 pagdating sa pagkain, ika nga nila, the fresher, the better. Kung di kailangan maglakbain ng daang-daang kilometro ang gula at putas na iyong ihahain, hindi ba mas mabuti ito para sa inyong pamilyang kakain? Samahan yung kami dito sa gulayan sa tahanan. Ang inyong friendly urban farming community. Kung saan ating alamin kung paano magtanim ng sarili mong sariwa at masustan siyang pagkain na pwede mong anihin. Magandang araw sa inyong lahat ako si attorney Gabby Concepcion ng attorney, hindi ang artista, nisang ina, asawa, profesora, public service advocate, apculinary enthusiast at your service. At ako naman si Aaron Bonifacio isang registered nutritionist, dietitian, at isang guru sa University ng Pilipinistiliman naga arty-artistaan lang. Welcome to gulayan sa tahanan. Sa bawat episode ng palabas na ito ay pag-aaralan natin kung paano magtanim at magalaga ng ibad-ibang halaman na pwede natin maging easy source of ingredients sa pang araw-araw natin kinakain. Alam niyo po ba na madalas ay malayo at matagala kinyilalakbay ng ating mga binibiling prutas at gulay sa ating mga markets, wet markets at grocery? Mula sa pag-anin ito, ito pa ay makakaran na maraming middlemen para umabot sa ating mga alungsod at dahil po dito napakatagal ang kanilang pag-obyahe. So di po ma'am Gaby, na isip niyo po ba yun? O nga Aaron, di ba? Sayang yung sinasayong lang farm to table pero hindi natin nai-isip na napakalayo ng iyang farm na iyan bago umabot sa atin. At dahil dito, minsan compromise na ang pagkasariva at pagkasustan siya ng mga ito so iba talaga, pag bagong pitas ang ating produce. So bumisita nga ang gulay ang team sa UP Los Banyos para makita ang iba pang benefits ng pag-oumpisan ng urban gardens sa inyong tahanan or community. So maraming nakita at natutunan kami sa pag-bisita namin yun. Panoorin po natin. Magandang umaga sa mga plantito at plantita na dito po tayo ngayon sa Binhing Pamana sa UP Los Banyos Nules. At para turuan tayo ng kontin facts and figures tungkul sa paghalaman sa bahay nand dito po sinakuyadon at sa kasi ataglo para bigyan po tayo ng mga kontin kaalaman tungkul sa pagtatanim sa ating mga bahay. So ano po wang makikita natin dito sa Binhing Pamana? Ano bang papamanan nyo sa atin ngayong araw na to? Una-una po ang Binhing Pamana, ibig sabihin po ng Pamana ay pagkaeng alay sa mag-anak na nagsisikap. So lahat ng mga makikita nyo mga pagkatatanim dito mga gulay at kaka-prutas, yun yung handog natin lalo sa mga organicong magsasaka at kaka sa mga nag-ugulayan sa kanilang mga bahay. Pag sinabi ba natin organic? Ano ba ibig sabihin nito? Ibig sabihin on po ay lahat ng mga ginagamit natin ay mga ingredients ay natural. Pamamaraan, yung mga abono. So walang fertilizer na chemical, walang chemicals. Aginagawalang po natin yung mga fertilizer katulad ng makikita natin dito sa likod. Mamaya, tatalakain natin kung pano gumawa ng fermented plant juice, fermented fruit juice bilang mga fertilizer at kung paano din maglagay ng calcium para sa mga halaman natin. Pero dito, ito parang kilala ko to ha? Hindi ang ordinario. Halaman ito ay aplan kang kong. At madali lang talaga siyang itanim sa mga garden. Nag-ugubat po yung paka hindi natin ginulay. Ah, so kailangan talaga ang kinakain. Ito ding bilog-bilog na tung mga to. Ay, kilala ko dito. Nakalimutan ko lang kung anong pangalan. Pero ito ay magaling para sa memory. Lalo na po kagamari. Puyat na puyat pang park up no memory. Sa ito ang anong ito ay gotokola. Pero Mars Pennywort po siya talaga. Mars Pennywort. Mars Pennywort. Otherwise known as gotokola, ito ay magaling for memory loss. Pag-o-inaantok-antok. Kaya tama na yung mga artificial na pang wake up na yan kasi gotokola lang. Ano yung chinutsuang mga dahon? Ang kinagawa po yung pagkinuhan yun dahon binabababad sa isang basong tubig sa gabi. Kinabukasan yun ay yung inumin yun. O yan, ilalagay lang sa isang basong tubig. Ma-init o malamig? Malamig lang kung anong. Malamig na tubig and drink the next day upon waking up. Pang refresh. Para pwede ba ito sa mga ominum ng beer the night before? Pang hungover. Pang hungover. Pwede. At yan ay ang upland kang kong. At ito naman, ito ba ay ornamental? Apo, sinya. Pang upland ng mga pollinator natin at syaka ng mga insecto na umaatake sa peste. Aso hindi lang siya pang paganda o ornamental. Meron talaga siyang purpose para sa ating mga gula yan para pangakit sa mga pollinators. So hindi lang siya pang pang paganda ay meron talaga siyang purpose in life. So pasok kayo sa ating tinatawag na silungan para makapika pa tayo ng iba pang mga pointers. So nandito na tayo sa silungan ano naman ang makikita natin dito sa silungan. At ito ay ang mga importanting tips para sa ating mga nanonogot na maliliit ang mga bahay na meron lang silong sa tabi ng bahay. Pwede pa rin gamitin para magkaroon ng mga halaman at gulay na magagamit sa pang araw-araw na buhay. Si Don po ang expert yan. Siya ang sasagot. So unang-unang ito. Diba? Oregon o? Oregon. Ito ba