 De Droom van de Oude Eik uit Andersens Sproken en Vertellingen Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domijn. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Tauwaki Andersens Sproken en Vertellingen Door Hans Christian Andersen Na verteld door Simon Jacob Andriessen De Droom van de Oude Eik In het bos, hoog op de steile oever vlak bij de zeekwust, stond een heel oude eik. Hij was 365 jaar en oud. Maar die lange tijd was voor de boom niet meer dan even zoveel dagen voor ons mensen zijn. Wij waken overdag, slapensnachts en hebben dan onze dromen. Met de boom gaat het anders. Hij is drie jaar getijden achtereen wakker. Eerst tegen de winter komt zijn slaap. De winter is zijn rust tijd. Is zijn nacht na de lange dag. Die lente, zomer en herfst heet. Op menige warme zomerdag had het haft dat kleine schepzotje om zijn kroon heen gedanst. Hij leeft, gezweeft en zich gelukkig gevoeld. En ruste een ogenblik in stille gluk zaligheid op één der grote frisse eikeblaren uit. Dan zei de boom altijd. Arme kleine, slechts een enkele dag duurt uw gehele leven. Wat is dat kort? Het is toch treurig? Treurig? Wat bedoelt je daarmee vroeg het haft dan altijd? Om mij heen is het immer zo helder, zo warm en zo schoon. Dat maakt me vrolijk. Maar slechts één dag, dan is alles uit. Uit, herhaalde het haft. Wat is uit? Zijt jij ook uit? Nee, ik leef misschien duizenden van uw dagen. En mijn dag duurt gehele jaargetijden. Dat is zo iets langs, dat je het niet eens kunt uitrekenen. Nee, dat begrijp ik u niet. Gij hebt duizenden van mijn dagen, maar ik heb duizenden van ogenblikken, waarin ik vrolijk en gelukkig kan zijn. Houdt dan al de heerlijkheid deze wereld op als gestervd? Nee, zei de boom, die duurt zeker veel langer, oneindig langer dan ik mij kan voorstellen. Maar dan hebben wij immersieven veel, wij rekenen alleen maar anders. Het haft, dansten en zweefden in de lucht, verheugde zich in zijn kunstige flerkjes, in hun gaas en flueel, verheugde zich in de warme lucht die bezwangerd was met de heerlijke geur van het klaverveld en de rozen, van de vlier in de kampervoelie, van het muskesplantje en de kroezemunt. De geur was zo sterk dat het haft er bijna doorbedwelmd werd. De dag was lang en schoon, vol vreugde en genot. En als de zon ten ondergang neeg, voelde het haft zich altijd vermoeid van dat vrolijke zweven. De flerkjes wilden het lichaampje niet meer dragen, en zachtjes en langzaam streek het neer op de zachte, golvende grashalm, knikten met het kopje en sleep zacht en welge moed in. Het was de dood. Arm kleinhaft, zei de eik, dat was toch een al te kort leven. En op iedere zomerdag werd dezelfde dans, dezelfde toespraak, hetzelfde antwoord en hetzelfde inslaapen herhaald. En het werd herhaald door geheelige slachten van haften, en allen gevoelden zich gelukkig en evenvrolijk. De eik stond daar wakend op zijn lem te morgen, zijn zomermiddag en zijn herfstavond. Met rasse schreden naderde zijn rust tijd, zijn nacht. De winter was op handen. Reeds zongen de stormen hun goedenacht, goedenacht. Hier viel een blad, daar viel een blad. Wij rukken en schudden, ga slapen, ga slapen. Wij zingen nu in slaap, wij wiegen nu in slaap, maar, niet waar, dat doet goed in de oude takken. Ze kraken daarbij van lauter plezier. Slaap zacht, slaap zacht. Het is uw 365ste nacht. Eigenlijk zei het toch maar een kijkende wereld. Slaap zacht, de wolk strooit sneeuw naar beneden. Ze geeft een dek dat zich warm over uw voet uitspreidt. Slaap zacht en aangename dromen. De eik stond daar van zijn bladeren beroft om ter rust te gaan gedurende de gehele lange winter en menige droom te dromen, altijd iets wat hij zelf beleefd had. Evenals het in de dromen der mensen gaat. De grote boom was ook klein. Ja, een eikel was eenmaal zijn wie geweest. Na menselijke berekening was hij nu alleen zijn vierde eeuw. Hij was de grootste en beste boom uit het bos. Met zijn kroon stak hij ver boven al de andere bomen uit. werd uit zee op een verre afstand gezien en diende de zeliden tot een baken. Hij had er geen vermoeden van dat zoveel ogen hem zochten. Hoog boven in zijn groene kroon bouwde de bosduif haar nest en de koekoek deed zijn geroep daaruit horen en in de herfst wanneer de bladeren eruitzagen als of ze geplettenkoper en plaatjes waren kwamen de trekvogels en rustden daar voordat ze over de zee wegvlogen. Maar tans was het winter. De boom stond daar ontbladerd en nu kon men goed zien hoe krom en gebogen de takken van de stam uitliepen. Krayen en raven kwamen aanvliegen en zette er zich bij afwisseling op neer en spraken over de slechte tijden die nu begonnen en dat het in de winter heel moeilijk viel voedsel te vinden. Het was omstreeks het heilige kerstfeest. Toen droomde de boom zijn schoonste droom. De boom had blijkbaar een gevoel van de feestelijke tijd. Het was hem als hoorde hij de klokken van alle kerken in de omtrek luiden en daarbij schinnend hem tevens een heerlijke zomerdag te zijn. Zacht en warm. Fris en groen sprijden hij zijn forse kroon uit. De zonnestralen speelden tussen bladen en takken. De lucht was vervuld met de geur van kruiden en bloemen. Bonte kapellen vlogen elkaar achterna. De haften dansten als of alles alleen daarom bestond op dat zij zouden kunnen dansen en pret maken. Alles wat de boom jarenachtereen beleefde had en wat er om hem heen gebeurd was, trok voorbij hem heen als in een plechtige optocht. Hij zag de ridders en de edele vrouwen uit oude tijden te paard met golvende wederbossen op de hoed en een valk op de hand door het bos rijden. De jacht hoorn weer klonk en de honden blaften. Hij zag feandelijke krijgslieden in bonte kleren met blanke wapenen, met spies en helbaard, tenten opslaan en weer afbreken. Het wacht vuur vlamde en men zong en sliep onder de takken van de boom. Hij zag minnende paaren elkaar in stil geluk bij zijn stam in de maneschein ontmoeten en hun namen, de beginletters, in de grouwachtig groene bast snijden. Zieters en harpen waren eenmaal, ja, er lagen vele jaren tussen beide, door reisende, vrolijke klanten aan de takken van de eik opgehangen. Nu gingen zij er weer, nu zongen zij weer met wonderbare tonen. De bosduiven keerden als wilde zij vertellen wat de boom daarbij gevoelde en de koekhoek riep hem toe hoeveel zomer dagen hij nog te leven had. Toen was het hem als stroomde hem een nieuw leven tot diep in de kleinste wortelen en tot in de hoogste takjes, ja, tot in de bladeren. De boom gevoelde dat hij zich daarbij uitrekte. Ja, hij gevoelde het door middel van de wortel hoe er ook onder in de grond leven en warmte was. Hij voelde zijn kracht toenemen, hij wies al hoger en hoger, de stam schoot omhoog. Er was geen stilstand, hij groeide gedurig meer en meer. De kroon werd voller, sprijde zich uit, verhief zich. En al na dat boom groeide, steeg zijn geluk, zijn zaligend verlangen om gedurig hoger te rijken, zelfs tot aan de schitterende warm zon. Reeds was hij hoog boven de wolken opgeschoten, die als donkere scharen van trekvogels of grote