Zo iets werkt altijd op onze lachspieren. Koning begon al achter ons te hinneken. En Pien, die naast me op de grond lag, want we waren in afwachting voor het gemak, maar blijven liggen, bronden. We hadden beter naar een tiptop kunnen gaan. Daar ging me desnoods op een bloemetafeltje. En roed, het is gebeurd. Pop is altijd de kalmste van ons allemaal. Nu ook weer. Wilt hij ons nog fotograferen, meneer? Zei ze. Anders trek ik mijn jas weer aan. Jan, het toestel. Het levrij jasje kwam aanbibberen. Maar dan, zoals ik het verkies. Het wordt onze foto, zei Pop. Dus wij moeten erover oordelen. Mijn zuster heeft een leuke kiek thuis, zei Kit. Acht meisjes, dus nog één meer dan wij. Je zit er heel genoegelijk op een tafel, en één leest vooruit een boek en de andere luisteren. Dat lijkt wat gezellig, en zo gewoon, niets opgeprikkt. Ja, zo iets is toch veel natuurlijker. We zijn een club, ziet u? Voelde Pien zich verplicht om te vertellen. En we lezen vaak op clubavond voorg, dus het is ook erg toepasselijk. Jan, stoelen, riep de sik. En een tafel. Vooruit, neem ook een boek mee. Zaardag niet zo lang. Toen duwde hij mij een boek in mijn handen. Het viel open bij Rob Kappje, want het waren de sprookjes van moedendagans. En ik moest er opeens aan denken of Smid op mijn rug daarin ook zo diepszinnig de tuon zat. Vriezen we dood, dan vriezen we dood, zei Kit. Zie zo, we zitten. Nu kunt u wel aan het slag gaan. Leek werkelijk leuk, helemaal niets aanstellig. Sommige mensen doen altijd zo eng als ze bij de fotograaf zijn. Dan kijken ze hemels, of ze lachen een beetje. Of ze denken net op het laatste moment nog aan hun haar, hoe dat zit. Dat kun je altijd aan hun gezichten zien. Het wordt een fiasco, zei de sik met een grafstem. En toen kwam hij naar ons toedraven. Hij nam Konis hoofd en duwde het naar links, al mopperend. U houdt uw hoofd niet recht. En hij sloeg op Kit schoudig en ronden. U hangt helemaal scheef. Maar ik ben scheef, zei Kit verontwaardigd. Wat helemaal niet waar is. Hij holde weer naar het toestel. Ik keek gauw in mijn boek. Het was even stil. Alleen zei Konisacht, ik krijg kampe in mijn nek. Toen kwam de sik boven het toestel uitkijken. U moet lachen, zei hij, glim lachen. Wat zijn dat nu voor gezichten? Maar is niet om te lachen, zei Pop. Wat lees je je ook, voegpin? Grootmoordig, wat heb je lange oren? Ziet u wel, dat is helemaal niet grappig, zei Kit. En nu erbeweerde dat ze lachen op een foto monstelijk vond. Dan moet u het zelf weten. Als de foto's mislukken, wend u voor plichten te nemen. Ik sta er niet voor in. Kierkierkierkierkier, krijgde Kit. Dat kan zo prachtig binnen eens monst, zodat niemand weet waar het precies vandaan komt. Klaar, rupt de fotograaf. Ja, gilde wij. Niet praten meer. Ik kreeg kramp in mijn oogleden. Dat is naar. Ik wou ze net maar helemaal dicht doen en me slapend laten vereeuwen, toen het afgelopen was. Jan huppelde naar het toestel en nam het negatief van onze counterfeitsers in beslag. Gelukkig, zei Kit, nu moet jij er alleen nog aan geloven, Konnie. Ik voel er niets voor. Denk aan ru. De fotograaf trok een gordijn uit, zette Konnie daar tegenaan en gaf haar een grote papieren roos in de hand die ze tegen haar hart moest duwen. Wij stonden op een afstand daarnaar te kijken. Je lijkt wel een opera zangeres, rupt Kit. Oh, schij uit, zei Konnie, die zich geen raad met haar houding wist. Schei toch uit, ik begin direct te lachen. Maar dat vindt meneer schitterend, zei Pop. Niet waar, meneer? Lach jij maar, Kon. U moet uw hoofd tegen het gordijn laten leunen, een beetje achterover. En dan glimlachen. Oh, oh, pusten, Kon. Wat voel ik me raar, net of ik mezelf niet ben. Hoe lijk ik, jongens? Idioot gewoon weg, zei. Het is net of je comedie speelt. Je moet aan dat ding ruiken, dat is toch veel natuurlijker, zei Pien. Je moet aan laken omdoen, riep Noor. Heb je geen laken, meneer? En je haar helemaal los, kwam Luusje uit de hoek. En een krans van die papieren loren erbovenop, zei Pop. Het zal barg artistiek worden, dacht Pien. Barg? Wat zal ru verrukt zijn? Ru is haar broer, meneer? Nee, ik doe het niet, zei Konnie. Die nog altijd tegen het gordijn aan te stikken stond. Ik doe het niet, ru denkt vast dat ik niet wijs ben. En onder al die bedrijven had de sik maar heen en weer gerennd. Het gordijn verschoven en verplooid en aan Konnie getrokken en gerukt. Het was echt penari-achtig. Ik moet alweer ophouden, want Julie doet raar de laatste dagen. Die gaat al om 11 uur naar bed. Om mij te treid er een, geloof ik. Morgen verder. 27 februari. Nu kan ik alles weer overlezen om erin te komen. Als ik nog aan die sik denk, word ik woest. En die gaat nu door voor artstekend. Tenminste, ik heb eens gehoord dat Julie tegen Lotte zei. Waar heb jij je laten fotograferen? Bij van Duinen natuurlijk. Dat is toch de man, die geeft je zo'n schat van een pose. Ik hoop dat hij Lotte en Hade Wilde nog eens vereeuwigen gaat tegen een gordijn bij papieren rozen. Dat kan helemaal een meesterstuk worden. We waren blij toen we weer op straat stonden, en de sik was erg beledigd. Pop zei nog dat we de foto's wel zouden halen als ze klaar waren. Het is mijn gewoonte om ze te laten bezorgen, zei de sik ijzig. En toen heeft Pop al adres opgegeven. Aan de Jopopinolukiko Club, ten huizen van m'n je vrouw E.C. Helmer. De sik viel over de clubnaam natuurlijk, en Pop speelde het hem heel kalm voor. Toen zijn we nog naar een tiptop gerend, waar Conny op de punt van een tafel geklommen is met bengelende benen. En die man daar was zo vriendelijk, die vond alles goed. Het speed ons erg dat we ons allemaal niet hadden laten tiptoppen. Nu krijgt de sik toch 21 gulden van ons. Maar als ze niet goed zijn, nemen we ze niet. Pop zegt dat ze er een proces voor over heeft. En ik ga met plezier een paar weken zitten, als het maar niet net in de vakantie valt. Ik had onder die bedrijven helemaal vergeten dat ik smid nog in mijn bloes had. En ik merkte het niet eerder voordat ik m'n avonds uitkleden. Toen lijk hem naast me op het kussen en ik wacht tot Julie boven kwam. Ze was nog al laat, want er was weer een muziekavondje geweest bij Lotte. En Julie is geen niet apatiste zijn. Tenminste, ze was er heen. Ze had noot de benen een flodderig dun japonnetje aan. Ik heb de schien, geloof ik, goed om drie longenstekingen op te doen. Even, toen ze binnenkwam, hield ik smid tegen me aan. Maar ze zag niet, ze deed alweer afwezig. Zwaar, zei ik. Dag, slaap je nog niet? Nee, geliefde. Wat heb je daar? Een portret? Van wie? Raad eens. Dank je wel. Ik eet weer net of ik in stom een verrugging naar Smidt staarde en dat kribbelde Julie. Jo, doe niet zo flauw, is het een portret van Pop? Nee, van één van de anderen dan? Ook niet. Je bent vervelend. Dank je, het is het portret van een man. Wat doe jij daarmee? Van een man met een interessant gezicht. Toen schoot Julie naar me toe. Laat kijken. En ik draaide opeens Smidt rond, pal in Julie's gezicht. Julie geet ernaar. Dat is, dat is Smidt, zei ze. Dr. Smidt, zei ik. Geef hier, hoe kom jij daar aan? Gelened. Van wie? Van Pop. Van Pop. Heeft die een portret van Smidt? Julie keek zomaal. Ik dacht dat het je niets misgelen kon. Dat kan ik me ook niet. Niets hoor je? Niets. Niets. En ze stampvoeten en gooiden al mijn kleren van de stoel en trapten op mijn gezondheidskorset. Hé, wat doe je raar? Jij, je bent een ellendige treiter raar, zei Julie. En ze schopte mijn kousen in een hoek van de kamer. Bah, wat een naarschepsel ben jij? En toen opeens ondrukten ze mij Smidt en scheurde hem midden door. Natuurlijk hopste ik toen mijn bed uit en Redd en Smidt voel hij nog erger mishandeld werd. Ik was wel wat geschokken en ik zei heel vier. U zal Pop de foto moeten vergoeden, ze zal woestopje zijn. Maar Julie zat me de rug naar me toe voor haar toilettafel en gaf geen kick. Toen stopte ik de geschonde Smidt voor de security in de mau van mijn nachtjappel. En snachts heb ik gedroomd dat ik op ons dak stond en Smidt aan heel dun touwen naar boven hees. En Julie stond op straat ernaar te kijken. En ze huilde verschrikkelijk. Einde van hoofdstuk 9. Hoogstuk 10 van de HBS-tijd van Joop ter Heul door Sissie van Marksveld. Deze liepenvoxtopname is vrij van natuurrechten, opname door Anna Simon. 