nagagamit para sa pagluto? Kasi usyong pagsinabing Oregon ang relate ng mga tao yan kaagadaya pagluto, mga spaghetti. Ito din ba ang Oregon na ginagamit? Yes po, yan din po yung ginagamit. One time po, nag-luto po sinatitaglo dito and most po nung nilagay nila dun sa kanilang fritata ay galing dito sa mga halaman po natin dito. Masama na po yung Oregon. Pero ang alam ko diba ito din ay ginagamit na mga as herbal medicine. Para sa ubu naman. And of course ang extra tip natin yan is the fact na lahat na nandito po by the way sa silunga natin ay gumagamit ito ay dapat isang garden na self-sustaining at saka environment friendly. So magagamit we will reuse, reduce and recycle So ginagamit natin ang mga usual na tina tapon lang natin ito ay nag-agamit upang maging plant containers na hindi naman mag-take up ng a lot of space. So pwede pa kayo maglagay ng mga kung ano sa saheg pero maaring magsabit using used containers. Diba, naganda. At dito din, meron din tayong ibang mga halaman, di po ba? Dito naman. So ito at ang lokuya don ito ang mas maliliit ang mga mukhang dahon ay pearl onion. Yung maspino. Maspino. Ito pa ito. Ito ang maspino. So mukha siya talaganda mo pero pag ganito kapino spring onion. Hindi, spring onion yung dahon pero yung ilalim nakakaran ng bulb. Parang pearl size kaya tinawag siya na pearl onion hindi lumalaki sa sila ng pearl onion. Parang katulad din po nung one. Tapos ang alam ko di pa parang pinipikel ng iba at din na doang parang appetizer pearl onion. So yun ang pearl onion. Ito naman, madamooda mo rin pero mas malapan ang mga dahon ito naman ay kutchay. Kung English ang kutchay ay Chinese chive. So dun sa mga mahiili kumain ng Korean pancake chives ang ginagami at di nilikdit at hinahalo sa batter at nagiging Korean pancake. Alo yandilaw. Intermeric. Ito ba ang turmeric? Akalok nga ito ornamental. Kakaran din ba ng bulaklak? Opo. Nagkakaran na dun koan siya. Bulaklak. Pero maganda din siya ornamental. So mga gano ka tagal po ba konwari pero yung pagtanim ng luyang dilao pwede kang kumuhan ng luyang dilao na tumanda na sa ating kichen. Tapos magkakaran siya ng sibol. Si sibol na green. Yun pwede ng ibaon sa lupa. Opo. Opo yun. Gali po na siya. Para sa anong nga ba ang purpose ng turmeric? Para anti-inflammatory ang turmeric. Yung mga dinaagawang ka ang luyang dilao kasi magaling daw ito sa mga sumasakit ang mga joints ang anti-inflammatory ang luyang dilao. Ito naman ito ba ay ito po yung para sa kidney isa sa mga sampong halamang gamut sambong nang magalimutan. Sambong. Yung pang cleanse ng ating kidney para ano. So dito naman ito ba mukhang familiar sa inyo. Para mga sa ideas kung paano natin aayusin ang paggamit ng ating recyclable materials. Of course, alam niyo ito. Mga lata ng mga drinks. Pero, di ba, bago natin ilipat ang mga halaman sa loob ng ating containers, kailangan ay magpupun lang mo na tayo. So ito naman kung hindi nyo alam kung ano ito meron dila kung ganito sa bahay ito ay mga lalagyan ng sapatos. So yung lalagyan ng sapatos lalagyan natin ng mixture ng ano ba ninyagay natin dito? Ito yung equal proportion ng carbonized rice hal. Meron yung inuling naipa. Merong vermicast. Ayano itin naipa. Kaya napakalus niyang So equal portions ng itim naipa coconut hus vermicompost. Sa tatlulang. Pwede ding gamitan ng raw rice hal kung hindi available yung inuling naipa. Pero, ano ang benefits ng inuling naipa? Yung inuling naipa meron tayong libre na pospor, potassium. Kasi pagkaya yung sinunog na, nakakaraon siya nagpuproduce parang potassium nakalangan ng alaman. Kaya makikita niya kung nakatanim na mga dito gulay. Napakalusog ng kanyang ukat saka nag-retain siya ng tubig. Hindi masyadong didiligan natin. So inuling naipa vermicompost at coconut hus in equal parts. Iyan po ang pagpupunlaan natin ng mga seeds. Pag cuttings ok din dito. So miskin na cuttings, itatanim na natin dito at pag medyo established ang root system ng alaman, depende sa alaman ba yung? Pero usually, mga gano ka kadang? Ang 1 week lang po. 1 to 2 weeks. Uusibong na siya. So 1 to 2 weeks, bago natin ilipat sa ating mga containers. Syempre nalagyan po ng buta sa ilalim. Pero ang mixture sa loob ng container natin ganito pa din. Ang ganito pa din. So ilalagay natin yan 1 is to 1 is to 1 ng husk, vermicompost at inuling naipa. Inuling naipa. Ilalagay dito. Pero pa na yung sand requirements pag nandito sa silong? Pag ililipat po dito sa milong. Kaya yung katulad ng isang module natin dito sa kabila. Pwede rin ang gagawin lang natin hindi meron pa rin papasok na araw. So medyo see-through o gagamit ng net. Yung net pwede na. Basta merong araw na papasok kahit na net o yung mga polycarbonating ginagamit ng iba para nakasilong sa ulan pero nakakapasok pa rin ang sinag ng araw. Ang requirement naman punang gulay mga four hours lang sa umaga. Okay na sa kanya yun. Kahit sa hapon hindi na. So tandaan ninyo four hours na umaga pwede na. Hindi naman kailangan nababad sa araw ang mga halaman natin. Four