witte zwanen onder hem voorttrokken. Ieder blad van de boom had de gaven des gezichts, als had het ogen om te zien. De sterren werden op de helderen dag zichtbaar, groot en vonkelend, elke daarvan vonkelde als een paar ogen lievelijk en helder. Ze riepen hem bekende, vriendelijke ogen, ogen van kinderen, ogen van minnende paaren, als deze elkaar onder de boom ontmoeten in het geheugen terug. Het was een verwonderlijk zalig ogenblik, zoveel vreugde en blijdschap. En toch gevoelde de boom te midden van deze vreugde en verlangen, een onweerstaanbaar verlangen dat alle andere bomen van het bos daar beneden, alle struiken, alle kruiden en bloemen zich ook met hem mochten kunnen verheffen, op dat ook zij deze glans zouden kunnen zien, deze vreugde smaken. De grote majestueuse ijk was in zijn heerlijkheid niet vollkomengelukkig zonder hen allen groot en klein bij zich te hebben. En dit gevoel trilte door alle takken, alle bladeren, innig en krachtig als door een menselijke borst. De kroon van de boom wiegelde zich heen en weer als ze zocht zij indringend verlangen. Ze staarde achterwaarts. Nu roog de boom de geur van het muskesplantje en alspoedig de nog sterkere geur van de kamperfolie en de viooltjes. Het was hem als hoorde hij de koekoek hem antwoord geven. Ja, door de wolken kwamen de groene toppen van het bos tevoorschijn en onder zich zag de ijk de andere bomen, hoe ze groeiden en zich vrieven. Struiken en kruiden schooten hoog op. Enkele rukten zich met de wortel los en vloogen nog sneller naar boven. De berk was het vluchtst. Aan een witte bliksemstraal gelijk schoot zijn slanke stam al zichsagsgewijzen in de hoogte. De takken golfden als groen gaas om hem heen. Al de gewassen uit het bos, zelfs het bruingepluimde riet groeiden mee. En de vogels volgden en zongen. En op de halm, die als een lang groenseiden ligt in de lucht vladderde, zat de spring aan en speelde met de vleugel lang zijn scheenbeen. De mijkevers bromden en gonsten. Iedere vogel zong zoals hij gebekt was. Alles was zang en geklank en vreugde tot in de hemel. Maar dat kleine blauwe bloempje bij het water, waar blijft dat? Riep de oude ijk. En het rode klokje en het maar de liefje. Ja, de oude ijk wilden ze alle om zich heen hebben. Wij zijn er, wij zijn er, zong en klonket. Maar het mooie muskensplantje van de vorige zomer en in het vorig jaar was hier toch een menigde mijbloempjes. De witte appelboom die zo mooi bloeide, en al die pracht van het bos jaar in jaar uit, leefde het nu maar, was het nu maar geboren, dan zou het er ook bij hebben kunnen zijn. Wij zijn erbij, wij zijn er, zong en klonket nog hoger. Het was alsof ze vooraan gevlogen waren. O, dat is al te schoon, ongelooflijk schoon, jubelde de oude ijk. Ik heb ze allemaal, klein en groot, niet ene zer vergeten. Hoe is toch al die geluk zaligheid denkbaar? Hoe is ze mogelijk? In de hemel van de eeuw gegot is zij mogelijk en denkbaar, klonket door de lucht. De oude boom die al doorvoortgroeide, gevoelde het hoe zijn wortel zich uit de grond los rukte. Dat gaat goed zo, dat is het allerbeste, zei de boom. Nu houden mij geen banden meer terug. Ik kan u opvliegen naar het allerhoogste licht en de allerhoogste glans. En al mijn lieven zijn bij mij, kleine en grote, allen. Dat was de droom van de oude ijk. En terwijl hij zo droomde, bruiste er een geweldige storm over land en zee heen, op het heilige kerstfeest. De zee stuwde haar golven tegen de kust aan, het kraakte in de boom. Hij werd met de wortel op de grond geworpen, juist op het ogenblik waarop hij droomde, dat zijn wortelen zich van de aarde los rukten. Hij viel. Zijn 365 jaren waren nu als één dag van het hafd. Op de morgen van de eerste kerstdag, toen de zon op ging, was de storm gaan liggen. Van alle kerktorens klonk feestelijk klokgeluid en uit iedere schoorsteen zelfs uit de kleinste der nederigste hut steeg de rook in blauwe wolken omhoog, evenals van het altaar de rook van het dankoffer bij het feest der druiden. De zee kwam allengst tot bedaren, en aan boord van een groot schip dat gedurende de nacht met het stormachtige weder gekampd en dit gelukkig doorgestaan had, werden nu alle vlaggen als tekender kerstvreugde gehesen. De boom is weg, de oude eik, ontsbakken op de kust, spraken de zelieden. Hij is in deze stormachtige nacht gevallen. Wie zal hem kunnen vervangen? Niemand vermacht dit. Zulke lijkerheden, kort maar wel gemeent, kreeg de boom die op het sneeodek aan de oefen der zee uitgestrekt lag, en over hem heen klonken de zandtonen van het schip af, een lied van de kerstvreugde en van de uiting der menselijke gedachten bij het aanschouwen van de bestering van de albarmhardige. Zingt luid ten hemel, laat klinken uw tonen, het is vervuld, uw vorst zal het lonen. Juist vrolijk over godschena, halleluja, halleluja. Zo klonk het oude gezang, en iedereen aan boord van het schip gevoelde zich op zijn wijze opgeheven door het lied en het gebed. Evenals de oude ijk zich opgeheven gevoelde in zijn laatste schoonste droom in de kerstnacht. Einde van de droom van de oude ijk. Opname door Tauwaki. Zij deugde niet. Uit andersens sproken en vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opname behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Bidi. Andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen. Na verteld door Simoniak op Andrisen. Zij deugde niet. De burgemeester stond voor zijn open raam. Hij was in zijn overhemd met manchetten en droeg een keurige doek speelt. Hij was zeer glad geschoren, hetgeen hij zelf gedaan had. En toch had hij zich een klein sneetje toegebracht. Maar daarop kleefde een stukje krant. Hoor eens kleine riep hij. Deze kleine was geen ander dan de zoon, de arme wasvrouw, die juist het huis voorbij liep en zijn pet erbiedig afnaam. De klep daarvan was in het midden gebroken. De pet was er geheel op ingericht om in elkaar gerold en in de zak gestoken te worden. In zijn armoedige, marzindelijke kleren, met zware klompen aan de voeten, stond de knaap daar eerbiedig, als of hij tegenover de koning zelf stond. Je bent een beste jongen, zei de burgemeester. Je bent een beleefde knaap, je moeder is zeker in de rivier aan het wassen. Daar moet je stellig heen brengen, wat je in de zak hebt zitten, wat zit erin? Een halve pintje, zei de knaap, op een vluisterende toon. En vanmorgen heeft zij even veel gekregen, vervolgde de burgemeester. Nee, dat was gister, antwoordde de knaap. Twee halven maken één heel. Zij deug niet, het is trurig met zo'n soort van mensen. Zeg tegen je moeder, dat zij zich moest schamen, en word jij maar geen dronkaart, maar dat wil je wel worden, arm kind. Ga maar heen. En de knaap ging verder. Zijn pet bleef hij in de hand houden, en de wind speelde met zijn blonden lokken. Hij sloeg de hoek de straat om en kwam in het straatje dat naar de rivier liep, waar zijn moeder druk met wassen bezig was. Het water stroomde sterk, want de sluizen van de molen waren open gezet. Het beddelaken dreef met de stroom mee. De wasval had werk om het