28 februari. Vormorgen ben ik met de geschonde Smidt naar school gewandeld. Ze waren natuurlijk allemaal zeer vertoornd dat Julie zo liefelijk geweest was om Smidt door midden te scheuren. En ze snapt er niets van. Ik nam de schild maar op mij en ik zei dat ik Julie geplaagd had. Maar dat vonden ze geen reden. En ik vond het weer niet nodig om te vertellen dat het nog allemaal een gevolg was van Julie's vuggere bevlieging. Want dan zouden ze me daarmee plagen en dat was Smidt me lang niet meer waard. Pien zei dat ze hem wel weer prachtig aan elkaar kon fabrieken. En dat deed ze ook onder het eerste lesuur. We hadden helemaal niet afgesproken wat we er precies mee zouden doen. Zo iets rolt gewoonlijk vanzelf wel. De tweede uur kwam Smidt binnen met een grote portefeuille onder zijn arm. Zo loopt hij altijd, net of er wonder wat in zit. En dan haalt hij er een paar natuurkunde boeken uit. Of een schrift. Dag meneer, zeiden we allemaal, verschrikkelijk vriendelijk. Dan kijkt Smidt al angstig, want dat vindt hij verdacht. Mooi weer meneer. Smidt deed zijn tas open en streek over zijn scheiding. We keken naar Pien, die hem bovenop haar boek had liggen. Ze zat er aandachtig naar te staren. Eerst kreeg Geet Hamel een beurt. Dat is een zoeterd die alles kent. En toen Pien. Pien, vertel me eens. Wat heb je daar op je boek liggen? Een foto meneer? Berg dat ding weg. Ja meneer? Mag ik eens zien? Rik Kitty. Gooi maar op, Pien. Kitty, moet ik je weer verzoeken de klas te verlaten? Hen neem meneer, liever niet. Gedraag je dan op behoorlijk. Smidt puffte even. Pien had hem in haar boek gemoffeld. En hij ging door. Toen hij met de rug naar haar toestond, mikte ze hem naar Pop. Het was een moedige daad, want Pop zit vlak vooraan en ze had best mis kunnen gooien. Maar Smidt daalde vier op Pop's bank neer, die er zo half met haar arm overheen ging houden. Wat heb je daar, Emilie? Vroeg Smidt toen hij zich ondraaide. Nietz? Een foto meneer? Berg dat ding weg. Ja meneer? We zaten allemaal te rijk halzen om hem ook te krijgen. En een paar zoeterts die er niets van afwisten, voegen zo op een nepen, bang dat Smidt ze hooren zou. Wat hebben jullie toch? Nietz, zei ik heel hard. Jo, stil zijn. Roets, daar vloog Smidt naar Lutje. Lutje, die nooit zo erg kan meedoen om haar vader, zuipte hem naar Noor. Nora, wat doe je daar toch? Zei Smidt, want Noor zat zo verruk te kijken, alsof ze minstens een tien van natuurkunde zag staan. Ik bekijk een foto, gewoon meneer. Als ik jullie nog één keer over een foto hoor spreken, zei Smidt, dan neem ik het ding in beslag. Denk er aan. Smidt schreef een formule op het bord, en hup, daar zwier dus Smidt naar Kit, die gewoon te popelen zat. Maar hij viel bij ongeluk op mijn bank. En Kit, die het niet meer kon uithouden, ging helemaal achterover hangen, om met me mee te kijken. Toen draaide Smidt zich om. Ik keek gauw even op, en hing er met Kit over zijn aanschein. Jo, met vier uitroeptekend. Ja, meneer. Wat heb je daar? Een foto, meneer. Smidt gooide zijn krijt neer. Geef hier dat ding. Nu is het uit. Ga op je plaats, Kitty. Hij kwam door de banken heen naar me toe lopen. Dat was het ogenblik. De hele club stond overeind, ik ook, om het zin plechtig te overhandigen. Alsjeblieft, meneer. Smidt maai dat gewoon uit mijn handen, keek haar naag, en toen werd hij vuurood. Zo rood dat ik dacht dat zijn boord springen moest. Hoe kom je daar aan, jo? Daar was ik niet op verdacht, en ik keek de club rond. Gevonden, zei Kit, achterom naar mij. Zo maar, ergens opgediept. Het is goed. Je blijft om 12 uur, schaamteloos, zei Smidt. Maar wij waren er ook bij, Riepop. Kit, een pien, een noor, een roetje en konnie. Allemaal waren we er bij. Het is voldoende als Jo blijft. We gaan door. En Smidt stakt zijn verminkt evenbeeld in zijn binnenzak. Moet 12 uur, bleef ik dus alleen achter. De club stond voor de ramen op het te wachten. Ik durf het gewoon weg niet vergeten, want Smidt was als een razende ijsbeer geweest het hele uur. Om kwart over 12 had ik, net als jullie, een pracht gebruid getekend, ook van opzij, met een verschrikkelijk mooie, lange sleep. En ik was begonnen aan een brug om, maar die was veel moeilijker toen Smidt kwam. Ik dacht dat hij nog steeds woerend zou zijn, maar hij was akelig kalm, en hij viel meteen met de deur in huis. Hoe ben je aan mijn foto gekomen, jo? Bij Van Duinen, de fotograaf lag hij, en toen hebben wij hem meegenomen, voor de mop. Ja, dat was erg aardig bedoeld, zei Smidt. Ik vond het naar dat hij het zo hoeren met mij eens was, en ik begon aan de brug om te klodderen. En waarom hebben jullie mijn foto dan zo gehaven, ook voor de mop? Nee, dat was een ongeluk. Zo, en wat voor een ongeluk was dat dan? Hebben jullie er misschien aan getrokken? Dat vond ik een uitkomst. Ja, zei ik, we hebben eraan getrokken, met de tweeën, en toen ging hij midden door, zo maar. Dat is wel merkwaardig, zei Smidt. Ja, het is erg merkwaardig, beaandeek. En nou, iedereen hebben jullie die foto zeker laten zien. Dat was ook erg grappig natuurlijk. Dat is niet waar, niemand heeft hem gezien, en ik heb hem al vanaf woensdag thuis gehad, alleen mijn zester, begon ik, in het vuur van mijn edele verontwaardiging. Dat is een zin uit de geschiedenisboek. Toen hield ik op. Alleen je zustig, zei Smidt, en hij streek over zijn scheiding. Ja, waar u mee gedanst hebt, zes extra's geloof ik, die heeft hem gezien. Juist, zei Smidt, het was of ik wel zoiets vermoeden, en je hebt haar natuurlijk een massa nonsense erbij verteld. Ja, en zij heeft hem ook door midden gescheurd, als u het precies weten wilt, zei, opeens vraag gierig, ik kan het niet tegen als Smidt hatelijk wordt. Het is goed, nu weet ik genoeg. Je kunt wel gaan, joh. Ik wachtte, heel ezelachtig, bij de deur nog even op strafwerk, maar dat bleef uit, en tegen de club zei ik, dat Smidt en welachtig geweest was, en mij een lijst om de foto had aangeboden, die ik geweigd had. Vier maart. Ik heb alweer een paar dagen niet kunnen schrijven, want ik ben mijn schoen veter, met mijn sleutel kwijt geweest. Ik heb maar half razend naar gezocht, en onze hele slaapkamer ondersteboven gehaald. Ik heb op mijn knieën onder onze ledikanten gekropen, en toen Julie me heel beminnelijk vroeg, mis je wel eens iets? Gelukkig. Heb ik even beminnelijk geantwoord? Ja, het portret van Smidt mis ik, dat wou ik voor jou verjaardag laten omleisten. Want Julie is over veertien dagen jarig, wat heel benauwend is, omdat ma erop staat dat ik haar ploemen en een cadeau geef, en nu heb ik nog de extra uitgaaf voor de sik. Vandaag heeft Mina hem, de sleutel bedoel ik, in de badkamer gevonden, achter de kuip. Ik snap niet hoe hij daar gekomen is, en van ben wat verrukt dat hij terug is, en ik heb me vanavond weer direct aan mijn diary geslingerd. Dat heeft Julie op een rood leren boek staan, dat ze van een Engelse vriendin heeft gekregen. Er staat wat Engelse onzin in, die best lezen mag van Julie, dus die mij niet z'n interesseert. Ik ben benieuwd hoe ons portret wordt. Connie, haar tiptop, is wat aardig. Je kunt de kwasten aan haar jurk zien. Aalink steekt haar voet wat erg naar voren en lijkt daardoor extra groot. Maar dat is minder. Ze heeft nu ook een tiptopje van Rue met een wandelstok en een sigaret. Hij heeft geweldige oopbenen. Voor hem was kniestuk toch wel beter geweest. Maar Connie is er zo mee in de wolken, en ze heeft hem opgevouwen in een medaillon van haar grootmoeder zitten. Dat draagt ze nu elke dag. Hij is gelukkig een erg ouderwets, zodat Rue er net in kan. Al is het dan een beetje gedronken. Vandaag zijn Julie aan tafel. Wat is die jevrouw wijers toch ontzettend lelijk? Ik vat hem meteen vlam, want dat kan ik van Julie helemaal niet horen. Zo, dacht ik. Vind je dat? Ja, het zijn niet allemaal zulke schoonheden als Lotte en jij. Julie keek naar Ma, alsof ze wil zeggen, hoe vind u jou ook nu weer? Maar omdat we ingelichter als persusaten, let de ma niet op me. Toen zei Julie, en hoe oud is ze toch? Ze ziet er uit als zestig. Wat heeft dat mens aan rimpels? Maar ze is ook nooit apatisch geweest, zoals jij, zei ik Boest. Dan kun je met tachtig jaar nog gaaf wezen, dat is geen kunst. En zij heeft niet van die vetpotten op haar wastafel staan, net als jij. Joop, zei pa. Ze is onuitstaanbaar de laatste tijd, zucht dus Julie. Maar na tafel heeft Pa me op mijn rug geklopt en hij heeft gezegd, als je zo doorgaat met werken als deze laatste weken, dan ben ik over je tevreden hoor, Joop. Je vrouw Weiers is ons vandaag toen we uit school kwamen weer tegengekomen, en toen ze ons zag, bleef ze staan. Pien en ik hebben de club aan haar voorgesteld, wel een beetje verwilderd. Ze zeiden later dat ze haar kadipie vonden. Dat is het allernieuwste vreemde woord van Pien, en het betekent leuk. Vijf maart. Ik geloof niet dat het Julie een cadeau geeft me daar verjaardag. Dat moet uit je hart komen, en anders woef je het toch heus je geld niet vooruit te geven. Ik heb ook geen soet trouwens. Vanavond is ze al weer naar de lotten. Ze was zo zenuwachtig toen ze weg ging. Ik moest een boek in mijn kast zoeken, terwijl hij zich aan het kleden was. En het was maar Joop. Hoe zit mijn achter haar? Joop is mijn ploes overal goed uitgetrokken. Joop, toevraag of mij of hij hier komt. Heb jij mijn jivore haarspeld gehad? Ja, die heb ik in mijn geschiedenisboek liggen. Als bladwijzig, zei ik, vertoond, want je vrouw Weijers wacht op me. Ach nee, toe zeg, zoek even me mee. Wees eens lief. Ik heb hem hier zo pas gehad. Hij zit al in je haaruil, zei ik. Ik snap prachtig niet dat je voor lotten en haden wilde zo'n poespas maakt. Stel je voor. Maar er komen meer mensen, zei Julie, en ze vreef haar nagels. Toen had ik mijn boek gevonden en ik vergad natuurlijk ma te roepen. Je vrouw Weijers kan zich niet voorstellen dat ik zo weinig met Julie sympathiseer. Ja, zo noemt zij het. Ik noem het anders, kerelachtig. Ben je wel altijd lief tegen haar? Joop, voeg ze. Lief, zei ik, lief tegen Julie, maar ze is altijd naartegen mij en witterig en vervelend. Hoe kan ik dan lief