hours of morning sun ay adequate na para tumubo ng malusog. Pero ito itong alobatic po ay shade loving siya. Kaya lang kumapapasin yung malusog dito sa simula dahil nagkukulang na ng araw pumapayat na yung dulo. Nagiging escalated na. Mapapapansin natin ito po ang ating alobatic nato. Kaya ako nagtanong kasi hindi siya katulad ng ibang alobate. Hindi tayo paman. Ayun lang ako nakakita ng alobate na green. Green alobate pero yun lang naman pinagkaiba nila. Yung color. Kulay lang nang sangabi kasi usyuly yung alobate sa ibang region alobate ang tawog nila. Ayya marun ang gitna or violet. Pero ito ibang variety pero ganun din ng nutritional value niya ang green alobate. Pero maganditi siyang ornamental pag nakasapit na. Pero ako gusto ko ng alobate at okra at saluya. Ang ating alob namin din ay express vegetable. Pagsubun niyo direk-direk. Anong tiyan. Express. Express. So ay fan ng express vegetables. Yung mga madaling yung parang may pampadulas tiba. Madaling sa luyot. Alam niyo baka sa luyot. Sa luyot alobate okra So mula dito sa ating silungan lilipat tayo sa kanlungan ng binhingpamana. So na dito naman tayo sa ating bahay kanlungan. At ano naman makikita natin sa bahay kanlungan ito ay hindi siya hindi siya gay vilma siya ay gay nora. Madaling maalala. Madaling maalala gay nora. Diba gay na nora pa. So ano naman ang benefits? Bakit natin gusto magtanim ng gay nora sa mga bahay natin? Although maganda siya pag nakayos ng ganito. Ano ba ang benefits ng gay nora? Kasi ngayon tayo laging nag-wawari sa taas ng ating cholesterol ay nang may dependit tayo sa mga gamut. Pero maintenance ang mga ngayon maintenance medication makinig po ng mabute. So itong gay nora ito yun yung sagot sa ating para bumabay ang cholesterol level natin. Kinakain lang yung dahon kahit na araw-araw yan kinakain natin para nulay. Dibitasin at kakainin. Natin pa nyo na po ba siya ating? Nginaga pwede siyang isama sa omelay. Sa fritata na naman sa fritata. Tapos pwede kainin nyo sa shred tapos salad. Lagyan ng tomato lagyan ng kuchay na dahon tapos lagyan ng itlog na pula na maalad. Pero ano po ba ang lasa sa totoo lang ating? Para siyang celery ng konte. Di lat ng tao na sasarapan sa celery. Pero ganoon pero yun di ba you can acquire a taste for celery and for gainora. Lalo na kung kailangan yung magpababaan ng inyong mga cholesterol levels. So can be eaten fresh and can be used as chaano. Pwede rin chaa. Kailangan po ba ang patuyoan para gaming chaa? Pwede rin fresh na ano. Sa ilalagay din lang sa hot water. Hot water. Five minutes. Pwede na inumin. Gainora tea. Hot water. Fresh leaf. Five minutes. Drink. Pampababaan ng cholesterol. Ito naman ah, alam ko to. Pwede rin itong gawing chaa. Ito ang? Ternatea. Ternatea. Akala ko ternati. Kasi nga ginagawang tea. Ginagawang chaa ng mga tao. Yung bulak lap. Pero ang usual na nakikita natin sa ternatea ay kulay blue-wish violet. Na napakaganda ito ay ginagamit. Alam na natin, madalas na natin nakikita. Ito ay ginagamit sa mga salad. Yung bulak lap mismo ginagamit na edible ang flowers. At yung flowers ginagawa din chaa. Napakaganda, kasi ang chaanya ay kulay blue-wish violet. Pero ang hindi na nalaman ay hindi lang blue ang kulay ng ternatea. Ano po ba ibang kulay nito, Ate? Meron tayong kulay white. Masprepared ng iba na tea kasi mas matabang, hindi masyadong walang aftertaste. Kasi yung iba, parang bini-flavor yung mas dark yung kulay. Pero yung white, swabi-swabi sa lalamunan. Kaya lang, mas mataas yung bini-face yung mako kuhamokong yung blue. Tapos meron din tayo nang parang lilac ang kulay. Light violet. Dark violet. Meron din yung dark violet. So the darker the color of the flower, mas maraming sustansya. Pero in terms of flavor, mas yung swabi, less yung bini-flavor, kung yung light-colored na ternatea ang gagamitin natin. So it is a matter of taste, a matter of preference, pero healthy pa rin. Anong abang benefits ng ternatea? Una-unay, yung analysis nila mataas daw yung mga para ano nga ito, marami siyang neutra sa chemicals na pampababanong ating freeradical sa katawan yung mga yung mga... Sa niyan, anti-cancer? In a sense, na? Anti-oxidants. Anti-oxidants. Anti-oxidants. So mataas sa anti-oxidants ang ternatea. At ito naman, ang pipinito. Pipinito. Siyang bunga pa. Also known as maliit na pipino. So ito, actually mukha ang ornamental lang siya, kasi maganda, at sa kanakikrip. Pero ito, madalas kung anong nakita at nagtanong nga ako, kasi makikita mo talaga mukha talaga siyang maliit na pipino. Pero pag naghihinog, nagiging red, is that the same? Ya, blackies. Ah, so ibang. Siguro yung nakikita niyo yung IV. Pero may pipino din siyang maliit. Pero red, nagiging red. Malaki-laki ng konti. Malaki-laki ng konti. So yun hindi edible yun. Kina-kaen kaya lang meron siya ng taste na parang nakaka sa lalamunan. So ito, mas maliit. Mas suabe, mas lasang pipino. Ang lasang niya. Pero maganda di siya, kung gagamitin natin ornamental, tingnan punin niyo, yung malaking lalagyan