vast te houden. Het had niet veel geschreeld, of ik was zelf met de stroom mee gesleept, zij zei. Het is goed dat je komt, want ik heb wel een hartsterkling nodig. Zes uren sta ik hier al. Heb je wat voor mij? De knaap haalde de fleste voorschijn en zijn moeder zette haar aan de mond en nam een ferme slok uit. Dat doet goed. Dat verwarmt. Je ziet er geducht bleek uit. Je hebt het zeker koud in je dunne kleren. Het is dan ook herfst. Voef het, is dat water koud. Als ik maar niet ziek word, maar dat zal ik wel niet. Geef mij nog een slok in drinkokens, maar slechts een klein slokje, want je mocht er niet aan wennen, mijn arme goede jongen. En zij ging naar haar zoontje toe terwijl het water haar uit de kleren droop. Ik sta mij hier af te beulen, maar doe het graag, en op dit ogenblik kwam er een oude vrouw aan, die er zeer ermoedig uit zag. Ze was aan haar ene been lam en droeg een lange false lok over haar ene blinde oog. Het oog moest door die lok bedekt worden, maar ze deed eigenlijk het gebrek nog meer uitkomen. Het was een vriendin van de wasvrouw. De Lammemarta met een lok, noemde de buren haar. Wat ben je daar weer in dat koude water aan het wassen? Je hebt waardelijk wel nodig dat je je een weinig verwarmt en toch maken de boze tongen veel wat ophef van de slokjes die je drinkt. En nu duurde het maar weinige oogemblikken of al de woorden van de burgemeester waren aan de wasvrouw overgebracht, want Marta had alles gehoord. En zij had zich erover geergerd dat hij op zoek een wijze tegen het kind overdien zijn eigen moeder en over de weinige droppeltjes sprak die zij gebruikten. En wel omdat het juist op een dag gebeurde, waarop de burgemeester een groot gast maal gaf, waarbij de wein bij stromen vloeide, fijne weinen en koppige weinen, voegde zij erbij. Maar dat doen men geen drinken, zij deugen wel, maar jij deugt niet. Wel zo, heeft hij met je gesproken, zij de wasvrouw tot haar jongen en haar lippen trilde daarbij. Je hebt een moeder die niet deugt, misschien heeft hij wel gelijk, maar tegen het kind moest hij zoiets niet zeggen. Uit dat huis is er al veel ellende over mij gekomen. Je hebt daar immers gediend, toen de ouders van de burgemeester nog een leven waren in het huis bewonen. Dat is al vele jaren geleden. Je hebt zo'n zout gebruikt en men moet dus wel dorst hebben. En Marta glimlachtte. De burgemeester geeft vandaag een groot gast maal, eigenlijk had het afgezegd moeten worden, maar het werd te laat en het eten was ook al klaar. Ik heb het van de huisknecht gehoord, zo even is er een brief gekomen dat zijn jongste broeder te koop hagen gestorven is. Gestorven liep de wasvrouw uit en werd doodsbleek. Wel, zei Marta. Trek je je dat zo hergaan? Ik kende het hem nog van de tijd toen je daar in huis diende. Je zei dood. Het was zulke goedman. Je woorde niet veel zoals hij gevonden en de tranen bigelden langzaar wangen. O, maar God, het draait me alles voor de ogen. Dat komt omdat ik de fles leeggedonken heb. Dat heb ik niet kunnen verdragen. Ik voel me alles behalve wel. Mijn hemel, je bent werkelijk ziek, zei de andere vrouw. Het is te hopen dat het maar regauw over zou zijn. Het zal best te wezen dat ik naar huis breng. Maar dat was het dan. Ik zal wel voor de was zorgen. Kom aan, geef mij maar een arm. De jongen kan hier blijven en oppassen totdat ik terug kom. Dan zal ik het overige wel wassen. Dat is immers maar een kleinigheid. En de knieën daar wasvrouw knikten. Ik heb te lang in de koude gestaan en zei dat vanmorgen heb ik droog nog nat over mijn lippen gehad. De koorts brandt mij door de leden. O, maar God, help mij om naar huis te gaan. Mijn arm kind. Zij weende. Ook de knap weende. En als poedig daarop zat hij alleen aan de rivier bij de natte was. De beide vrouwen liepen slechts langzaam voort. De wasvrouw slepend en wachelend. Ze gingen het straatje door en kwamen het huis van de burgemeester voorbij. En vlak daarvoor viel zij op de straatstenen neer. Er verzamelde zich verschrijdende mensen om haar heen. De lame Marta liep in het huis om hulp te roepen. En zijn gasten gingen naar het raam toe. Dat is de wasvrouw zei. Die heeft een beetje te diep in het glaasje gekeken. Zij deug niet. Het is jammer van de aardige jongen die zij heeft. Ik mag dat kereltje inderdaad graag leiden. Maar zijn moeder deug niet. En de wasvrouw kwam weer bij. En men bracht haar in haar armzalige woning waar zij te bed gelegd werd. De goede Marta maakte wat warmbier met boter en suiker klaar. Dit middel dacht zij was het beste. En daarop begaf zij zich naar de rivier. Waste heel slecht, maar noemde het goed. En deed eigenlijk niet anders dan de natte was in de mandoen. Tegen de avond zat zij in het armoedige kamertje bij de wasvrouw. Enige gebakken aardappelen en een lekker vet stuk ham had de keukenmeid van de burgemeester haar voor de zieken gegeven. Daaraan deden Marta en de knap zich te goed. De ziekengenoot van de heerlijke geur. Deze was heel voedzaam beweerden zij. En de knap werd de bed gebracht. In dezelfde bed stevarin zijn moeder lag. Maar hij had zijn plaats aan haar voeten. En dekte zich met een oude deken toe. Met de wasvrouw ging het een weinig beter. Het warme bier had haar versterkt. En de geur van het heerlijke eten had haar goed gedaan. Hartelijk dank, zei zij tegen Marta. Ik zal je alles eens vertellen als de kleine slaapt. Ik geloof dat hij al in rust is. Wat ziet hij er lief uit, zoals hij daar met gesloten ogen ligt. Hij weet niet hoe het met zijn moeder gesteld is. Godgeven dat hij de knap was, was hij al in rust. Godgeven dat hij dit nummer te weten kwam. Ik diende bij de ouders van de burgemeester. Eens trof het zo dat de jongste der zoons de student thuis kwam. In de tijd was ik nog jong, een joolig meisje, maar eerbaar. Dat mag ik voor het aangesicht God zeggen, zei de wasvrouw. De student was vrolijk en opgeruimd. Iedere droppelbloed aan hem was goed en rechtschapen. Een beter mens is er nooit op aarde geweest. Hij was zoon in huis, ik slechts meid. Maar wij hadden ook al in rust. Doch in alle eerend deugd een kus is toch geen zonde als men elkaar waarlijk lief heeft. En hij zei het tegen zijn moeder wie hij een afgolische liefde toedroeg. En hij was verstandig en liefderrijk. Hij vertrok en staat mij zijn gouden ring aan zijn vinger. En zodra hij het huis uit was, riep mij mijn vrouw mij binnen. Ernstig en toch liefderrijk sprak zij tegen mij, alsof het God zelf was die tegen mij sprak. Zij deed mij de afstand gevoelen die er tussen hem en mij bestond. Nu let hij er slechts op hoe aardig je eruit ziet, maar je schoonheid zou vergaan. Je hebt niet zo'n opvoedinggenoten als hij je staat niet op dezelfde trap van ontwikkeling. En dat is een ongeluk. Ik acht, den armen, zei de zij, bij God staat hij hoger aangeschreven dan menen gerijken. Maar hier op aarde moet men er zich voor wachten in een verkeerd spoor te komen als mijn voorwaarts rijdt. Ik weet dat een braafman, een handwerksman, om je hand gevraagd heeft. Ik bedoel Erik de handschoenmaker. Hij