zijn? Maar je plaagt haar zeker nogal eens. Ik plaag haar veel. Elke dag, dat weet ik wel. Maar zij plaagt mij ook met haar gezeur. Je moet zo denken, Joop. Zij heest de oudste. En als oudste heeft ze natuurlijk wel eens aanmerkingen te maken. Dat moet je dan niet direct kwalijk nemen. Oh, zij zeurt over de strikken die ik in mijn haar heb en dat ik nooit handschoenen draag. Ik geef geen laarsom al die nonsense dingen waar zij mee dweept. Nee, erg lief ben je niet, zei je vrouw Weijers. Als je mijn zuster was. Oh, maar dat is heel wat anders. Dan zou ik een engelwezen misschien. En ik geloof dat je mij dan ook plagen zoud. Joep Vrouw Weijers lag dus een beetje. Toen bedacht ik me. Geloof het ook, moest ik bekennen. Het is zeker een gebrek in mijn karakter. Wat is het toch goed, Joep Vrouw Weijers? Nu geeft ze me al. Laten we eens kijken. Twee maanden les. En ze is nog net dezelfde als de eerste dag toen ik haar zag. Ik zie zoveel leuks aan haar. Ze heeft van die kleine witte handen waar Julie een moord voor zou doen. Want Julie heeft lange grijpvingers die ze wel aristocratisch noemt, maar ondertussen. En haar ooghaaren gunnen een beetje om. Erg leuk. Julie heeft eens beweerd dat je als zij sloop een luce verhoud je op haar ooghaaren kon leggen en dan rolde het er niet af. Ik heb het toen snachts meteen geprobeerd. Geen elk ogenblik naar beneden. Drie waren al bij haar nachtpon ingerold en twee tussen de dekens. En ik was net met het zesstaat proberen toen ze wakker werd en zei dat ik een idiot was. Ja, Julie is altijd oerbemiddelijk geweest. Zaterdag is netjarig. Morgenavond steven ik naar Pa of ik haar schrijven mag. Ik moet eerst mijn verjaardagsalbum nog opsnoren als bewijs. Nu, ik ga naar Kooi voor Julie thuis komt. Want als ze over lotten begint te meieren of overal de luidier waren en wat die aanhadden dan moet ik me met mijn kussen smijt of de lampet kan omgooien. En dat werkt op ma haar zenuwen. Al die zenuwen. Vrijdag 6 maart. Lieve net. Ik zit op een stoel maar ik zou net zo goed op het puntje van een volkaan kunnen zitten. Zo gek voel ik me. Ik ben verslagen net. Helemaal verslagen. Maar laat ik je eerst feliciteren want anders vergeet ik het misschien. Nou, je weet er alles van he. Van harte en een prettige dag en een nieuwe jaar in de toekomst. Want dat is toch het eind van alles. Net. Je snapt er natuurlijk niets van en misschien denk je dat ik me aan zo'n pirele wiet te buiten ben gegaan. Nee, het is stukken erg. Maar ik zal die geregeld vertellen. Ik kan toch nergens anders overdenken. Gisteravond was Julie naar Lottenboom. Daar vlotterte ze de laatste weken bijna elke avond naartoe. Ze is pas ziek geweest dan te benen. Niet erg. Maar ik snap nu best wat ramankeerde. Drie dubbel overgehaalde uil die ik geweest ben. Waffen. Zo lacht ze weer op haar divan en zo ruikt ze haar avonds weer uit. Gisteravond, voordat ze wegging deed ze al zo zenuwachtig. Als men nu ooit weer met haar overkomt dan zal ik op mijn hoede zijn. Dat beloof ik je. Ik spreek een hevige raadselig, geloof ik. Ja, wacht maar. Toen ik haar hoorde thuis komen lag ik net in bed. Ze was voor haar doen extra vroeg want anders komt ze nog na midden nacht thuis met ma en een taxi. En ze ging meteen door naar Ma's kamer. De piepen was naar een vergadering. En daar hoorde ik eerst een reuzachtig gevlustigd en toen een hevig gesnik. Ik dacht, kom. Heeft ze het weer op haar zenuwen? Had Lotte zeker een nieuwe japon aan? Of misschien gaat Lotte gauw trouwen en daar kan ze weer niet tegen natuurlijk. Ik werd alweer kriegel en ik hoopte maar dat ze bij Ma uitgingde en mij die bij al die petitere geden ging vervelen. Zo zou jij ook denken net als je een zuster had. Wees blij met je ene behoor. Hoewel die ook lastig kunnen zijn. Nou, ik weet niet hoe het kwam maar ik ging toch niet slapen voor ik Julie bij onze deur hoorde. En toen schrok ik want ze zon. Zacht natuurlijk want dat was al over half twaalf maar ze zon, toch? Dat lied je van zetem, zetem. En dan nog zes keer hetzelfde met al die lange uithalen. Ik deed mijn ogen wagenwijd open en daar stond Julie in de deur en ze zag er heel anders uit dan anders groter en leuker en ver anders. Waarom zing jij? zei ik meteen. Dag Joost. Dag. Waarom zing jij zo laat? Toon ging Julie voor haar toilettafel zitten en ze keek in de spiegel. Oh, I'm so happy. ik zei ze. Als ze erg verrukt is praat ze altijd Engels. Dat weet je. Kom, zei ik. Waarom ben je nu weer happy? Ze zucht er zo lang op zo'n zucht die uit je tene komt. Ik ben het, zei ze. Nou, ik hoop dat je het blijft, zei ik. En waarom omdraaien? Maar toen renden ze naar me toe en zoenden mijn neus. Ze bedoelden natuurlijk mijn wang waarom het we elkaar nooit zoenen. Zelfs niet als we jarig zijn. Kom dat veilig kand uit. Joost, zal je geen rare dingen zeggen als ik iets heel, heel heerlijks vertel? Is het voor mij ook prettig? Ja, ook. Ja, voor jou ook. Vertel dan maar op. Maar zul je dan lief zijn, Joop? Het is de gewichtigste dag van mijn leven, Joopie. Jakkes, zei ik, ga je in talen studeren of misschien weer naar het buitenland? Oh, heel iets anders. Ik ben verloofd, Joopie. Ik ben verloofd. Ik sprong overeind. Dat snap je. Ben jij verloofd? zei ik. Met wie? Toen viel ze jullie heel raar op haar knieën voor mijn bed en stotte haar gezicht in mijn deken. Je mag wel oppassen, waarschuwde ik, want ik heb er vanavond een open veiligheid speeld op laten vallen. Je kunt er je aan prikken. Daar dacht ik nog aan, Nettie, want ik overzag nog de hele vreselijke toestand niet. Oh, Joop, zei Julie in de deken. Nou, met wie? Ik schudde haar maar eens, want ik dacht, aanstond, slaat ze weer aan het huilen. Met Joch, Joop. Met Joch, zei ik, wie is Joch? Ik ken geen Joch. Met jouw smid, zei ze, het mijn smid? Van onze school? Dat doen ze mijn smidnoten benen. Het was me net, of ik met bed en al door de kamer zeefde, zo schrok ik, want dat had ik helemaal niet vermoed. Oh, wat verschrikkelijk, zei toen. En je zou lief zijn, zei Julie. Ja, maar jij zou me iets heerlijks vertellen. Met smid, en hij kon je niets meer schelen. Dat zegt je altijd, wanneer het juist andersom is, Joop. Zo, dat is wel aardig, privelde ik. Ik wiegelde maar heen en weer een bed van ontzetting. Ik heb er tegen jou, geloof ik, nog wel gekheid over gemaakt. Waar ik heb toch nooit kunnen denken, dat het er werkelijk van komen zou. En ik zei nog maar eens, met smid, als je hem goed leert kennen, Joopie, dan zul je eens zien, wat een schat hij is. Heeft hij je vanavond gevraagd, zei ik. Ja, Julie krabbelde over eind en liet haar hoofd hangen. Waar? Hij heeft me thuis gewacht. Zo, dat is wel vrije. Ik dacht dat dat niet netjes was. Held me zoveel te vragen, Joop. Heeft hij je gezond? Ik giezelde gewoon, als ik eraan dacht, net. Toen zakte Julie's hoofd nog dieper. Je mag niet zulke ondeugende vragen doen, Joopie. Dat noemt ze ondeugend. Heeft hij je gezond? Ja, ja, ja. Zei, bij ongeluk, want toen versteende Julie. Je zult je behoorlijk tegen hem gedragen, Joop. Daar zal Pa wel verzorgen. Toen vond ik het toch wel zielig voor haar, dat ze zo in haar nopjes was met smid. En daarom zei, nu aan Ve, ik feliciteer je hoor, en ik hoop dan maar, dat het niet meer afraakt. Dank je wel, Joop, zei Julie. En dat vond ik voor haar doen, zo beminnelijk, dat ik haar nog achteraan zei. Hij heeft ook werkelijk mooie tanden. Pien dacht dat ze vals waren. Nee, ze zijn niet vals, zei Julie. Pracht tanden zijn het, hè. En heb je wel eens op zijn ogen gelet? Nee, nooit. Oh, beeldige blauwe ogen heeft hij. Snoezig zich. Dan zal ik daar morgen eens naar kijken, beloofde ik. Nacht, droom maar niet hard op. Nacht, Joop, zei Julie. En ze wilden me alweer zoenen, maar ik doede haar maar gauw een hand toe. Geef me de vijf, zei ik, het beste. En ik heb nog twee uur liggen woelen net. Ik kan haar niet overuitgewoonig, een zwager te krijgen, die Joch heet. Hij heet werkelijk Joachim. Wat een vreselijke naam, hè. Joachim Marienis. De hele club is vanochtend omgetold, toen ze het hoorden, en ze hebben me allemaal beklaagd. Volgende zondag, als Julie jarig is, is het receptie. En overmorgen komt hij om haar hand vragen. Wat een onzin, net of Paar hem niet even kan telefoneren, dat het goed is. En meer weet ik niet te schrijven, werkelijk niet. Ik ben maar blij, dat Kees verliefd is op pop, anders zou ik misschien nog op de generaal worden, of op zuurtje. Ik geloof wel, dat zo iets voor mij is weggelegd. Nou net, het beste, schrijf maar eens gauw aan me. Je ontrede de Joop. Zeven maart. Daar zit ik weer voor mijn dagboek. Het is een week geleden, dat ze met Smid zijn foto aan het pallen waren. Oog, die ellendige foto ook. Want als je het goed beschoudt, is het nog mijn schuld, dat Smid zich gedeclareerd heeft. Zo noemt Juliet. Hij heeft haar notenbenen gevraagd, waarom ze zijn foto's stuk geschuurd had. Wat zijn mannen toch wezens? En ik kan me best voorstellen, hoe Julie toen gebloist, en zo'n beetje uit de hoeken van haar ogen gekeken heeft. Ik zie haar best vooraan, dat ze een tran heeft vergoten, toen ze zei, omdat hij van pop was. Want dat heeft ze gezegd. Ik heb haar op de man af gevraagd, hoe