ng tubig na hinati sa dalawa tapos lalagyan lang ng paikot na alambre. Maganda na siyang planter ng pipinito. At kailangan niya talaga ng aakiatan kasi talagang vine, magbabine talaga. Saka very aggressive ito, madali talaga siyang tumubo. Pero kung gusto niyo na di ekip yung ganitong size, edible yung mga shoots niya. So pwede yung kaminin yung mga shoots na ganitong. Sa salad din, fresh din. Kaya pang iba blanchin ng kontin tapos asama dun sa ibang ginisa. Kailangan ba talaga iblanch ang talbos ng pipino, pipinito, talbos ng pako? Kung sa pako kasi po, meron siyang taste na parang, kailangan alisin yung muna ang enjoy niyo yung lasa niya. So pag sinabi po nating blanching parang baban liyan lang, baban liyan ng mainit na tubig, hindi po natin linalaga. Baban liyan lang, bali po po lang, tapos tatanggalin. Iaahaw na kaagad para hindi masyadong maluto. So moving on, ito naman, parang alam ko to, kamates. Kamate. Kamate ko. Cherry tomato. So parang salad bar pala. Parang salad bar pala nang ating mesa dito, with drinks. Pero hanggang tilang tayo. So ito ang Gainora, testing the memory. Gainora pwede ng gamitin din para sa salad. Ang gulak lap ng ternatea pwede din gamitin sa salad at ang pipino, of course. Along with ito ay lettuce. O talagang salad bar talaga. Ito naman ay pechay tagalog. Pechay tagalog and cherry tomatoes. Ang ganda. So hindi na kailangan i-move ito. Hindi na kailangan i-lipat sa mas malaki, sufficient na siya. Kailangan ba siyang lagyan ng fertilizer na organic? F.P.J. Fermented plant juice. Fermented plant juice ang F.P.J. At ito naman ay labanos, radish. Pero kasi yung radish kasi yung sa iba merong bilog, merong bilog. Pero ito yung labanos na pute na pahabaki. Kaya ganyan yung size ng tani. Kaya din mahaba ang lalagyan natin. Kasi makikita natin kung gano kahaba. Kaya gano ito ang lalagyan natin ay para makakomodig ang paghaba ng radish sa loob ng lalagyan. Paano mo alam kung nakakabot dito? Nga po ang lang po. 45-60 days harvestable na yan. 45-60 days meron na kayong labanos at nagamit nyo pa ang lalagyan ng chichiriya. So, ito din kung ayaw nyo natin sa lalagyan nyo ng sapatos ay pwede nyo pung gamitin bilang pagpunla, pangpunla, at pagtanim ng mga labanos kasi nga kailangan medyo mahaba ang clearance para tumubo ng maayos ang labanos. Dito po, makikita natin kung gano ka haba kasi transparent siya ma-observahan paglaki ng ano. At saka dito, makikita mo kung gano na lumaki ang labanos. Ito pa ang isang gamit natin kung meron kayong lumang electric fan na hindi nyo na alam kung ano ang gagawin sa mga parts pwede tayong magkaroon ng chandelier. Edible ang chandelier. So ito naman ay lettuce pa rin. Ang ternateya itong kulay blue ang madalas natin nakikita na ternateya na edible ang flour kaya linalagay din sa salad. Pero meron din tayong ternateya na pute at meron tayong ternateya na lilac Okay. At ayon nga kay Ate Glow pag ang ternateya natin ay light colored maswabe ang kanyang flavor. Kaya yung iba mas gusto nila na ito ang ginagawang cha but in terms of nutrients the darker the color the more nutrients lay then it will be. So ano naman to Ate Glow? Di ba mayan ayan? Edible ay colitis kasi ang alam ko yung colitis yung green lang na tumutubo kung saan saan di ba? Meron tayong iba tibang klasin ng colitis. Meron yung light green, meron yung green, meron yung red na gan ito. Pero mas matasang, marami sustansa itong mga mga pupula. The darker the color, the more nutrients. Pero hindi ko mo na tumutubo ang mapulang colitis. Hindi kasi siya popular sa market. Ang colitis, ang kinakain ay dahon, plus yung flour. Kinakain yung flour sa gisa-gisa? Kasi mas mataas ang protein content pagkasama yung flour na mesids. Ito, one of the first lessons we had today Express Vegetable pagkinain Express ang padating sa Chang. At ito ay saluyot. I love saluyot. Hindi yung madalilang natatanim ba ito? Kasi usually tumutubo lang siya. Mula sa buto rin. Sa buto. Sa anahanapang buto dito. Yung bulakulak, ayaw, yung maliit na bunga. Itong maliit na ito? Yung bunga na yan. Sa mga one month after meron kanang buto. Kaya baka kita natin na nakasabog ito. Natumutubo lang. Sumasabog yung Inaano niya yung Aso makakaron ng pad. Sa yung pad niya nandun sa loob ang mga buto na pwede yung itanim. Pero itong saluyot ako kina kaing ko lang ng anatuy ng nilaga tapos may bagaong at sa kakalamansi o suka. Ano pa ba ibang luto ng saluyot? Nilalagay nyo sa sinigang sa santol. Tapos dinadry siya, ginaagawang powder. Thickener Mas mataas kasi yung dietary fiber niya. Ginaagawa ng iba. Parang chaa. Pero hindi na kailangan i-dry ang leaves para gawin chaa. Pwede yung dry pwede yung fresh. At ito alam ko ito. Sitao. Itong sitao na ito, talagang mas-sustain na pag nasa isang paso lang sa tabi ng bagay. Pero kailangan na meron parang trellis para makagapang ng maayos. So mga ilang araw naman ang growth bago maka-hardice. Mga 30 days magsimula na tayong mag-ani. Tapos 2 months yun na direct-direct yung ane. Papanitan