is wedunaar en heeft geen kinderen, denk daar maar eens over na. Ieder woord dat hij sprak sneekt mij als een mes door het hart, maar de vrouw had gelijk. En dat drukte loodswaar op mij. Ik kust haar hand en stort de bitteren taanden en weende nog meer mijn bedweer. Het was een pijnlijke nacht die er nu volgde. God weet wat ik leed en streed. Op de daar aanvolgende zondag ging ik aan de tafel des heren omdat het mij licht zou worden. Het was als een godlijke beschikking toen ik de kerk uit trat nam Erik mij tegen. En nu bleef er geen twijfel meer in mijn ziel over. Wij pasten voor elkaar wat rang in stand betreft. Ja, hij was zelfs een welgesteld man en ik ging dan ook naar hem toe, geef zijn hand en zei heb je nog zin in mij? Ja, eeuwig en altijd, zei hij. Wil je een meisje nemen dat je acht en eerd maar niet lief heeft, doch, dat kan nog wel komen. Dat zal wel komen, zei hij. En daarop gaven wij elkaar de hand. Ik ging naar huis naar mijn vrouw. De goudering die haar zoon mij gegeven had droeg ik op mijn hart. Ik kon hem overdag niet aan mijn vingers steken, maar deed dit alle avonden voordat ik de bed ging. Ik kustte de ring zodat mijn lippen ervan bloedde. Daarop gaf ik die na mijn vrouw en zei tegen haar dat ik in de volgende week met de handschoenmaker zou gaan trouwen. Toen om helsten en kustte mijn vrouw mij. Zij zei niet dat ik niet deugde, maar de tijd was ik misschien wel beter. Of schoon ik nog niet zoveel ervaring omtrend een lende die er in de wereld bestaat opgedaan had als nu het geval is. Met vrouwendag vierden wij de bruiloft. En in het eerste jaar ging het goed. We hadden een knecht en een leerling en jij Marta diende bij ons. O, gewaard een lieve goede huismoeder zijn Marta. Nimmer zal ik vergeten hoe goed geen nieuw man voor mij geweest zei. Ja, dat waren de tijdste goede jaren toen je bij ons waard. Kinderen hadden we nog niet. De student zag ik niet meer. Maar ja, ik zag hem toch nog eens, maar hij zag mij niet. Hij was hierbij gelegenheid van de begravenis zijn moeder. Ik zag hem bij het graf staan. Hij moedst bleek uit en was diep bedroefd. Maar dat was om zijn moeder. Later toen zijn vader stierf, was hij in vreemde landen en kwam niet weer hier. Hij is nooit getrouwd, dat weet ik. Hij werd advocaat, geloof ik. Mij had hij vergeten. En al had hij mij ook gezien, dan zou hij mij toch zeker niet herkend hebben. Zoveel leelijker ben ik geworden. En dat is ook wel goed. Zij sprak over de dagen der beproeving en vertelde hoe het ongeluk was om ons barsten. We bezaten, zei zij, 500 daalders. En omdat er de tijd in de straat een huis voor 200 te koop was en het te moeite was al loonen dit af te breken en een nieuw te bouwen, werd het gekocht. De Metselaar en de Timmerman maakten een begroting. En een nieuwe gebouw zou duizend en twintig daalders kosten. Erik had krediet. Het geld leende hij in de hoofdstad, maar de schipper die het zou overbrengen kreegst deze tijd pracht ik mijn lieve jongen die daar slaapt ter wereld. Mijn man kreeg een hevig en langdurige ziekte. Drie vierendeel jaar moest ik hem aan en uitkleden. We gingen gedurigd meer achteruit, we maakten schulden. Alles wat we hadden ging verloren en mijn man stierd eindelijk. Ik heb gewerkt, gestreden en geleden ter wille van mijn kind. Ik ben uit schoonmaken gegaan. Ik heb voor de mensen gewassen, maar ik mag het niet beter krijgen zoals gods wil. Maar hij zal mij wel tot zich nemen en ook mijn zoontje niet verlaten. Daarop viel zij in slaap. Tegen de morgen voelden zij zich verquikt en krachtig genoeg, zoals zij menen, om weer aan het werk te gaan. Zij was weer aan het wassen gegaan. Daar begon zij eenskaps te beven en viel in onmacht. Kamp achtig sloeg zij met de hand in de lucht en deed een enkele stap en viel neer. Haar hoofd lag op het land, maar haar voeten in de rivier. Haar klompen, die ze aangehouden had, in elke daarvan zat een bordje stro, dreven met de stroomweg. Zo vond maar de haar toen zij haar koffie wilde brengen. Ondertussen was er iemand van de burgemeester naar haar huis gezonden met de boodschap dat zij eens dadelijk bij hem moest komen, want dat hij haar iets te zeggen had. Het was te laat. Er werd een chirurgijn gehaald om een adelaatting te doen. De wasvrouw was dood. Doodgedronken, zei de burgemeester. In de brief die hem de tijding van de dood zijn broeders bracht, was de inhoud van het testament meegedeeld. En daarin stond dat er zeshonderd daalers aan de weduwe van de handschoenmaker waren vermaakt, die vroeger bij zijn ouders gediend had. Zoals men dit het beste vond, moest het geld bij grote of kleinere gedeelte aan haar of aan haar kind uitbetaald worden. Er heeft zo wat een vrijage tussen mijn boer en haar bestaan, zei de burgemeester. Het is goed dat zij maar dood is. De knap krijgt nu alles en ik zal hem bij braven mensen in de kost doen. Er kan een flink handwerksman van hem groeien en op deze woorden schoon god zijn zegen. De burgemeester liet de knap bij zich komen. Beloofde dat hij zich zijn er zou aantrekken en voegde er nog bij hoe gelukkig het was dat zijn moeder maar gestorven was. Zij deugde niet. Men bracht haar naar het kerkhof, naar het kerkhof te herarmen. Marta stroi de zand op het gaf en vante er een klein rozenboompje op. De knap stond naast haar. Mijn lieve moeder, zei hij, terwijl de tranen hem langs de wangen bigelden. Is het dan waar? Deugde zij niet. Ja, zij deugde wel, zei de oude meid en sloeg geblikten hemel. Ik weet het sedert vele jaren en sedert de laatste nacht. Ik zeg je dat zij wel deugde. En god in hemel zei het ook. Laat de wereld dan maar zeggen, zij deugde niet. Einde van zij deugde niet. Opname door Biddy. De herderin en de schoorsteenveger uit Andersens, Sproken en Vertellingen. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als wij williger, ga naar LibriVox.org. Opname door Biddy. Andersens, Sproken en Vertellingen door Hans-Christian Andersen na verteld door Simon Lager. Opname door Biddy. Andersens na verteld door Simon Lager. De herderin en de schoorsteenveger. Heb geweldings een oude houten kast gezien, die helemaal zwart van ouderdom geworden en met uitgesneden krullen en lofwerk versierd was. Zulkeen stond er in een zekere huiskamer. Zij was van een overgrootmoedig geerft en van boven tot beneden met uitgesneden rozen en tulpen bedekt. Daaraan had men de zonnelinkste krullen en uit deze kwamen kleine hertekoppen met horenste voorschijn. Midden op de kast stond een man uitgesneden. Hij was belachelijk om aan te zien en hij grijnste ook, want lachen kon men het niet noemen. Hij had bokspoten, kleine horens op het hoofd en een lange baard. De kinderen in de kamer noemden hem altijd den bokspoot opper en onderkrijgsbevelhebber. Dat was een lang woord, dat moeilijk uitgespreken was en er zijn er niet vele die deze titel krijgen. Maar hem uitgesneden dat betekende ook nogal wat. Toch was hij er nu immers. Altijd keek hij naar het tafeltje onder de spiegel, want daar stond een bekoorlijke kleine herderin van