alles precies gegaan is. En nu ze het me één keer verteld heeft, krijg ik het natuurlijk op alle uren van de dag te horen. Want zo is Julie. Er is zo'n gekke stemming in huis. Maar kijk naar Julie met blikken vol trots, een paars afweziger dan ooit. Kees heeft gezegd, blij dat hij niet op het gim les geeft. Het zou slecht voor zijn prestige zijn. Maar ik zit er mee. De hele club wou vanmorgen opstaan, en hoe raar roepen, als hij binnenkwam. Ik heb ze moeten bezweren, het niet te doen. Want hij is nu niet meer Smidt met DT, maar Joch, die mij zwager wordt. Kit werd er nog kwad om, die zei, stel je toch niet zo aan, Joop, net of het wonder wat is. Het zou mij niet kunnen schelen, al werd hij mijn vader. Kit heeft goed praten, want Stooip is getrouwd, en ze heeft nooit de kans, dat ze met Zorzin voor hetzelfde feit komt te staan. Kit had toch een vreselijk grote oranje rosette opgespeld, en een vlaggetje voor het bank geprikt, en ze dreigde me, dat als Smidt zou vragen, wat al betekende, ze zeggen zou, omdat de familie wordt van Joop, dat vind ik zo plezierig. Ik moest er werkelijk vanmorgen al door aan denken, wat een bende we gemaakt zouden hebben, als Smidt zich aan een ander dan Julie gedeclareerd had. En ik neem het ze allebei erg kwalijk, dat ze me niet eens dat pleziertje gegund hebben. Smidt deed net of hij de vlag en de rosette niet zag, en zelfs toen Kit ermee zwijde boven haar hoofd, zei hij niets. Ik heb geen enkele beurt gehad, het was juist, zo'n lamme les, en toen zei de club, zie je wel, Joop heeft al een streepje voor, en ik ken niets aakeliggers, dan om bij de generaal of bij een van de atuidanten een streepje voor te hebben. Toen ik thuis kwam uit school, stond Julie al in de gang. Hoe was hij juist? Bleek, zei hij, en maagig, en hij heeft zes keer in zijn boek moeten kijken, omdat hij zijn les niet kende. Heeft hij nog iets tegen je gezegd? Nee, dat heeft hij niet gedurfd natuurlijk, hij ziet er zo bibberig uit. Je mag hem morgen wel van huis halen, want anders geloof ik nooit, dat paam ziet verschijnen. Zie, zo dacht ik, daar heeft ze zeker genoeg aan, maar nee. Joopie, je krijgt een beeld van haar wit, zeiden je ponnetje voor de receptie, met zwanentons om de hals, en om de mouwen. Snoeperig, ik heb het vanmorgen met ma bij de ponatterie gezien. Ik mikte mijn hoed naar de kapstok, maar hij viel eraf, en op Julie's neus. Het is een lakkoed, dus deed nogal pijn geloof ik, want ze gooide direct over het andere boeg. Ik weet wel, zei Julie, dat ik jou nooit vraagt te lozeren als ik getrouwd ben. Dat is een opluchting, zei ik, en ik hoop maar dat je goud trouwt, volgende week al. Toen werd er getelafoneerd, en Julie rende naar de telefoon. Ze dacht zeker dat het smid was, maar het was verkeerd verbonden, en ik lachte zo hard, dat ma die van boven kwam, zei, lacht toch niet altijd zo luid, Joopie, zo ordinair. Vanmiddag, toen ik les had van je vrouw Wijers, is Julie zelf binnengekomen met de thee, en heeft het gloeierijke feit van smid verteld. Ik had Julie met plezier kunnen slaan, zoals ze binnenkwam, een beetje verlegen, wat ze helemaal niet is. En verruk dat ze deed, en I am so happy, achtig. Ik zei, je had het huis niet zelf boven te vertellen, ik heb het gisteravond al bijammer tegen je vrouw Wijers. Maar die zei, ik hoop dat u heel gelukkig wordt. Dank u, zei Julie, met zo'n ingehouden gap. Daar bedoelt ze dan een traan mee achterin haar keel. Ik geloof dat ik vreselijk uit mijn humor ben, als ik het maar niet al die tijd van Julie plus smid blijf, dat zou erg naarvormen zijn. Daar komt niet naar boven. Zo, iemand voor mij aan de telefoon, ga oeven horen. Het was Pop. Hallo Joop, zei ze. Je spreekt met Pop. Zeg, komt smid morgenmiddag bij je pa? Ja, hoezo? Wat ga jij doen? Ik moet thuis blijven van ma, voor de vulling. Zal ik bij jou komen, dan zit je er niet zo akelig alleen voor. Goed, zei ik, leuk. Tegen drie uur hoor. Ja, het wordt een beniebele dag voor me. Nu, tot morgen dan. Want ik word een pa thuis komen. Tabé, zei Pop. Ik geloof beslist, dat ze meer met Kees spreekt dan ik weet, want anders zou ze dunk me niet tabé zeggen. Ik weet nog steeds niet hoe je het schrijft. Als Julie getrouwd is, heb ik de slaapkamer alleen, en haar zitkamer natuurlijk. Dat is tenminste een voordeel. Laat ik me daar dus in verdiepen gaan. Acht maart, vanmorgen was Julie om 7 uur op. En omdat ze de lampet kan brak, werd ik wakker. Het was een zee, en Julie stond erin te dansen als een kicker. Hey Jo, kom eruit en help me opraaimen. Mijn voeten zijn drijf. Je mag de rok van mijn mantelpak nemen om te zabberen, boten ik aan. Acht maar zeg tegen mij. Flauwweegt, help me dan toch. Ik had van niets geen zin in, en Julie weer beschoten bel, en belde Mina. Maar Mina kwam niet, die was natuurlijk nog niet op. Julie belde weer als een razende, en ik dacht werkelijk dat ma wel komen zou, in de verwachting Julie bezwijnt en mij aan de schild te vinden. Maar een plaats daarvan kwam Laura met haar woedendste gezicht onder deur. Ik belde twee maal, voor Mina, zei Julie. Die ligt nog in haar bed, zei Laura, en ik genoot van haar stem. De lampet kan eens gebroken, wil je dat even wegruimen? Julie kroopt weer gauw in bed. De smeerboel, zei Laura, heel vier. Scherven is gelukken, vroeg ik voor de mob. Weet ik het, zei Laura, en het kwam er niets geel ook. Ze groepelde in de scherven en gooide die in de toilet emmig. Het was een reuze geklettig. Wat zul je nu vandaag gelukkig worden, Julie? Wees toch stil. Je zult van grote dingen horen, Laura. Be quiet, joe. Het is vandaag een gewicht gedacht, Laura. Ben je om drie uur thuis? Maar Laura verdween, om het wel te halen, geloof ik. En Julie zei, als je het zegt tegen dat oren van mijn verloving, dan zal ik zorgen. Even, dat zou je wel zien. Ze weten het nog vroeg genoeg. Toen draai ik me om, en ik schliep alweer voor Laura terugwas. Ons huis leek de hele morgen wel bezeten. Zelfs Mavis verwildert. Ze streekt drie keer over Julie's haar onlangs de lampet kan en daar kan Julie niet tegen omdat het dan overeind gaat staan. Julie beduimt er voor alles aan de koffie. Die moet, moest ik eens hebben. Ik zou het alleen morgen bij een ernstige ziekte en dan nog op het test van de dokter. Pa keek wel zo af en toe naar Julie en dan schudder hij zijn hoofd. Ze zag ook heel raar uit. Zo vlekkerig weer. En met weggezakte ogen. Ik voelde me dus ook verplicht om te zeggen, je hebt niet je boosjoer vandaag. Vind je wel Kees? Daar zal minder op gelet worden, zei Kees. En van, zei hij, hij zal er ook wel raar uit zien. Waarop Julie alweer aan het huilen sloeg en pa zei, je moet je werkelijk een beetje leren beheersen, Julie. Maar jo, en er vliegt me zo verschrikkelijk, snikte Julie. Smorgens volg begint ze al. Oh, I hate her. Dat is ook vreselijk leuk, Engels. Kom, kom, zei pa. Wat doe je overdreven? Jo, minder toch zo kwaad niet. Dat was dankzij mijn vosserij van de laatste tijd, want vroeger zou ik misschien van tafel gestuurd zijn. Julie keek al door maar naar de klok en toen er getillefoneerd werd, sprong ze op met de hand op haar hart. Mijn hart bonst, zei ze tegenma. Ik schrik van alles. Het was iemand voor pa en Kees bromde als pa onverwachts weg moet, dan kan die vrije van jou zijn speeg wel tegen mij afsteken. Julie vindt vrije, natuurlijk heel verachtelijk, en ma zei dat Julie haar Turkse japonetje maar moest aantrekken, want dat kleurde ze goed. He, ja, zei Kees, en wil je dan de grote scene eens met mij repeteren, zister? Ik ben blij dat ik nog niet verloofd ben, zei ik. Wie zou jou willen hebben, kwikstaart, zei Kees, je bent veel te lastig. Maar toen kwam pa terug, en Kees voeg pa hoe hij zich wel voelde met een getrouwde dochter. Zover zijn we nog niet, zei pa. Een kwestie van tijd, zei Kees. Na de koffie ging ik met Julie naar boven, en ik bood zelfs aan om haar te helpen met de Turkse japonetje. Maar daar was ze niet van gediend. Je kunt me een plezier doen, en ga op zolder zitten of in de badkamer, maar loopt me niet in de weg. Dank je feestelijk, ik weet niet wat ik liever deed. En ik vleide meneer bovenop de sprij van mijn bed, en trommelde een fanfare tegen het lelikan met mijn sloffjes. Julie zweeg. Je mag de verfkwast wel gebruiken, want je ziet erg pipsico. Het zal alleen lastig voor smid zijn, begon ik het gesprek. Horror, zei Julie, en schuurde verboed haar haar. Julie? Ja. Hoe moet ik smid nu straks noemen? Bij zijn naam natuurlijk. Moet ik dan Joch zeggen? Zo heet hij toch? Ik vind het geen naam. Klinkt direct zo familiair. Stel je voor dat ik op school zeg, als hij binnenkomt, zo Joch. Dan gier de hele klas zeg. Echt wat idiotes voor jou om te bedenken. Ik hoffel er weer, en hardig. Julie voelde aan haar hoofd. Zal ik je haar schuuren? Nee. Wat zou je zeggen tegen pa? Dat jij een spook bent. Nee, dat hij jou zo lief heeft. En ik hopste heen en weer. Wat lijkt me dat ellendig, zeg? Wat zal hij in zijn piep zak zitten? Weet je wel, dat zijn ene wenkpro hooger zit dan zijn ander? Je moet zijn zrecht masseren. Net een werkje voor jou. Hordel, pik, zei Julie. Weet het al, dat je apatisch bent? Ik vraag maam de logiekamer. Doe het