na natin. So yan, sitao. Saluyo at sitao. Meron pa? Papaya! Papaya at ito? Ito yung paborito nila sa kaison ito. Yan yung tinbantin ka kaison dito na Abel Moskos Manihot kasi Irenakalimut ako yung local name. Express Vegetable din siya kasi pag napaano yung laga mabilis din siya. Madulas? Dahon din. Kalo kong papaya. Tapos yung tender na portion yan. Lahat na yan sinasama sa sinigang tapos ang palapot din ng sabaw. Napakadami natin hindi alam ng mga halama na pwede palang gamitin sa mga day-to-day dishes natin. Kasi yung dawa niya mo kang kamotin kakawa. Pero yung dulas niya parang okra. Kaya isasama mo sa yung paborito. Paborito mo yung Express Vegetable itong Express Vegetable. Mokang napakadami na experience po na yun sa pag-visita ulit sa UPLB and marami nakita nyo po na maraming benefits ang pagkakaroon ng sariling food or urban garden sa inyong mga tahanan. Nako, that's true Eron. Lalo na nga itong panahon ng pandemya. Biglang nagkarun tayo ng panahon at pagkakataon and actually it became a necessity to have a small garden at home kasi yung unang-unang nagkarun ng lockdown hindi ka pwede magpunta lamang sa grocery para bumili ng mga kuminsan kahit nasili lang o okra, malunggay na makakain natin sa pang araw-araw sa nakatulong talaga na meron kaming ako nagkarun ako ng sarili kong garden ng pandemya, ikaw ba meron? Well kami po, may mga tarim na talaga kami ang palaya at sila din. So pagkilangan mo, meron kang fresh na makukunan and chep, nakatipid ka pa kaysa bumili ka pa, nalala na kung tayo na sa syodad napakadaming patong na napakamang alang gulay dito kaya yun, maganda na may ready kang access to fresh ingredients. Kung kailan mo lang kailangan sa kamo, kukunin so it's very fresh. And you know, during the pandemic at hindi lamang sa mga decorative plants pero sa mga gulay-gulay kasi it's a form of alleviating mental health di ba, hindi ka naiipet at nasa stress kasi it was a form of physical exercise at sa ka parang outlet di ba, para kang nagmemeditate habang nag-aalaga ng mga halaman. Napaka, ano, napaka halaga nga po no, aside from mental health pa tipus na nutrition, dahil you're getting nga, sabi nyo nga po, kinukawin siya very fresh, yung sustancia po nya ang the best na mga kuhapuni nyo hindi po siya malalanta agad as an nutritionist dietitian yun ang issue ko natin with people eating vegetables kasi hindi nila natatago, laging ang bubolok na mabilis kaya yun, so meron ka na mental health, nakatulog pa siya sa nutrition mo, sa physical health and it's a form of physical activity di ba po so laging ka na sa labas moving around, kaysa work from home, study from home na magsa ating mga lamesa tapuan and of course, kahit na gutik ka nga meron kang malaking pagtatam na no, pero yung iba, nakakahanap din sila ng paraan na magtanim, kahit na, kung nasa kondo kayo, or nasa apartment di ba pohendin na magtanim sa pasok pero yun, kahit na nasa pasok, kahit na nasa malaking garden ay ito pa rin kahit na isang pasulang, talagang kailangan mo alagaan, kailangan mo pagtuuna ng panahon, kailangan bigyan ang tamang pagmamahal para lumakay at magbigay din, ng mag-return ng love ikangat, by way of yung fruits and vegetables na pwedeng gamiten at it's also good for the environment di ba, sabi nga nila ay ang quality of air ay gumagaling, pag marami ka yung greens around you. Tamang-tama, so andaming benefits, kaya siguro, kailangan talagang ating magsimulanan tatanim sa ating mga tahanan So Aaron, meron ba tayong specific na gulay na tatalakayin today? Meron ka bang clue? Ano bang didiskas natin today? Hmm, tinyan natin, sa mga goon at nasa harapan natin abingin ko yung conting clue malagkit, makatas at madulas Makasalita, hindi natin madulas na yog night sa masarap ng paggayin pero tingin ko, kaya yung hulaan kung ano ang gulay na i-feature natin Well, actually nung sinabi po yung madulas marami kasi yung kaibigan ayaw basta gulay na madulas eks talagayan, pero ako ever seen, siguro yan ang aking mga paboritong gulay nung lumalaki tayo marami talaga sa ating yung may ayaw kalimbawa sa okra, dahil nga sa kakay ang texture nito, pero panahon na rin nabigyan natin siya na isa pang pagkakataon dahil kapag cooked and served right, isa po ito sa mga pinakamasarap at masustan siyang gulay na maaari natin ihain sa ating apagkainan at, dahil nutritionist ka eron, meron ka bang fast facts na maaari mo ibahagi sa amin tung cool sa madulas na okra Nako, mutip, attorney Gaby favorite po ninyong okra Well, ang okra o our ladyfingers ay galing sa isang flowering plant madalas na mamuhay sa mga tropical climates, tula dito sa Pilipinas So biologically, classified siya bilang prutas, pero madalas natin niluto bilang gulay, so ito yung pala culinary classification niya Ang okra ay cholesterol free, sodium free, low calorie at fat free, so siya rin ay matasa fiber, na maigay para sa ating mga bituka o colon health, at siyempre sa ating puso at sa pagpapababa ng blood sugar. So meron din po itong