porcelijn op. Haar schoenen waren verguld. Haar japon was met een rode roos versierd en verder had hij een gouden hoed en een herderstaf. Zij was verwonderlijk schoon. Vlakbij haar stond een kleine schoorsteenveger, zo zwart als hoed, maar overigens ook van porcelijn. Hij was zo rein en fijn als hij maar wezen kon. Dat hij een schoorsteenveger was was immers maar iets dat hij voorstelde. De porcelijnwerker had even goed een prins van hem kunnen maken als hij dit gewild had. Daar stond hij heel aardig met zijn ladder en met zijn gezicht zo wit en rood als dat van een meisje. Dat was eigenlijk een fout, want het had toch wel wat zwart moeten zijn. Hij stond vlakbij de herderin. Zij waren er beide neergezet en daar zijn nu zo dicht bij elkaar stonden, hadden zij zich met elkaar geangageerd. Hij kwam er juist bij elkaar naar. Het waren jonge lieden beide van hetzelfde porcelijn en beide even breekbaar. Dicht bij hen stond nog een figuur. Deze was 3-mal zo groot. Het was een oude Chinese die kon knikken. Hij was ook van porcelijn en zeiden dat hij de grootvader de kleine herderin was, maar dat kon hij niet bewijzen. Hij beweerde dat hij macht over haar had en daarom had hij de bokspoot opper en onderkrijgsbevelhebber toegeknikt. Dan krijg je een man, zeiden oude Chinese, een man die zoals ik bijna geloof van Mahoneyhout is. Hij kan je tot bokspoot, opper en onderkrijgsbevelhebbers vrouw maken. Hij heeft de hele kast vol zilver goed, dat hij in rij mijn laden bewaard. Ik wil de donkere kast niet in, zeiden kleine herderin. Ik heb horen zeggen dat hij daarin wel 11 porcelijnvrouwen heeft zitten. Dan kan jij de 12 te worden, zeiden Chinese. Als het zo draad in de oude kast kraakt moet je bruiloft houden, zo waar als ik een Chinese ben. En daarop knikte hij met het hoofd en viel in slaap. Maar de kleine herderin weende en keek haar minder de porcelijn schoorsteenveger aan. Ik zou je wel willen verzoeken, zei zij, de weide wereld met mij in te gaan. Je kunnen mij niet blijven. Ik wil alles wat jij wilt, zeiden kleine schoorsteenveger. Laat ons dadelijk gaan. Ik denk wel dat ik je door middel van mijn ambacht maar goed en wel van het tafeltje af waren, antwoorden zij. Ik word niet vrolijk voor dat wij de weide wereld ingegaan zijn. En hij troost haar en wees haar hoe zij haar kleine voet op de uitgesneden hoeken en het vergoelde lofwerk aan de poot van de tafeltje moest neerzetten. Zijn ladder nam hij ook te baat en nu waren zij op de vloer. Maar toen zij naar de oude kast keken, heerste daarin heel wat beweging. Al de uitgesneden herten kwamen met hun koppen tevoorschijn, en hun hal ze om. De oude bokspoot opper en onder krijgsbevelhebber sprong hoog in de lucht en riep de oude Chinese stoel. Daar lopen zij weg, daar lopen zij weg. Nu verschikten zij enigszins en sprong eilings in het kastje van de vensterbank. Hierin lagen drie af vier spelen kaarten die niet voltallig waren. En een klein poppetoneel, dat zo goed als het zich liet doen opgebouwd was. Daarop werd comedie gespeeld en al de dames ruuten zowel als harten, klaveren zowel als schoppen, zaten op de eerste rij en verkoelden zich met haar tulpen. En achter haar stonden al de boeren en toonden dat zij een hoofd hadden zowel boven als beneden gelijk de speelkaarten dit hebben. De comedie handelden over twee personen die elkaar niet mochten hebben. En de herderin stortte daarover tranen, want het was als haar eigen geschiedenis. Dat kan ik onmogelijk uithouden, zij zei, ik moet het kastje uit. Maar toen zij weer op de vloer kwamen en naar het tafeltje kijken was de oude Chinese wakker geworden en schudde met zijn gehele lichaam. Nu komt de oude Chinese, schilderde de klein herderin, en viel op haar porcelijnen knieën neer, zo bedroefd was zij. Daar valt mij iets in, zei de schoorsteenveger. Willen wij in die grote vaas die daar in de hoek staat kruipen, daar kunnen wij op rozen en lavendel liggen en hem zand in de oogestroi als hij komt. Dat kan nergens toedienen, zei ze. Bovendien weet ik dat de oude Chinese en de vaas met elkaar geangageerd geweest zijn. Er blijft toch altijd nog enige genegenheid bestaan als men in zo'n betrekking tot elkaar gestaan heeft. Nee, er blijft niets anders over dan de weide wereld in te gaan. Heb je waarlijk moed om de weide wereld met mij in te gaan, vroeg de schoorsteenveger. Heb je wel bedacht hoe groot deze is en dat wij hier nimmer meer terug kunnen komen? Dat heb ik, zei zij. En de schoorsteenveger keek haar strak aan en toen zij mijn weg gaat door de schoorsteen heen. Heb je werkelijk moed met mij door de kachel zowel door de ijzeren kolom als door de pijp te kruipen? Dan komen wij in de schoorsteen en daarin weet ik mij wel te bewegen. Wij klimmen zo hoog dat zij ons niet kunnen bereiken en heel bovenaan komt men door een gat in de weide wereld. En hij bracht haar naar het kachelduurtje toe. Wat ziet het daar zwart uit, zei de zij, maar schen ik toch met hem mee door de kolom als door de pijp waarin een stik donkere nacht heerste. Nu zijn we in de schoorsteen, zei hij, en zie, daar boven funkelt de heerlijkste ster. En het was een werkelijke ster aan de hemel, die flak op hen neerscheen, alsof zij hun de weg wilde wijzen. En ze klauterde en kropen, hun ellendige weg was het oneindig hoog. Maar hij tilde haar op en hielp haar. Hij hielde haar vast en wees haar de beste plaatsen waar zij haar kleine porcelijnen voeten kon neerzetten. En zo bereikten zij de schoorsteenrand en daarop zetten zij zich neer. Ze waren geducht vermoeid en dat was niet anders dan natuurlijk. De hemel met al zijn sterren was hoog boven en al de daken der stad diep beneden hen. Ze zagen ver in de ronde, ver de weide wereld in. De arme herderin had het zich nooit zo voorgesteld. Zij leunde met haar hoofd de schoorsteenveger aan en toen meende zij zo geducht dat het goud van haar gordel afsprong. Dat is te veel, zei zij, dat kan ik niet verdragen. De wereld is al te groot, was ik maar weer op het tafelte onder de spiegel. Ik word nooit vrolijk voor dat ik daar weer ben. Nu ben ik je in de wereld gevolgd, nu kan je mij ook weer terugbrengen als je mij werkelijk lief hebt. En de schoorsteenveger sprak verstandig met haar. Sprak over de oude Chinese boodopper en onderkrijgsbevelhebber. Maar zij snikt te geweldig en kust haar kleine schoorsteenveger zodat haar wel niet anders kon dan zich naar haar te schrikken of schone dwaas was. En zo klauterden zij met velen bezwaren door de schoorsteenwin naar beneden en kopen door de pijp en de kolon. Toen stonden zij in de donkere kachel. Nu luisterden zij achter het deurtje om te weten te komen hoe het in de kamer gesteld was. Zij keken naar binnen. Ach, daar lag de oude Chinese midden op de vloer. Hij was van het tafeltje naar beneden gevallen toen hij hen achterna wilde en lag nu in drie stukken op de grond. Zijn gele rug was er in één stuk af gegaan. Zijn hoofd was in een hoek gerold. De boodopper en onderkrijgsbevelhebber stond waar hij gestaan had en dacht na, Dat is