zeg. Julie had net haar japonnetje vastgemaakt en was bezig haar armband uit te zoeken toen een gebeld werd. Het was kwart voor drie. Daar heb je hem. Hier wilde ik. Dat is zijn bibberbelletje. Ik sprong van het bed en ik rende naar het raam om het open te doen. Maar Julie geef me nog net aan mijn rok vast. Je kijkt niet uit het raam. Als je het doet, dan gelik. Dan roep ik ma. Ben je niet wijs, zeg? Er klonken al voetstappen op de trap. Julie liep me los. Hij komt meteen naar boven. Dat is nog een vrij postig van hem. Het is mijn slaapkamer ook. Toen kwam er een klopje op onze deur en binnen wandelde Pop. Ik voelde dat Julie haar uit het raam had kunnen gooien. Zo verloofde, zei Pop, van hard over. Dag Joost. Ik kom je gezels ophouden vanmiddag. Erg leuk van je. We zitten al in afwachting van Joch. Wie is Joch? Voeg Pop. Smidt. Heet hij Joch? Bewaar me wat een naam. Voor Smidt tenminste. Julie verdween en ze sloeg de deur hard achter zich dicht. Is ze daar kwaad om? Voeg Pop. Betje wordt nooit kwaad om zoiets. En die zeg ik veel erger dingen. Ik had de raam al open gegooid en ik lag er op mijn knieën voor. Je kon de hele straat over zien tot aan de hoek. Pop kwam naast mijn knieën. Onze klok zoog net drie uur en die gaat twee minuten voor. Toenom de hoek Smidt aankam zeilen met een hoge dob op en vreselijk vooruitstekende knieën. Dat had ik nog nooit zo opgelet. Wordde ook een meteen, want dat keek zo staand naar ons huis. Heb je niet iets onder beneden te laten? Voeg Pop. Julie's haarschuur bijvoorbeeld. Dat zal haar wel leuk vinden. Ik zag nog gauw naar een touw maar Smidt was al binnen voor wat gevonden hadden. Toen ging we op het bed zitten en wachten. En mijn hart begon ook wat te rommelen want het was zo akelig stil in huis. Nu ligt Julie op A-begapen, zei ik somber. Toen dolf bij Pa was, om Betty, heb ik een wekker laten aflopen vlak voor de deur. En Pa dacht dat er getelefoneerd werd en die zei tegen dolf, excuuseren oog een blikje. Buiten rolde hij portoes over de wekker en dat ding raadde maar door. Het was niet op het dare te krijgen. Pa heeft gebrult gewoon. Ik vond het een moedige daad van Pop. We kregen het erg koud en het was net of er iemand dood ziek was in huis. Nu wordt Julie gehoopen, hoor je wel? Daak op Mina naar boven, zei Pop, niet verloop kende van Betty nog. En dan aanstond, moeten Kees en jij binnenkomen. Het was kort voor vier op onze klok toen Mina ons haalde. Mij alleen natuurlijk, maar Pop ging mee. Op de gang stond Kees. Hey Pop, ben jij hier? Dat zie je. Kees hoeste verschrikkelijk. Dat was voor zijn kleur, maar Pop bleef erg gewoond. Er schijnt dus toch niets achter dat tabee te zitten. Met zijn drieën stevenden we dus naar beneden, met Mina achter ons, die grumpy grumpy zei. En in de salon zaten Pa en Ma en Julie en Smidt naast elkaar op de kanapé. En Julie helemaal rood. Pa wilde nog voorstellen, notenbenen. Maar ik wandelde meteen op Smidt toe en ik zei, dag joch. Klopt zo gek en zo hard, net of ik het erom deed. Pop kreeg naar rechterwang een kuiltje. Dat krijgt ze altijd als ze lachen moet. Ik verresteer u wel, meneer Smidt, zei ze, en zat ook te vieren Smidt zijn hand. Ik geloof dat Smidt het niets leuk vond om Pop op te zien, maar hij hield zich goed. Pop ging naar Pa en Ma en ik zei, oh ja, many happy returns with the day, joch. Dat zegt Julie altijd als er iemand jarig is. Dat is hier natuurlijk absoluut niet van toepassing en dat wist ik best, maar ik dacht, Smidt snapt het misschien toch niet. Die weet alleen wat af van de wet van archimedes en van de snelheid van een elektrische vond. Ma, Ma, keek kwaad, een paar zei, en moet je ons helemaal niet geluk wensen, jookje. En hij nam me bij mijn hand en streek over mijn haar en gaf me een zoom, zodat ik knipperig werd in mijn ogen. Het is natuurlijk wel allemaal door Julie, maar het was toch... Mensen, kinderen, wat ze te laat gauw afwerken. Smidt heeft bij ons gegeten en hij heeft naast Julie gezeten. Ik heb een keer gezien hoe ze elkaar onder de tafel een hand gaven. Ze dachten natuurlijk dat ik het niet zag, maar op dat punt ben ik erg pinter. Ja, die ellende zit er ook nog aan vast. Kees heeft een half uur over popstoel gehangen en al maar tegen haar gefluisterd. Op het laatst begon pop roodachtig te worden. Wat zou dat nu weer betekenen? Ik heb Kees later gezegd dat het niet te pas kwam en hij zei, je bent een schat, Joop. En dat zegt hij nooit. Nu is Smidt dus mijn aanstaande zwaagig en valt mezelf mee dat ik zo gemakkelijk joch tegen hem zeg. Als hij Julie nu maar nooit zoent, maar ik bij ben, want dan zal ik eens beginnen met haar stokken voor te steken, zoals Smidt, oh nee, joch, wat noemt. Einde van Hoostuk 10. Hoostuk 11 van de HBS-tijd van Joop Ter Heul door Sissie van Marksveld. Deze liepenvoxtopname is vrij van haar thursrechten, opname door Anna Simon. 10 maart. Gisteravond lag kom tien uur in mijn mandje. Ik sliep gewoon weg boven mijn Frans, dat kan van de emoties natuurlijk. Ik noem Smidt op school dat is de meest geschikte oplossing, maar ik geloof niet dat ik ooit aan wennen zal dat hij familie van mij wordt. Zondag is het Julie's receptie en ze wil mooier Japon hebben dan Lotte, bijzonder deur. Ik heb haar aangeraden haar badpak aan te trekken, dat ze raar genoeg met overal vuurrode linten en strikken. Ze durf toch niet zwemmen, dus dan kon Peter dienst doen. Ze zei dat ik rijpast voor een gesticht. Vanmorgen is bij Pop de proef van onze foto gekomen. Het heeft lang genoeg geduurd. Het is werkelen wel aardig geworden, helemaal niet hemels. Nu moet ik dus drie gulden offeren, waar ik het geld vandaan krijg, mag Joost weten, want Ma heeft vanmorgen bevolen. Je moet in de Ivey shop je boeket bestellen voor Julie's receptie, joh. Dan krijg je iets smaakvols. Het kan dan meteen dienen voor haar verjaardag. Ik voeg met halge humor. Zal ik ook nog een cadeaugeving in zilver of in goud? Ach, zei Ma, dat is niet direct nodig, maar ik vind het altijd een aardig idee dat je bloemen geeft en dat je daarvoor spaart. Ik begrijp werkelijk niet hoe Ma aan dat mallenbegrip van sparen komt. Maar als ik het zou vragen, dan zou Ma haar wenkbrauwen optrekken en zeggen, dat heb je mezelf verteld, of zoiets. Dus ik zeg maar niets. Morgen toch eens met de club overleggen of die geen raad weet. Julie is gelukkig onzichtbaar. Die maakt geloven kennis met al de familieleden van Joch. Ik geloof dat hij hier twee getrouwde zussers heeft en drie broers en dan nog een vader en een moedig. Precies weet ik het niet, maar ik weet wel dat als ik me ooit verloof, dan moet het met een vondeling zijn, zonder een krummel familie. Elf maart. Er is alweer heel wat gebeurd. Vommorgen voeg ik de club hoe ik aan geld moest komen. Pop zei, vraag een voorschot op je zakgeld. En Pien riet me aan bij pa te biechten en te zeggen dat ik te veel taartjes gegeten had. Maar pa vind taartjes en koep zak. Ik geloof dat je het zo schrijft. Het is onze laatste bevlieging. Wel erg koud, maar zalig en vreselijk duur 60 cent uit een boze. Toen zei ik dit, ik weet wat beters. Heb je niets op te verkopen? Oude boeken of schoenen of bloezes? Daar krijg je geloof ik een schep geld voor. Speciaal voor schoenen. Moeder geeft laatst onze keetje wat rommel gegeven en dat heeft ze toen ergens verkocht. En voor het geld kon ze een bondje kopen no te benen. Nou, dat leek me erg prachtig. Er lagen massas boeken op zolder te verschimmelen en oude bloezes had Julie bij het hoopje. Pop zei dat ze wel mee wilde. Een kit bood zich ook aan. Konnie zou met Rue gaan wandelen. Pien had tekenles, Lutje, Tingelingaling en Nora moest met haar moeder uit. Dat heb je er nu weer van als je enig kind bent. Maar dan moet ik vanavond zien uit te breken, zei ik. En dat is vervelendig. Zal ik je telefoneren dat ik jaarig ben en of je vanavond bij me mag komen? Vroeg Pop. Ja, dat gelooft Pa direct. Zeg dan dat je aan je vrouw Weiers gaat, zei Kit. Nee, dat doe ik niet weer. Maar ik zal er wel wat op vinden. Misschien gaan Pa maar wel uit en Julie neemt toch geen notitie van me. Wel, in elk geval vanmiddag even wat je doet, zei Pop. Dan haal ik Kit en dan wachten we jou bij het tremmhuisje. Het noodlot was maar gunstig want ik merkte al direct aan de koffietafel dat Pa en Ma naar de opragingen, naar Aida. O, dat is prachtig, zei ik. Ja, dat moet u vooral gaan zien. Hoe weet jij dat, zei Pa, en denk ik me heel verwond het aan. Hij dacht natuurlijk dat ik al eens stiekem naar Aida gespiepeld was en ik kleurde zo verschrikkelijk alsof ik het werkelijk gedaan had. Ja, die joop, zei Kees, daar mogen we een beetje op letten. Die wordt toch zo wijs? En van, ik was al blij dat dat terrein tenminste veilig was en toen Juli aan ma vroeg of ze avonds haar zijde Japonnetje maar niet zou aantrekken, want Elsa, joch zuster, was zo vreselijk precies had ik met een aardappel kunnen voetballen. In de vreugde meins harten boten ik Juli mijn ivoren achterspeld aan die ik eens van Omhenry gekregen heb. Omhenry koopt altijd zulke vreselijk onpraktische cadeaus, daarom heb ik ook maar liever dat hij geld geeft. Maar Juli zei, dankjewel, ik heb niet graag dat je zo verbaasend