antioxidants and some anti-cancer properties, kaya talaga naman mabibigyan, sana mabigyan natin ng second chance ang okra kung hindi po kayo, mahilig dito Nako, hindi mo na ako kailangan ikonvert pa kasi matagal na akong convinced at fan ng okra, at actually lahat ng mga madulas na gulay So tingin ko, oras na para ipakita natin kung ga ano ba talaga, kadali magtanim ng okra on your own Tamang-tama ang ating unang guest sa gulayan sa tahanan ay isang expert sa urban gardening, si miss Floor Karandang from the National Seed Foundation na kausap ko siya on location sa Uplos Banyos, at ibinahagin niya kung gaano kadali magpatubo ng okra sa sarili natin mga garden So isa sa ating mga express vegetables, alam niyo na Ang express vegetable pagkinay mo, mag-dilis mabilis mabasa siyan, di ba? Express vegetable natin ay ang okra at ito ay napakadaling itanim sa mga bahay natin, di ba? Pero yung pano natin si simulan ang pagpunlan ng okra, ito turong siyempre ni Atif Floor Atif Floor, pano ba? Ito po ay halo ng dupa sa ka carbonized rice hall ay ang sinuling na ipa para po, hindi siya makukuhat ng ibang sustansya kasi pag may pasibul na mag-competit siya siya ang puno So carbonized rice? 50-50 po siya tapos bubutlasan mo natin na medyo malaling kung para sa iba kasi ang okra po pag tumubo ay pataas So parang sisi pa siya yung ugat niya ay humahaba siya, dun malabas yung buto So mas malaling siya compared sa ibang seeds So ito Ang bunga ng okra tapos matanda na siya Ida dry mo siya, nag-brown na tapos very dry, makukuhan natin ang buto So talaga bang kailangan mo ilagay sa ilalin ng araw para patayo yan at makuha ang buto Ay hindi mam, pwede ang air dry Pwede ang air dry lang Pag-inivan mo siya dun sa puno Pwede din mam, okong lang siya maulanan mam, kasi masisira siya So yung tuyong-tuyong buto ng okra tapos bawat isang butas Pwede po siya mam, nagyan ang isa o dalawa Dependin na po yung paglipat ninyo kung malayo yung tagda dalawang ilalagay yung Pag alin? Pag malayo po ang pagitan sa hills Pwede yung tagda dalawa Pag malabit mam, isahan ng po So ilalagay natin ay dalawa So kung nuari, siyempre ito medyo sa siya na yung lilagyan natin ng buto But of course, pwede yung mga lata na merong buta sa ilalin Ineinuman mam na kap pwede siya Yung caps Pero kasi nga, gusto rin natin na environmentally friendly reused tayo ng mga bagay-bagay So yung mga luman mga lata at saka gamit na caps Pwede rin gumamit mam ng papil Paper cup Hindi mam, papil miss mo mam ko pondan Paano mo gagawin din Mamay mam, tuturo ko mam Mamay, papil lang pwede Pwede pwede pang papil mam kasi lalo pag malamihan papil o dahon ng saging Pwede ng magpag Gagawa po ng pots Sige, mamay at turun mo yan Atiflora, paano gumawa ng pasok gamit ang kuponband o ang dahon ng saging So pag nalagina natin ng buto Kuntin tabun ng mga para hindi siya malubog enough lang na merong siya ang cover After 3 days mam, lalabas na po yan siya 3 days lang So do we keep it under the sun o sa shade lang? Pag gumabas po siya mam kailangan naysyong under the sun hindi naman full sunlight morning sun kasi tatangkat po siya pag naliluman Kasi nagahanap siya ng araw Remember, hindi kailangan nakababad buong araw 4 na oras sa umaga para tumubo ang ating mga pananyin Okay So yan ang plant ng okra So nandito tayo sa hasyenda ng okra Pero siyempre sa bahay pwede naman magtanim di ba sa sa pasok sa timbang sira, sa pasok sa mga gulong ng gulong mam na sira lagyan na ng lupa Pwede po yan Pero yan tutubo din siya sa lupa Pero dun sa mga nakatira sa mga cemento Pwede Pwede kung na sa kondo ka Pwede sa timba o sa lata Basta si siguraduhin na merong lata ng gatas Pero kailangan lang natin po siguraduhin na merong buta sa ilaleng for proper drainage Otherwise malulunod po So ito yung ating okra Hanggang saan ba ang laki ng ating okra yung ganyan ba ay ang pinamataas Pag siya po ay hinaharbi sa yun for fresh Since hindi po siya nakaharbi sa mam yung kanyan susan siya na dun sa fruits So Datas pa po yan mam Dependis sa panahon Pero ang okra the express vegetable niba kung gusto natin magpunla mag harvest ng seeds kailangan natin pag gulangan ng gusto patandain yung mga okra fruit Pero kung gusto natin gamitin bilang gulay Dapat ito ay medyo mura pa ng content At merong test para dun sa hindi nakakakala merong test para alam natin kung hindi masyadong magulay ang okra at pwede pang gamitin bilang gulay sa isang vegetable dish At ito ay sa simple yung paraan na babaliin yung dulo Pwede ba tayong kumawadin? Baliin yun lang po ang dulo Hindi ma-kuha yung fruit Pwede ba tayong kumawa ng sample? OBS ka siya mam So Siya pag ito pa kalitang okra alam natin na mura pa siya Pero kung yung medyo mas malake ang gagawin yun lang po at ito din yung ginagwano ibasapaling Gagawin nila sa lahat yung tip ay ibabaliin yung ganyan pagpwede pa siyang baliin ibig sabihin pwede pa siyang igulay kung hindi na siya na babali o masyado ng matigas yung dulo masyado ng magulang at hindi niyo makakakain kasi