verschrikkelijk, zei de kleine herderin. Mijn oude grootvader is aan stukken gesprongen voor zijn schuld. Dat zal ik niet overleven en daarop rong zij haar kleine handen. Hij kan nog wel gemaakt worden, zei de schoorsteenveger. Hij kan nog wel gemaakt worden, maakt maar niet zo'n geweld. Als ze hem in de rug lijmen en hem een goede spijker in de hals geven dan zal hij zo goed als nieuw zijn. Hij kan ons nog heel wat onaangenaamst zeggen. Zou je dat denken? Zijn zij. Toen kropen zij weer op het tafeltje en zo ver geweest zei de schoorsteenveger. We hadden ons al die moeite wel kunnen besparen. Als wij mijn oude grootvader eerst maar weer heel hadden zei de herderin, zou het erg duur zijn? En gemaakt werd hij. De familie liet hem in de rug lijmen maar hij kreeg een goede spijker door zijn hals. Hij was zo goed als nieuw maar knikken kon hij niet meer. Je bent zeker hoogmoedig geworden zei dat je in stukken gesprongen bent. Zij de boodopper en onderkrijgsbevelhebber mij dunkt dat je volstrekt geen reden had om zulke gevaarlijke sprong te maken. Mag ik haar hebben of mag ik haar niet hebben? En de schoorsteenveger en de kleine herderin keken de ouderschenees in angstige spanning aan. Zij vreeste dat hij zou knikken. Maar dat kon hij niet. En het kwam een verschrikkelijk voor aan een vreemde te vertellen dat hij een spijker in zijn hals had zitten. En zo bleef de porcelijn de schoorsteenveger en de porcelijn herderin bij elkaar. En zij segende de spijker en de grootvader en had ook al naar lief tot dat zij in stukken braken. Hijn van herderin en de schoorsteenveger opname Erbidi. De flessehals uit Andersens sproken en vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoeven tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Bart De Leel. Andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen navertelt door Simon Jacob Andersen. De flessehals. In de nauwe Krommenstraat tussen andere huizen der Armoede stond een bijzonder smal en hoog houten huis waar aan de tijd zulke pachten gespeeld had dat bijna al de planken uit de vroegen geweken waren. Het huis werd door Armelide bewoond en het Armoedigst zacht er wel op het zolderkamertje uit waar voor het enige kleine raampje een oude vogelkooi in de zonenschein hing waarin niet eens een waterglaasje zat maar slechts een omgekeerde met water gevulde flessehals met een kurk erop. Een oude jevrouw stond voor het raampje. Zij had groene muur ik in de kooi gedaan en een kleine vlasvink huppelde van het ene stokje op het andere heen en weer en zong en kwinkeleerde ja, jij hebt goed zingen, zei de flessehals hij spakt dit wel niet op de wijze uit zoals wij het kunnen doen, want spreken kan een flessehals niet maar hij dacht het zo bij zichzelf zonder zijn gedachte onder woorden te brengen even als wij mensen dit ook wel eens doen ja, jij hebt goed zingen jij die al je ledemate nog hebt je moest eens ondervinden wat het zeggen wil zijn ondergedeeld te verloren het is niet zo, maar het is goed dat er toch nog iemand is die ver genoeg kan zijn ik heb geen reden om te zingen en ik kan ook niet meer zingen ja, toen ik nog een hele fles spas deed ik dit wel als met mij met de kurk vreef men noemde mij destijds de echte leeuwerik de grote leeuwerik toen ik met de familie van de bondwerker op een buitenpartij was en de dochter haar verlovingsfest vieren ja, dat weet ik nog zo goed als of het gisteren eerst gebeurd was ik heb veel beleefd als ik dat zo is naga ik ben in het vuur en in het water ik ben diep in de zwarte aarde en hoger in de lucht geweest dan de meest anderen en nu zweef ik hier aan de buitenkant een vogelkooi in lucht en zonneschijn oh, het zou de moeite waard wel zijn en de flessehals zijn geschiedenis te horen maar ik spreek daarover niet over luid omdat ik het niet kan hij duw vertelde de flessehals zijn geschiedenis die merkwaardig genoeg was hij vertelde haar zo in zichzelf of dacht erover na en de vogel zong ver genoegd zijn lied en beneden op straat was in gerij en geloop iedereen dacht aan het zijnen of dacht aan niets maar de flessehals dacht en de fabriek waar hij in het leven geblazen was hij herinnerde zich nog dat hij warm geweest was dat hij in de blakeren de oven waar hij zijn oorsprong had genomen gekeken had en wel lust zou gehad hebben om er dadelijk weer in te springen maar dat hij zich daar van lieve leden toen hij gedurig koolere werd heel goed op zich een mak gevoeld had waar hij gekomen was hij had in het gelid gestaan met een geheel regiement broeders en zusters die uit dezelfde oven gekomen waren waarvan enkele als champagneflessen en andere als bierflessen geblazen waren en dat maakt een onderscheid later buiten in de wereld kan het wel eens gebeuren dat een bierfless de kostelijke lacrimicristie bevat en een champagnefless met schoensmeer gevoeld wordt maar het moois is het toch altijd te zien waar toen men geboren is Adel blijft Adel al heeft men ook schoensmeer in zijn lijf er werden ingepakt en onze fles ook toen ter tijd dacht zij er niet aan dat zij haar loop aan als flessehals zou eindigen en zich tot de rang van vogelglaarsje verheffen het geeft er altijd een eer van de taak is omdat men als dan toch iets is de fles zag het dag dicht eerst weer toen zij met haar overige kameraden in de kelder van de wijnkoper uitgepakt en voor de eerste maal uitgespoeld werd dat was een wonderlijk gevoel daar lag zij nu ledig en zonder kerk het was haar zonder link te moeden er ontbak haar iets maar ze wist zelf niet wat het was eindelijk werd zij met goede heerlijke wijn gevuld kreeg ook een kerk en werd dichtgeplakt prima kwaliteit werd er op haar geplakt het was haar alsof ze de eerste prijs bij het examen behaald had maar de wijn was dan ook goed en de fles was goed als men jong is is men dichter het zon en klonk in haar van die zij volstrekt niet kenden van de groene zonnige bergen waar de wijn groeit waar vrolijke wijngaarden niers en kozen en ook andere kussen wel is het leven schoon van dit alles zon en klonk het in de fles evenals in de jonge dichters die ook wel eens niet begrijpen waarvan het in hen klinkt op zekere morgen werd zij gekocht de bondwerkers leerling moest hun fles van de beste wijn gaan halen en nu werd zij in de etensmand naast ham, kaars en worst gestoken de fijnste boter het fijnste brood werd ook erin gedaan de bondwerkers dochter pakte de man zelf in haar bruine ogen fonkelden erbij en om haar lippen speelde in glimlachje ze had fijne blanke handen en toch waren haar hals en haar boezem nog veel blanker men kon het haar dadelijk wel aanzien dat zij één de mooiste meisjes uit de stad was en toch nog niet geangageerd de etensmanden stond op de schoot van het meisje toen de familie naar het bos rijdt de fleshaals kwam tussen de slipper van het wit ze werd tevoorschijn kijken op de keuken zat nog groot lak de fles keek het meisje vlak in het gezicht ze keek de jonge zeeman aan die naast het meisje zat deze was een vriend uit haar jeugd de zoon van een portraitschilder nog maar kort