vriendelijk bent, joh. Toen je vrouw Wijers om vijf uur weg was, ben ik meteen naar de zolder getogen en heb ik de boekenkist gerommeld. Het viel me erg tegen, want de meeste boeken hingen uit elkaar. Ik vond alleen een goed natuurkunde boek. Een atlas, waar alleen Overijssel en Noord-Brabant maar uit misten. Het tweede deel van een franse roman in prachtband, dat L'hommeureux, heette, en twee ingebronden exemplaren van het leven der dieren. Ik schat het bij elkaar op vier gulden vijftig. Vijftig cent voor het tweede deel van L'hommeureux en voor het andere een grulde per stuk. Zo'n opkoper wist misschien niet eens dat er zo iets als Overijssel of Noord-Brabant bestond. Maar voor de zekeriteit doeg ik toch naar Jullies-Plouze-afdeling. De dingen die ze niet meer draagt hangen over een roe achter een groot gordijn. Het waren er negen en nog hele goeie waren erbij. Ik zocht de beste uit. Een schotse, een rood zijden, een lila overheemd en een wit flannelen. Dat alles pakte ik bij elkaar in een ritmand die er ook stond. Kliep mij werkelijk allemaal mee. Om half acht taksten pa en ma weg. En vijf minuten later kwam Joch om Jullie te halen. Ik zorg altijd wel dat ik dan uit de buurt blijf. Op het allerlaatste ogenblik schook met de binnen dat Kit gezegd had dat schoenen zo goed betaald worden. Ik hommelde nog Hau in onze schoenenafdeling, maar ik vond alleen een paar oude tennisschoenen van Jullie en mijn overschoenen. Die draag ik toch nooit, zelfs niet bij een zondvloed, omdat ik ze altijd onderweg verlies. En dus pakte ik die ook maar mee. Met de ritmand rende ik om acht uur weg. Pop en Kit stonden al bij ons tremhuisje en ze vonden ook dat ik voor vier boeken, een atlas, vier bloezes en twee paars schoenen, zeker wel tien gulden vragen kon. Zelfs als het maar negen gulden wordt, dan vijf ik Jullie elk nog op een koep zak, zei ik. Dat kan er best af. Drie maal zestig is één gulden tachtig. Dan blijft er nog acht gulden twintig over en daar kan ik morgen de hele club nog voortracteren. Kit rekende het gauw uit. Dat kan best, zei ze. Dan haal je nog net vier gulden over en daar kun je prachtige bloemen voor krijgen. We werden erg vrolijk bij het vooruitzicht en Pop kocht een zakje toffie die vreselijk kleefde, maar toch wel lekker was. Ik begon een beetje te mottern en een riempje van de ritmand knaptte zodat we het geval onder onze arm moesten nemen. Kit wist het adres dat nogal abscuur was, maar Pop zei dat je voor zoiets niet in een eerste klaszaak kon gaan. Dat was nogal logisch. Het was gelukkig geen kelderwoning, want daar ben ik griezelig van geworden. Maar het rook er toch erg meuf en het was ook vreselijk nauw. Je kon er haast met zijn drieën niet in. Een oude man met een bed op, zonder klep, zond achter de toombank. Er hingen overal aan haken, gekleurde jurken en vervormvijde bonten en soldatenjassen en sabels en een oud geweer. Ik zette de ritmand op de toombank. U koopt van alles niet waar, zei ik, bloezes en boeken en schoenen. Zeker, jongen hiervrouw. Laat me al dat moois, maar eens zien wat u hebt. Held een erg piepende stem en nog net een tand in zijn mond die los zat en heen en weerschommelde als hij sprak. Het was niet erg plezierig om er maar naar te kijken. Kit had de ritmand al open en ik pakte uit. Kijk twins, vier prachtige bloezes en een paar nieuwe overschoenen. En die tennischoenen zijn ook nog heel goed. En een mooie atlas en dan nog vier prachtige boeken. De man hield Julie zijde bloez tegen het licht. Toen zag ik ook dat er overal kleine gaatjes in zaten. Maar Kit zei heel vier, die bloez heeft 35 gulden gekost. Hij nam maar echt er geen notitie van en sprijde het lila over hem tot tafel uit en bekeek vol aandacht de overschoenen. Toon boog hij zich zover over de toombank dat ik achteruit schoof en tegen de muur aanbondste. Kom, zegt hij maar, Rissies. Wat moet hij er voor hebben? Tien gulden, zei ik, vier. De man begon zo hard te lachen dat ik werkelijk dacht dat hij te weinig vond. En ik wil net zeggen, maar met de overschoenen mee, 12 gulden. Wat ik verschrikkelijk pinte van mezelf vond. Toen hij alles bij elkaar pakte hij weer in de mand gooide. Ik geef ik 2 kwartjes verteler om wat je. We stonden verstand, Kit, Pop en ik. Maar dat is ongehoord, zei Pop. Twee kwartjes. Stel je voor. Kom je op, laat er maar weg gaan. Ik kreeg weer zijn ontreddert gevoel in me en Kit nam de riedmand onder de arm. We waren al bij de deur toen de man riep. Ik wil schappelijk met u maken. Geef nu een gulden voor het hele zaakje. We zeiden maar niets meer en stonden weer buiten in de modregen op straat. Hoe vind je zo iets brutals, zei Kit. Laten we nog maar een toffie nemen, zei Pop. Waar moeten we nu naartoe? Jammerde ik, ik weet geen andere adressen. Er moeten hier in de buurt meer zijn. Laten we maar eens rondkijken, stelde Kit voor. En werkelijk ontdekten we nog een winkel voor tweedehandsgoederen. Daar werden we geholpen door een meisje met rode ogen en kort haag die al door schreeuwde naar iemand die in een kamer achter de winkel was. Wat kan ik er vergeven, vader? En ze dreunden mijn schatten op. Een kwartje, riep de stem van de vader. Onzin, zei Kit, roep je vader dan hier. Die ligt op bed, die kan niet komen. Ze zeggen dat het te min is. Dan geef je twee kwartjes. Kom maar, zei ik, hier moeten we ook niet zijn. Ik geloof dat het meisje ons naastgoed, maar zeker weet ik het niet. We werden alle drie erg trurig en ook nat, want die motregen drong overal doorheen. Ik heb nog net een kwartje, zei Pop. Daar kunnen we 2,5 boomstand verkrijgen. En ik heb 28 cent, zei Kit, maar daar gaan nog 6 cent vanaf die ik vorige week van keetje geleend heb. Dus dat is 22. Ik wil die man geen minuut langer dragen, zei ik, balloerig, en ik zet hem in een vensterbank. Geef het dan die oude man voor een gulden, zei Pop. Ik wou dat het hij zijn tant inslikte, zei Kit, zo'n uitzuiger. Maar misschien vinden we nog iets. Toe je hoop, je moet niet zo gauw de moed laten zakken. En zo schouden we weer door. Ik begon erg armelijk te voelen. Paama zaten nu bij Aida, en Julie was natuurlijk op haar allerliefst bij die zuster van Joch. En ik, armschap, schouden maar in een modregen om geld bij elkaar te scharren voor Julie's verjaardag verlovingsreceptie. Ik ga toch naar die oude man terug, zei ik opeens. Dan moet hij het maar hebben voor een gulden. Laat ik maar gaan, zei Kit, ik krijg er vast meer voor. Blijf jullie dan buiten staan. Toen ze terugkwam, zwijden ze de ritmand aan een punt, en vol trots vertonen ze een gulden en twee kwartjes. Ik ga in de handel later, zei ze. Ik ben er erg geschikt voor. Hij zal het plezier krijgen van zijn tweede deel, die afzettig. Ik wou eerst nog voor die 1,50 gaan taartjes eten, maar Pop zei dat dan al de moeite vernietse was. En nu zit ik om half 12 nog te schrijven. Er is nog niemand van mijn rijke familie thuis, en ik heb het geld van de man met de ene tand in mijn kast in een hoekje gestopt, want anders geef ik het morgen toch uit. Ik ben nat. 14 maart. Een brief van net gekregen, nogal putterig, die aakelige jaap ook, zal me eens benieuwen hoe ze met Pasen is. Nog drie weken. Ik zit nu niet zo in mijn rat voor het rapport als vroeger. Ik kan nog al best ongelukkig zijn met de grote repetities, maar je vrouw Wijers heeft vrij wat in mijn hoofd gestand. Als er nu maar niet iets gebeurt, waardoor ik plotseling leeg van hersens wordt, iets verrukkelijks of iets ontzettend. De bloemen voor jullie heb ik vandaag besteld. Niet in de Ivyshop natuurlijk, want daar vragen ze je voor twee rozen 1,50. Dat wist Pop Secure. Ik ben in een zeer bescheiden winkel gegaan en ik heb maar wat in het wilde weg besteld, en ze vooral op hun hart gedrukt, dat het maar één gilde vijftig mocht kosten. Ik heb meteen betaald en ze hebben me plechtig beloofd om iets vrij te sturen. Julie staat morgen in het kanarie Geel naast Smith. Ze heeft me gisteren speciaal geroepen om de pracht te bewonderen en om haar plezier te doen, zei ik, het is erg bijzonder. Ja, vind je niet, zei Julie, ongemene? Hopen ongemener dan Lottes Niel de Ver, dreund ik maar mee. Het is Ver de Niederjoop. Je hebt eens een Franse thema gemaakt, zei ik, en daar zaten 35 fouten in. Wat heeft dat er nu mee te maken, volgst jullie? Niet. Wordt Joch ook zo kleurig? Thaum, leuk staan, een fluele kuidbroek en dan zo'n korte geel jasje met kant. Begin je alweer, zei Julie. Hij zal goed bij je ten komen, poespast ik door, en Julie was weer direct ene nul actie. Schitterend zeg, hij maakt me een beetje mat, heel bijzonder. Heeft Jochem al gezien? Nee, het was een verrassing voor hem. Zou man eens morgen kunnen voorbereiden? Het is nogal erg, zie je? Je moet niet aan het proberen om grappig te wezen, Joop. Heus, daar is niets aarders meer aan op de deur. Ben je nog gelukkig? Vroeg ik. Toen kneep Julie haar ogen dicht, gooide haar hoofd achterover, schudde het, en zei, ah. Ik wou dat die dag van morgen voorbij was. Wat zal ik een schep handen hebben te geven? En allemaal voor Julie's plezier. Sondag, 15 maart. Het is 8 uur. Ik zit boven op onze slaapkamer. Ik heb net een eenzaam maal veroorberd en ik denk wel niet dat