parang woody na woody na masyado hindi na magagamit So yun po ang test para malaman kung yung okra natin ay masarap panggawin sa ating pinakbet Or miss kina yung simple na ano di ba nilaga Pwede siyang isapaw sa kanin Pag nag-iinin ng kanin nilalagay mo lang yung okra Parang sinim mo nalalagay mo lang sa lutong kanin habang nag-iinin alam niyo ba yun nag-iinin Lutuna naka-off na yung apoy pinapasettle nalang bali yung lutong kanin pwede yung ilagay habang nag-iinin ng kanin So katulad nito pag ganito masyado ng magulang yung gulay So pag inatemp nyo na baliin ang dulo hindi talaga siya mababalit Pwede yung mapunit ng konte pero hindi siya nababalit tulad nung ginawa natin dito So pag ganon hindi na siya pwede yung gamitin nagulay pero ok pa rin siya para gamitin yung buto para sa bagong punla So meron din medicinal value itong okra natin At madami gumagamit ito pampababa ng blood sugar So pano ba natin gagawin yun? Pinaputo lang siya mam tapos binabababal sa isang basong tubig yung ibabo maggamit dalawa yung iba naman isa isa o dalawang pieces ng okra sa isang basong tubig pero nakatlang yung top hindi nakailangan hiwa-hiwain tapos overnight so sa susurod na umaga siyempre tatanggalin yung okra tapos iinumin yung tubig at ito ay ginagawa nila pampababa ng blood sugar levels ninyo Hopefully ay naing ganyapon namin kayo na itray na ito you can start small baby steps ikang ha Wow mamgabi okra nga isa sa pinakamadaling itanim na edible plants sa ating mga tahanan pero sana po ay mainutunan po kayo dito at malay po natin ito ay maging gateway plantin nyo to become a full blown plantito or plantita at home Ayyan dahil meron na tayong ani pwede na tayong mag move on sa aking favorite topic kung paano ito iloluto So may reminders nang po ako at Toy Nigabia para makukuhan natin ng best nutritional benefits ng okra tandaan natin ng mga tips na ito So una tuyo in ng mabuti ay pakataposugasan at bago lutuin ikalawa, lutuin ng okra in high heat sigura dohing mainit ang inyong kawali bago ito isalang ikat lo, wagi overcrowd ng okra habang ito inililuto para siguradong namintein ng high heat ikaapat, magdatit tayong So ang paggamit ng calamansi o lemon juice, vinegar o kahit kamatis ay nakatulong para mabawasan ang slimy texture po nito na karamihan ay medyo merong pung pagkayao po dito Asyempre sa panghule ang pag-preserve at pagpikel ng okra ay nakakatulong rin sa aspet na pag-preserve ng nutrients nito Sa huwag okrain ang okra sa mga natitirang non-believers dyan sa okra we have some suggestions on how to serve it sure na kung hindi nyo na siya o okrain pa pag natikman nyo na ang recipe na ito Magandang araw ulit mga kagulay today naman ang ating featured gulay for our special cook-off ay ang okra Bawal okrain ang okra Personally personal favorite ko talaga atong okra na ito So meron tayong special recipe for today medyo na ibanang konte this time the okra goes Japanese kasi ito ay okra in miso ang gagamitin natin miso for today ay ang Japanese miso which is fermented soybeans Hindi ko pa natatrai na gamitin yung native miso natin kasi meron tayong ginagamit para sa mga sinigang sa miso for fish dishes fish sinigang for our okra in miso ang kailangan natin siguro mga 15 perasong okra na hiniwa diagon nalina medyo manipis ng konte yun, labing lemeng okra kontin butter for frying kontin chili flakes kung gusto nyo nang medyo may sipa ng konte galing sa chili flakes ng anghang pero kung hindi kayo talaga mahilig sa maanghang pwede nyo naman iomit ang chili flakes kailangan din natin ng mga kulang-kulang sa kontin ng one tablespoon ng miso half cup of water one tablespoon ng soy sauce so itong soy sauce iahalo natin with the water at sa kayong miso so ipagsasama-sama natin nyan i-mix na natin para madali ng ihalo mamaya sa ating okra na ipiprepare tapos itatabin na lang namin natin panandali and as we prepare the rest of the okra in miso ingredients so ang uno natin gagawin ay magpapatuno tayo ng kontin butter sa isang maliit na kawali kontin butter kontin chili flakes siguro isang pinch sabi nga nila pwede kayo magdag-dag kung gusto nyo nang may sipa ng anghang pero since ako hindi ako mahilig sa maanghang ok na talaga yung one pinch of chili flakes so dito sa ating butter with chili flakes na linuluto natin wag masyadong ipabraun ang butter dadag-dagan po natin ng apat na butil ng bawang na pinitpit at kasama pa dito ang dalawang maliit na onyon na ating slinais ng maliliit gizahin lang natin until yung ating onions ay malanta ng kontin so mahalatan nyo naman nyan medyo magiging translucent ng kontin medyo langta na siya medyo malambut na siya para magkaramelize yung onion yung pagsinabi natin magkaramelize medyo nag translucent na siya sinasabi nila na ito yung time na yung onion yung sugar content sa onion natin ay naluluto at dito lumalabas ang sarap ng sibuya sa pagluluto so ito ay over low heat lamang so aantayan natin na malanta ang ating sibuyas so pag medyo nalanta na ang ating sibuyas at mabungong