geleden had hij het samen als stuurman met goede uitslag afgelegd en de volgende dag zou hij met een schip vertrekken ver weg naar ver landen hierover was onder het inpakkender man veel gesproken en toen sprak juist de vrolijkheid niet uit de ogen en van de lippen de schone bondwerkersdochter de jongen lieden deden een wandeling in het groene bos ze spraken met een kander en wat spraken zij ja, dat hoorde de fles niet want zij stond immers in de etenspand er was geen ruime tijd voordat zij er uitgehaald werd maar toen dit eindelijk gebeurde waren er ook vrolijke dingen voor gevallen allen lachten ook de dochter van de bondwerker lachten maar zij sprak minder dan tevoren en haar wangen groeide als twee rode rozen de vader van het meisje nam de volle fles en de kerketrekker in handen oh, het is zondeling zo voor de eerstemaal opengedrokken te worden de flessehals had dit plichtige ogenblik later nooit kunnen vergeten het had immers flap in zijn binnenste gezicht toen de kurk eraf vloog en hoe klokte het toen de wijn in de glazen geschonken werd op de gezondheid van het jongepaar zei de oude vader en ieder glas werd tot op de bodem leegedronken en de jonge zeeman kusten zijn aanstaander geluk en zegen zeiden de beide oude lui vader en moeder en de jongman schonk de glazen nog eens vol op je gelukkige thuiskomst en op de bruidoft van daar over een jaar voegde de vader erbij en toen de glazen leegedronken waren nam de jonge zeeman de fles die waren omhoog en zei je bent er op de schoonste dag van mijn leven bij geweest je zult nimmer meer een ander dienen en hij stingen daar hoog in de lucht de bondwekersdochter dacht er destijds niet aan dat zij de fles nog meer malen weer zou zien vliegen en toch zou dit het geval zijn zij viel juist in het dichter riet aan de oever van een klein meertje in het bos neer de flessenhal zijn ridderde zich nog levendig hoe hij daar in tijd lang gelegen had ik gaf in wijn en ze gaven mij water maar zo is het ook goed hij zag de verloofden en de vergenoerde ouders niet meer maar zij hoorde nog lang hoe zij juigden en zongen toen kwamen er eindelijk twee boeren jongens zij keken tussen het riet en ze waren de fles en namen haar mee nu was zij goed bezorgd in het huis van de boswachter was de vorige dag de oudste broeder van deze jongens een zeeman gekomen om afscheid te nemen hij zou een verre reis doen zijn moeder was juist bezig het ene ander in te pakken dat hij op reis moest meenemen en dat zijn vaders avonds net de stad zou brengen om zijn zoon nog eenmaal te zien en hem de laatste goed van zijn moeder over te brengen het maagbitter was reeds ingepakt en er was een pakje bijgelegd toen de beide jongens met een groter, steviger fles die zij gevonden hadden de kamer binnen traden in deze ging meer dan in dit kleine flesje en het bitter was zo goed als de maag van streek was mens gong nu niet even als vroeger rode wijden in de fles het waren bitteren droppels maar ook die zijn goed, voor de maag de nieuwe grote en niet de kleine fles zou mee en zo ging de fles weer op reis ze kwam aan boord bij Peter Jensen en wil aan boord van hetzelfde schip waarmee de jonge stuurman zou vertrekken maar hij zag de fles niet en hij zou er ook niet herkend of zelfs gedacht hebben dat is dezelfde waarmee wij onze verloven gevierd en al een dronk op de behouden thuiskomst uitgebracht hebben wel leverde zij nu geen wijn meer maar ze bevatten toch iets in haar binnenste dat evengoed was ze weegt ook altijd wanneer Peter Jensen haar tevoorschijn kreeg door zijn kameraden de apotheker genoeg ze leverde de beste medicijn daar zij de maag weer in oorde bracht en zij verleed haar hulp trouw zolang zij een droppel in ze gehad dat was een prettige tijd en de fleszoon als men er met de kirk overheen streek zij heette de grote leeuwrik Peter Jensen's leeuwrik verschijde de dagen en baan de verliepeneg zij stond geedsledig in een hoek nu gebeurden het of het op de heenreis dan wel op de terugreis was wist de fles niet precies op te geven want zij was in het geheel niet aan land geweest dat er een hevige storm opstak hoge golven slingende het schip her en der waarts de grote bast brak een golf sloeg eender planken in pompen bracht het geen hulp meer het was een stik donkere nacht het schip zonk maar op het laatste ogenblik schreef de jonge stuurman nog op een stukje papier in Christus naam wij vergaan hij scheverde naam van zijn meisje van zichzelf en van het schip op stopte het papierje in een lege fles die hem uit eerst in handen kwam deed hij de kirk stevig op en wirb de fles in de ontstuimen gezee hij wist niet dat het dezelfde fles was er uit hem en haar eenmaal de beker er vreugde en de hoop gevuld was zij wiegelt zich nu op de golven en een doodstijding het schip zonk de bemanning verging de fles vloog vocht als een vogel zij droeg in hun hart een minnebrief in zich en de zon ging op zij en ging onder het was aan de fles te moeden als de tijden van haar ontstaan in de rode gloeiende oven zij gevoelden een verlangen er weer in te vliegen zij doelevde een windstilte en ook nieuwe stormen en de rechter tegen ging clip aan werd door geen haai verzogen en drijf jaren en dagen rond nu eens naar het noorden dan weer naar het zuiden al naar gelang de golven haar voortstoeden zij was overigens haar eigen heren meester maar daar kan men toch ook eindelijk wel in schroeg van krijgen het beschreven papiertje het laatste verwel van de minnaar aan de geliefde zou slechts rouw aanbrengen wanneer het eenmaal in de rechte handen kwam maar waar waren die handen zo blank en zacht die in de tijd op de dag der verloving de zakdoek op het frisse gras in het goede bos uitsprijden waar was de dochter van de bondwerker ja, waar was het land waarin zij woonde en welk land was wel het dicht in de nabijheid de fles wist het niet zij drijf en drijf en werd eindelijk ook het rondrijven moeden omdat die toch haar roeping niet was maar zij drijf toch rond totdat ze eindelijk land heemt land bereikten zij verstoond geen woord van hetgene wat er hier gesproken werd het was de taal niet die zij vroeger had worden spreken en men mist veel als men de taal niet verstaat de fles werd opgevist en van alle kanten bekeken het papiertje dat er in zat werd gezien, er uitgenomen gedraaid en gekeerd maar de mensen verstoonden niet wat daar geschreven stond wel begrepen zij dat de fles over boord geworpen moest zijn en dat er hiervan iets op het papiertje moest staan maar wat stond erop geschreven dat was het wonderbare en het briefje werd weer in de fles gestoken en deze in een grote kast in een grote kamer in een groot huis neergezet telkens als er vreemdelingen kwamen werd het briefje er uitgenomen gewend en gedraaid zodat de letters die slechts met potloot geschreven waren allengs minder leesbaar werden eindelijk kon niemand meer zien dat het letters waren en nog een geheel jaar bleef de fles in de kast staan toen zette men haar op de grond neer en stof en spinnewebben bedekte haar nu hoe dacht zij nu terug aan