er nog een mens naar mij zal komen kijken. Spijt me alleen zo ontzettend dat wanneer ik me nog eens ooit verloof, er niemand zal zijn om door mij naar boven gestuurd te worden. Maar laat ik geregeld vertellen. De gondel aakelig, want het groot van morgen, Julie deed daon. Ik dacht dat je zo gelukkig was, zei ik. Dat ben ik ook, maar ik had zo graag een straan de receptie dag gehad. Wel ja, natuurlijk alleen voor jou plezier moet het weer straan zijn. Hé, wat ben je gripig? Toen schoot het me te binnen, dat ze ook jarig was. Nu, many happy returns, zei ik vanuit mijn bed. Je krijgt een bloemenhulde van me, maar die wordt straks bezorgd. Ik zeg het je maar alvast, want anders let je er misschien niet op. Dank je wel, dus erg vriendelijk van je, zei Julie. Oh nee, helemaal niet, zei ik, maar maa stond erop. En nu doe je vandaag niet zo idiot tegen Jochor, veel Julie opeens uit. Idiot? Ik doe heel gewoon tegen hem, gemoedelijk. Je doet net of je hem voor de mall houdt. Die qua jongensachtige allures van jou? Wat zul je hebben middelijk zijn wanneer je niet gelukkig bent? Daar vlas ik al op. De receptie zou zijn van twee tot vier, en we dronken vroeg koffie. Er kwamen hopen bloemen, en Julie raakte bij elk bloemstuk meer naar hun meurg. Mijn hulde was er om 12 uur nog niet, en ik vond het niet erg, want maa zou vroeg genoeg zien, dat het geen Ivy Shop product was. Om één uur ging Julie naar bovenom zich te kleden. Ze deed dat in Maas Kamer, dat was natuurlijk voor haar zenuwen. Mina stond mij bij, en ik dwaalde om half twee al door de benedenappartementen in mijn witte zijdje met zwanendons. Om kwart voor twee kwam Joch, tegelijk met een groot boeket van de Jopopino Lookigo Club, waar ik niets van afwist, en wat me erg trof. Joch torste een vreemd zordige bloementeil met veel groene spritten. Ik zei direct, wacht, laat ik dat ding even van je aannemen. Nee dankje, zei Joch, het hindert me niets. Nou dan niet, zei ik. Joch ging op het pintje van een stoel zitten en ik sfeer voor om hem heen. Julie zal wel bibberen als ze weet dat jij beneden zit, kon dicht ik aan. Zo, denk je, zei Joch. Vast, ze was down vanmorgen, omdat het giet. Ja, het is geen prettig weer, maar ze is verschrikkelijk gelukkig. Joch bloosde. Zo, hmm, dat doet me genoegen, joh. Ja, dat dacht ik wel. Toen kwamen Pa en Kees beneden en ik zette de club in water. En toen kwam Julie in het kanariegeel en met een kleur als een biet. Ik wou nog zeggen, ik dacht dat die kleur je mat maakte. Maar Julie rolde meteen in Jochs armen en met haar neus in de bloementeil met de spritten. Ik stond tussen de partiëres het toneel aan te kijken en ik knipoogte tegen Kees, maar Pa vind knipoog op en zei, heb je niets te doen, joh. Julie begon net te zeggen, oh Joch, begrijp eens, Ma en ik zijn zo ontsteld toen een gebeld werd. Ik dacht dat het mijn hulp er zou zijn, maar het was de eerste verzieten. Ma kwam nog net op tijd binnen. Er werd een lawine van bezoekers en Julie en Joch lachten maar en drukte handjes en zeiden, dank u wel, oh, dank u zeer. Dat was dan voor de gelukwensen. En ik lachte tegen iedereen maar zo'n beetje onnozel, want ik begon het raar te vinden dat mijn bloemenwinkel niet uit hun slof schoot. Om drie uur zelden de hele club binnen, erg verregend, want ze hadden natuurlijk geen geld meer voor een rijtuig. Dat wacht een beetje glorie in al dat stijven gedoe. Joch werd kaki, toen hij de halve derde klas zag. En toen droom misschien voor het eerst het vreselijke feit tot hem door dat hij morgen weer voor onze geduchte aangezichten moet verschijnen als smidt met dt. Julie bloost ook toen de club verscheen, maar ze bedankte toch erg lief voor de bloemen en Joch ook. We zonden er ons meteen wat af en Kit zei, helemaal Joop, wat zie je hier opgeprikkt uit? Je lijkt van een bruit. Dank je feestelijk, zei ik. Zeg, jongens, mijn boeketten zijn nog niet en ik heb hem wel betaald. Ja, dat is ook erg dom, zei Noor. Zag je hoe smidt zijn snorglom van de briantine, voeg Konnie. Hij is wel erg dol op Julie, geloof ik. Wat heeft dat er nu mee te maken, zei Pob. Konnie denkt altijd aan Rue, zei Pien. Dat is zo lastig, ze praat over niets anders. Als jij iemand had, die van je hield. Ik zou je danken, zei Pien, en schoordde de band van haar mantel strakker. Toen kwam Kees naar ons toe. Hij had al door vanuit een hoekje naar ons liggen loeren. Hij boog erg deftig en gaf iedereen de hand, pop het laatst. Die hield hij precies elf tennen vast, en daarna werd hij erg luidruchtig. Op dat ogenblik zingelde de deur open en binnen wandelde de polmenfamilie, met H. de Wilde. Lotte heek het eerst naar ons, en ik keek naar Kees, maar die verblikte niet, en bleef hardnekkig naast pop staan. Julie gooide haar ene kanarie gele arm erg ver vooruit, dat Lotte vooral maar alles zag. En toen zoenen ze elkaar, en H. de Wilde en Smidt drukten elkaar de hand, alsof de een naar de Noordpol moest en de ander naar Zuid-Afrika. Ik ben nog lang niet klaar. Het is toch wel een voordeel dat je eens rustig aan jezelf met overgelaten, al is het dan ook voor straf. Pop's vader en moeder kwamen ook, en Pop's vader begoeten ons. Dag, Lies. Dag, Lies. Dames. Zo, Pop, hoe ben jij hier gekomen? Achteraan een auto hangend, zei Pop. Ik zal een rijtag voor jullie bestellen. Het stort gewoon. Ik kan hier wel even telefoneren, zeker. En toen hij later telefoneerde, wist hij de naam, de straat, en het huisnummer niet. Een heerlijke pipa is dat. Toen de club weg was, stort ik erg in, en jullie begon werkelijk mad te worden. Maar toen leek ze net een verflendste zonnebloem. Om vier uur was ze wat iedereen verdwenen, behalve Jochs familie, die door de kamer zwermde. Hij heeft een lange, maagere zustig, met een gouden bril, die mij, geloof ik, erg naar vond. Tenminste, zo keek ze. Zijn ouders zijn nogal onschuldig. En van, toen iedereen weg was, zei Julie, ik zou nog van een eindje met je willen omlopen, Joch. Ik heb hoofdpijn gekregen van de drukte. Maar ga dan even rusten, schat, zei Joch. Ik stond erbij met de hand op mijn rug. Het is droog, zei ik, punmoedigend, want ik had niet geen puff om bij die rust keur te moeten blijven. Trek je overschoenen aan, Julie, zei Ma, want het is erg vochtig op straat. Ja, Ma, zei Julie, en ze ging met haar wang langs Joch zijn wang. Ik keek nog, of ik ook briljantine overblijfselen zag, maar dat ging best. Net op de oogomlik werd er gebeld en kwam Mina binnen met mijn boeket. Ik schok er zelf een beetje van, want het was erg havenloos. Ik had gezegd, maar flink wat groen om het op te maken. Wat was haast allemaal groen met een paar rozen er tussen door, net een bosradijs. Van wie zou dat zijn? Zei Julie, en ze keek zo'n beetje viesig. Wat een kaal iets. Is er geen kaartje bij, vroeg Ma? Nee, zei Julie, en snordde tussen het groen. Ma, schud haar hoofd. Ik begrijp niet, hoe sommige mensen begon ze. En toen zei ik het maar Gauw. Het is van mij. Van jou, zei Ma? Ik had het kunnen verwachten, zei Julie. Zo'n paskwil is net iets voor jou. Ik begrijp het niet, zei Ma. De Ivey Shop staat toch bekend als uiterst gedistinkeerd. Maar het is niet uit de Ivey Shop, zei ik. Het is zo maar ergens uit een winkel. Julie trok haar lippen in. En van, ik ga mijn overschoenen halen. Het was voor mij wel hagelijk, want jochs familie die bij ons eten bleef, Julie zegt altijd, dineren. Ook als het ettersoep is met opgebakken aardappelen, sta je er ook naar mij. En daarom nam ik het boeket dat zo zielig op een tafeltje lag, maar op, en deed alsof ik het in een vaas wilde zetten. Ik wou net zelf om water gaan bij het fonteintje, want voor al die zieligheid durfde ik toch Mina niet bellen, toen Julie weer binnenkwam. En ze was hevig ontsteld. Nee, Ma, zo iets. Nu moet ik toch eens begrijpen, maar mijn overschoenen zijn ook weg. Alleen die van Joost staat maar in de kast. Ik weet, in de mijne zat zijn rood linkje binnen in. En hoe zijn ze weg? Ik krijg een koude rilling langs me rug. Heb je wel goed gezien, zei Ma? Ja, zeker. Ik heb alles over hoop gehaald. Ja, stel je voor, Joch, vanmiddag, dat wou ik je net vertellen toen de visite kwam. Ben ik even op zolder gaan kijken voor een paar gewone bloezes, want ik wil nu ook wat in het huishouden gaan doen. Julie bloosde en keek scheef. Jochs moeder gluurde, en Joch previlde iets wat op schat leek. De rilling ging van mijn rug tot in mijn hielen. En nu mis ik er vijf, zeg. Ik slik de gewone weg in, nee, het waren haar vier. Maar dat is toch krass, zei Jochs zuster, met een gouden bril. We moeten de meisjes wel verdenken, zei Ma, en nu die overschoenen ook nog. Het is verschrikkelijk. Het is allernaast, zei Julie. Ik ga het aangeven bij de politie. Ik voelde me zo langzaam aan een ijsklomp worden. We hebben toch nooit gemerkt dat Laura of Mina uneerlijk waren, zei Pa. Hij had de fronds tussen zijn wenkbrouwen. Die meisjes zijn nooit eerlijk, zei Jochs zuster met een gouden bril. Toen moest ik het wel zeggen. Ik hoest eerst heel hard, zwaaien een paar maand met de boeket die ik nog altijd in mijn handen had, echt, om mijn moed in te zwaaien. En toen flapte ik het er maar uit. Ik heb het gedaan. Wat? Niemand snapte het