mabungo na ang ginesa natin bawang at sibuyas saka natin idadag-dag ang 15 okra na ating slinais earlier so medyo lulutuin natin ng kontin ang ating okra medyo magwi wilt-wilt din siya ng kontin lalantihin natin ng kontin para alam natin malutuna yung okra pag medyo lulutuna ng kontin ang okra natin kukunin ulit natin yung ating mixture ng tubig, soy sauce, and miso at ilalagay natin dito sa okra tapos ayahan lang natin maluto maabsorb ng okra yung very umami taste ng miso with soy sauce and water so actually yung paglutuner dito depended din sa kung ang personal preference ninyo kasi yung iba gusto nila medyo crunchy pa yung okra which is okay too pero yung iba gusto nila na malanggut na kasi ayaw na mandaw nila yung medyo parang hilo pa yung okra at pati yung kung sapalagay ninyo ay gusto ninyo ay mas maalat pa ng kontin medin yung dagdagan na lang ng kontipang miso o dagdagan ng asin so actually yung original ingredients natin hindi natin linagyan ng asin kasi yung miso actually maalat na siya on its own so actually luto na ito and ready to serve so eto ang ating okra sa miso atan dito naman tayo sa ating cooking portion ng ating bulet tahala so etong recipe na ito ay very quick very easy and it helps na lesson ilesen yung slimy texture ng ating okra so we will prepare okra fritters ok so kailangan natin ng ating okra na mula sa ating bulayan ok so gagawin lang natin pugasan then ikut ang ang mga dulo nito and cut them into about half an inch na haba so we have here about two cups na okra for our wet ingredients we have one egg and buttermilk so ano lang to half cup ng buttermilk so ano lang siya milk a half cup ng milk naging mo nang about one tablespoon ng dinotar then we mix it all together ok so let's set it aside lang para masok nyo yung buttermilk and yung egg batter natin so ito madali para makot siya nang mabilis so you have to grab one plastic bag na malinesya pre so here we will put our dry ingredients so here is about half a cup of flour and half a cup of corn starch so timagiging bedding natin for our fritters then of course salt and pepper so salt here is about one teaspoon and of course pepper so mga two pinches of pepper ok so i mix nang natin siya like this para shake, shake rice lang ok so next is we will fry them up dapat lubog yung ating okra sa maldika hindi it will not cook evenly and di siya maging crispy so put enough oil para mga about an inch deep then tinatin natin so while we are preparing for the oil to heat up nang pwede lang natin ikawat ang ating okra pwede lang ating bag then what we can do kawat ay nang mga sa okra then magic akot na siya agad so pwede lang siya iset shake shake so yung mga nakot na natin makita natin shake here then our oil is hot na pwede lang natin siya deep fry so make sure lang your temperature is not too high na mag smoke na yung ating oil then gently kung merong kayong slotted spoon this is in here gently put your twitters make sure na hindi yung siya overcrowd kasi bababa yung temperature pwede lang natin golden brown na hulay so what we can do put it here on our plate pwede lang natin about 3-5 minutes for it to fry para malutubil yung okra sa loob ok kasi if it cooks too fast yung poting magiging magtigas pa yung okra sa loob so when it's done cooking ko alam kayo ng strainer like this pwede yung steel strainer then putin natin yung ating mga loob okra fritters the tongs are your friend let's put it here to cool a bit ok so now we're going to make our sriracha mayo very simple lang to so just put about 1tbsp of your 1-2tbsp of mayonnaise kasi siyempre kong gano ka dali handa then about ka lahati nun or one third nun will be your sriracha sauce hindi siya gano kaanghang actually but it adds a little bit of spice and flavor and actually color then to balance it out isang calamansi so you can also put lemon pwede mo rin pigaan ng calamansi yung iyong mga fried foods it balances balances out the patiness of the oil so parang pigaan mula na on then lastly is conting garlic so here I'm just going to put 2 cloves lang dali ng balak parang mas may incorporate siya what we can do is chop it all up tapos yung mash pan natin with your knife so may yung paste siya so madali siya yung ihalo doon sa ating sriracha mayo yung 1-2tbsp haluin lang siya ok and for plating just put it here at dali yung so there very simple very easy very quick to prepare okra fritters so again here's our okra fritters with sriracha mayo sigma naman natin so ngayon na patunoy na puta namin natin na maraming advantages ng meron po tayo easy access sa ating sariling gulayan sa ating mga tahalan kaya para siguro ok at talagang sasarap ang kainin nyo kapag fresh na fresh ang gamit nyo kaya naman me i'm looking forward to learning about other crops sa mga susunod nating episodes bubu-upo tayo ng edible garden sa mga bahay-bahay natin tamang-tamang po kayo kaya wag na wag kayo mawawala samahan nyo kami ulit sa susunod natin pagkikita-kita dito sa gulayan sa tahalan