vreselijke feit eerst. En die dingen zijn de meeste mensen toch niet pintig. Lang voor mij, want ik moest het herhalen voor de hele stoet. En met veel moed begon ik weer. Ik heb die bloezes weggenomen. Het waren er maar vier en de overschoenen ook. Maar dat is een vergissing. Ik dacht dat te mijn waren. Heb jij die weggenomen? Zei Pa. Hij begreep het nog niet. Dat zag ik aan zijn gezicht. Ja, en ook nog boeken. Het levende dieren. En een natuurkunde boek. Ik keek naar Joch, die op zijn snorbeet. En een atlas. En het tweede deel van Lommeureux. Dat was een prachtband. En een paar oude tenneschoenen. En wat heb je daarmee gedaan? Vroeg Pa. Ik wacht even met antwoorden. Niet met opzet natuurlijk. Want in die ademloze stilte. Ja, werkelijk. Dat was het. Klok het nog eens zo hard, toen ik het zei. Ik heb ze verkocht. Verkocht, rupe Julie. Ja, aan de man van tweede handschoederen. In faam, zei Julie. Daar heb je zeker taartjes voor gegeten. En voor gesnoept, hè? Nee, zei ik. Daar heb ik deze boekket voor gekocht. En ik gief de bosradijs omhoog. Bah, wat laag, zei Julie. Ook kind, ga weg. Ik kan je niet meer zien. Ga naar je kamer, jo. Zei Pa. Daar kun je dan verder blijven. We spreken er nog wel over. Het was een erg schamelen uitocht die ik maakte. Nu kan ik natuurlijk in geen maanden meer vier doen tegenover Smidt. En bij de deur hoorde ik nog dat Mazo iets previlde van een misdadige aanleg. Stel je voor, zou ik dat heus hebben? Wat griezelig. Dan is het misschien toch wel waar dat ik een vondeling ben geweest. Natuurlijk kan ik het ook wel niet goed hebben verstaan. Daar komt iemand de trap op. En het is Kees, omdat hij overal de treden, maar acht keer doet. Kees is alweer weg. Hij heeft erg moeten lachen om de man met de ene tand. Kees is wel gevoelig voor zulke dingen. Vooral toen ik zei dat Pop er ook bij was. En hij zei dat hij pa wel eens onder handen zou nemen. Stel je voor. En dat ik misschien wel een reuze opslag van zak geld krijg. Weet je wat? Ik ga naar bed. En als Pa er nog komt, dan slaap ik. Misschien droom ik wel van de opslag. En dat zal heel vrolijk zijn. 17 maart. Gisteravond na de eten heb ik Pa's speech gehad. Veel nogal mee. Toen Pa zei, hoe heb je toch kunnen doen, Jo, zei ik. Omdat ik helemaal geen geld had, Pa. Maar dan had je het mij toch kunnen vragen. Ja, maar dan zou je mij gevraagd hebben waar al mijn geld blijft. Dat zou ik toch wel eens willen weten. Ik had me al voorbereid. Voor schoenveters, noem ik op. En voor peppermunt, als ik maagpijn heb. En voor een nieuw inschuifpotloot. En voor postzeegels. Voor postzeegels, zei Pa. Waarvoor heb je postzeegels nodig? Voor mijn brief en aan net. Eens in de maand. Dat is net vijf cent. Daar zat ik. Nu ja, zei ik. Maar het is toch weer een uitgaaf. Ja, enorm, zei Pa. En hoeveel taartjes eet je wel? Dat weet ik niet precies. Zo. Maar je had toch elke maand wat kunnen wegleggen voor je zisters verjaardag. Dat zou ik flink van je gevonden hebben. Dit is een qua jongenstreek. Ja, Pa, zei ik. Vond je dat nu ook wel? Het was giezelig, zei ik. En het was een erg nare, oude man. Nee, ik had er geen grijmplezier in. Ik geloof dat je me niet wilt begrijpen, joh. Maar denk eraan. Je had dergelijke praktijken niet meer uit, hoor. Pa was weer een en een half fonds. Ik zou een volgende keer niet zoveel consideratie gebruiken. Zou ik een misdadige aanleg hebben, vroeg ik. Ik dacht, ik moet er toch wat mijnen van hebben. Maar Pa lacht de notenbenen en zei, ga nu maar in je werk. Hoe zou je rapport zijn? Ik denk wel dat u ervan schrikken zult, zei ik. Maar nu van de vrijheid. Goed zou, zei Pa. En daarmee was het afgelopen. Julie doet nog steeds vertoord. Ze heeft nu natuurlijk een ring aan. Maar ik doe net of ik die niet zie. Ze heeft er gisteravond precies 20 minuten opzitten turen. Maar ik heb al die tijd verschrikkelijk gegaapt. Dus het genot was niet onvermengd. Joch doet luiddruchtig op school. Hij meent het niet natuurlijk, maar hij weet niets beters. En in een ouder karaf staat mijn bos radijs, die werkelijk aardig is opgebloed. Julie kerk er met geen blik na om. 18 maart. Kees kwam vanmiddag voor je vrouw Weijers er was bij me binnen met een zakje bonbons. En hij zei, wat voor je te snoepen, juist? Ik was zeer verbluffd. Wat moet ik voor je doen? Voeg ik. Niets, zei Kees. Je bent toch ook een kattenkop? Er is zeker wat met pop gaande. Nee, hij ging op de tafel zitten. Dan niet, zei ik. En zocht een rumboon uit. Schoof toen Kees het zakje toe. Kees nam maar geen notitie van. Die vloot met de handen in zijn zakken. Die kit Franken zag haar zondag ook wel leuk uit, zeg. Oh, is het nu kitty? Of werkt je de club af? Maar is het toch geen één zo knap als pop? En wat is die oude heer van haar? Een aardige baas. Ja, dat kan een leuke schoonpapa worden. Ik had een roze suikerert op. Het waren geen marron glaciers, waarschijnlijk jullie altijd meeschermd. Ze hebben telefoon he, bij pop thuis. Ja, wil je haar opbellen? Nee, dat moet jij doen. Zo, zei. En knapte een noga achter iets midden door. Ja, bel jij haar nu op om vanavond te wandelen? Spreek ergens af en dan ga ik. Wat een onzin. Joost, ik doe het later voor jou, met liefde. Maar het zal voor mij nooit nodig zijn. Dat knap ik zelf al op. Als pop me zo lakkoniek aankijkt, Joop, dan kan ik geen woord zeggen. Ze heeft van die type ogen, hè? Nooit opgelet, zei ik. En als ik nu in zijn hele avond met haar kan praten, dan geloof ik wel dat ze, dat ze, gewonig, even anders tegen me worden zal. Dat snap jij nog niet, natuurlijk. Nee, zo'n schaap ben ik. Doe je het, Joost? Ik houd niet van omkoperij. Toen hoorden we het belletje van je vrouw Wijers. Is de huiskamer veilig? Vroeg ik. Je bent een fidèle keel, zei Kees, en sloeg me op mijn hoog. Ik heb pop natuurlijk get telefoneerd en ze was erg verrückt dat ik uit mocht. We hebben afgesproken bij het trembhaasje en Kees heeft de hele middag in zijn kamer zitten fluiten. Toen ik je vrouw Wijers uitliet, bracht Joch net Julie thuis. Het was voor het eerst dat ik hem na de zondagszijnen weer met Julie zag. En ik dacht, als ik nu verlegen tegen hem doe, dan ben ik vooral dit verloren. Dus deed ik heel vier. Zo, jongen lui, zei ik, kerelachtig. Julie strakt haar armen naar Joch uit om van haar mantel verlost te worden en ik bleef ernaar staan kijken. Mooi weer, he, zei ik. Ja, zei Joch. Hebben jullie samen gewandeld? Joch hing met zijn gezicht over Julie's nekhaaren en zweeg. Dat vond ik geen manier van doen en ik zei dus met verheffing van stem. Ik vroeg of jullie gewandeld hebben samen. Dat zie je, zei Julie. Is ma thuis? Nee, er is niemand thuis, behalve Kees en ik. Nou, Joch, laten we dan maar naar boven gaan, naar mijn kamer. Ik klom gedecideerd achter en aan en ik had veel puff om aan Joch zijn broekspijpen te trekken, maar dat durfde ik toch niet goed. Ik snapt er meteen Julie's kamer mee binnen, maar Julie draaide zich vertoond naar mij om. Wat kom jij hier doen? Het is beneden zo ongezellig. Maar je hebt hier niets te maken, joh, ga naar Kees' kamer. Kees kan me ook niet gebruiken, want het is hier warm. Ik ging op de divan liggen zodat Joch en Julie elk in een oud-Hollandse stoel moesten gaan zitten. Joch deed het, maar Julie bleef staan. Als jij hier wilt blijven, mij goed, want dan ga ik weer naar beneden. Kom, Joch. Oh, het hindert toch immers niet, dat Joch hier is, zei Joch. En het waren werkelijk de eerste verstandige woorden die ik hem ooit heb horen spreken. Ik was er dan ook zo doorgetroffen, dat ik uit mezelf zei, oh, ik ga al weg. Julie deed aan tafel vreselijk vertoond. Ik geloof dat ze nu al de eerste ruzie met Joch beet heeft, omdat hij het gewaagd heeft, dat tegen me te zeggen. Daar hoorde Kees thuis komen. Ik heb gebruld, zo pas. Kees kwam met zo'n lang uitgerekt gezicht bij me binnen, alsof het met een strijk-eizer plat gestreken was. Prettige wandel, zei ik natuurlijk, en hoe was het met pop hard diepe ogen? Doe niet zoap normaal, bron de Kees. Was ze er niet? Ja, tuurlijk wel. En heb je degelijk met haar gepraat? Nee. En waarom niet? Er was geen gelegenheid voor. En je hebt twee uur minstens kunnen bomen. Ach, ze was niet alleen. Ik begon in mijn hersens te lichten, maar ik zei al nozel, was ze niet alleen? Nee, dat hoor je toch? Maar wie had ze dan bij zich? Ach, die hele zooi, Pien en Kit en Lou en Nora, en dat onwijze kind, hoe heet ze ook? Konny, geloof ik. De hele club dus, proest ik. Ja, zo'n laminarige boel, zei Kees. O, het is enig, zei ik. Heb je ze allemaal gevolven? Ja, waarop? Gaat je niet aan, zei Kees. Wat kan ik eraan doen, zei ik. Ik geloof zeker, dat pop en jij dat hebben afgesproken. Misselijk hoor, ze keken me allemaal zo gek aan, en die Konny lachte me gewoon in m'n gezicht uit. Je bent dol, zei ik. Maar als ik het merk, en Kees sloeg op de tafel, als ik het merk, dat ze me voor de mall houdt, dan, nou, dan zal je zien wat ik doe. En Kees davelde de kamer uit, en sloeg de deur zo hard achter zich dicht, dat mijn dagboek van mijn tafeltje gleed. Nee hoor, is niet alles, om een verliefde zuster en een verliefde broer te hebben, en om dan zelf, helemaal niets te zijn. Einde van Hoogstuk 11.