bedre daren aan de tijden toen zij in het frisse groede bos de rode wijn verschafd had toen zij op de golven de zee geen een weer schommelen en een geheim, een brief een afscheidszucht in zich had bevat wel 20 jaren stond zij op de grond zij zou daar nog langer hebben kunnen staan als het huis niet verbouwd had moeten worden het dak werd er afgenomen men zag de fles staan en sprak over haar maar zij verstoond de taal niet die leegt me niet daardoor dat men op de grond staat zelfs in 20 jaren als ik maar in de kamer gebleven was dacht zij dan zou ik haar toch wel geleegd hebben ze werd nu afgewassen en uitgespoeld dat was niet onnodig zij gevoelde zich heldig en doorzichtig ze was weer verjongd op haar oude dag maar het briefje dat zij trouw in zich gedragen had dat was met het spoelen weggeraakt men vilde de fles met zaden zij wist niet wat dat eigenlijk was men deed er een keurikop en men pakte haar goed in ze kreeg nog lamp nog lantaren laat staan dan zond en maand te zien en iets moet men toch zien als men op reis gaat menen zij maar zij zag niet zij zei zij reisde en kwam op de plaatsharrige bestemming aan en werd daar uitgepakt wat hebben ze daar in het buitenland in moeite met die fles gegeven ze zagen ze zal toch wel gebroken zijn maar ze was niet gebroken de fles verstoond ieder woord dat er gesproken werd het was de taal die zij bij de smeltoven en bij de wijnkoper en in het bos en op het schip gehoord had de enige goede oude taal die zij kon verstaan toen ze naar vaderland teruggekomen en de taal was haar een welkomstgoed van blijdschap zou ze de mensen uit de handen gesprongen zijn ze merkten het nauwelijks dat men de keurik van haar aftrok dat zij uitgestocht en in de kelder gebracht werd om daar neergezet en vergeten te worden in het vaderland is het toch maar het beste zij het ook in de kelder het kwam niet bij haar op om er over na te denken hoe lang ze daar wel lach ze lachen goed en ze lachen jarenlang de mensen die al de fles uit de kelder en ook de odersen weghouden buiten in de tuin was een groot feest brandende lampions en papieren nantaarns hingen daar als bloemslingers het was een prachtige avond het weer stil en helder de sterren vonkonden en het was nieuwe maan eigenlijk zag men als men goed toe keek de hele ronde maan als een blauwachtige bol wat heel mooi lekk zelfs tot in de afgelegendste lijntjes van de tuin strikte de illuminatie zich uit althans in zoveren dat men bij haar schijnsel daar de weg wel kon vinden in de takken der herren stonden flesen en in elke daarvan een brandende kaars hier bevond zich ook de fles die we kennen die welke eenmaal als flessehals als vogelglaasje aan haar eind zou komen het kwam haar hier als prachtig volg ze was immers weer in het groen in de midden van vreugde en feestelijkheden ze hoorde gezang en muziek en creëerde van al die mensen door elkaar vooral uit dat gedeelte van de tuin waar de lampions hingen en de papierenlantarens haar kleuren bracht tentoonspreiden zo stond ze wel eens waar in een afgelegen lijntje maar juist dat had iets aangenaams zij droeg haar licht en stond hier tot nut en genoegen en zo moed het wezen in zo'n keer vergeet men 20 jaren die men in een vergeten hoek heeft doorgebracht en het is goed deze te vergeten dicht langzaar heen liepen enkel paag evenals in de tijd het minnende paag in het bos evenals de stuurman en de bondwerkers dochter het was de fles te moeden als als zij dat alles nog eens doorleefden in de tuin liepen niet alleen de gasten maar ook mensen die eens naar de inimunatie mochten kijken en onder de laatst genoemde bevond zich een oude jevrouw die alleen op de wereld stond zij dacht hetzelfde als de fles en dacht aan het groene bos en aan een minnend paar dat haar zeer na aan het hart lag waar aan zijn deel had, ja waarvan zij een gedeelte was in de tijd, in het gelukkigste uur van haar leven en dat uur vergeet men nimmer al wordt men nog zo oud maar zij kende de fles niet en deze bewerkte ook de oude jevrouw niet zo loopt men elkaar in deze wereld voorbij totdat men weer met elkaar in aanreiking komt en dat gebeurde met deze twee want ze waren nu immers beide weer in dezelfde stad de fles kwam uit de tuin nog eens bij de wijnkoper werd weer met wijn gevuld en aan de luchtreiziger verkort die de volgende zondag met een luchtballon zou opstijgen een grote menigte mensen had zich verzameld om dat eens te zien er was een militair muziekkoops geancageerd en er waren vele andere toeverheidselen gemaakt de fles zag alles vanuit de mann en zijn naast een levend konijntje lag dat helemaal verblucht was omdat het wel wist dat het mee naar boven moest om dan door middel van een valscherm weer naar beneden gelaten te worden de fles wist echter niets nog van het opstijgen nog van het neerdalen zij zag slecht dat de ballon zich geducht oplies gedurig groter werd en zich toen hij niet groter kon worden al begon te verheffen de touwen waarmee hij werd vastgehouden werd het doorgesteden met de luchtreiziger, de mant de fles en het konijntje naar boven terwijl de muziek zich deed horen en alle mensen hurra riepen dat is een wonderlijke reis zo de lucht in dacht de fles dat is een nieuwe zeiltocht maar hierboven zal men toch nergens tegenaan kunnen stoten duizenden mensen keken de ballon na en de oude juffrouw keker ook daar zij sloot voor het openraben van haar solderkamertje waaronder het koortje met de kleine vlas ving ging dat destijd nog geen drinkglaasje had maar zich met een teekopje moest ver genoegen voor het raam zelf stond een miert in een pot en deze had zij een weiner op zij geschooken omdat hij niet zou omvallen want de oude juffrouw ging uit het raam liggen om het ook te zien zij zag ook duidelijk de luchtreiziger in de ballon en dat heet konijntje met het valscherm naar beneden liet zakken toen op het welzijn van alle mensen dronk en eindelijk de fles hoog in de lucht slingende zij dacht er niet aan want zij dezelfde fles, haar en haar minnaar ter ere op de dag der verloving in het groene bos had zien vliegen de fles had geen tijd om na te denken want het kam haar al te onverwacht zou plotseling op het toppunt haar levens te zijn torens en daken lag een diep zeer diep beneden haar en de mensen zagen er heel klein uit nu daalden zij echter maar op een geel andere wijze dan het konijntje de fles maakte buitenlingen in de lucht ze voelden zich zo jeugdig zonder enige band zij was nog halfvol wijn maar dat bleef zij niet lang welke een reis, de zon bescheeende fles alle mensen keken haar na de ballon was heets ver weg en als poeder daarop was ook de fles weg zij viel op eender daken neer en daaronder brak zij maar de stukken hadden nog zo in vaart dat zij niet konden blijven liggen zij sprongen en rolden verder totdat zij op de plaats neer kwamen en daarin nog kleinere stukken bleven liggen alleen de flessehals bleef heel en deze was als met een diamant van de fles afgesneden dat zou prachtig voor een vogelglaasje zijn zijde de mensen in het beneden huis maar ze hadden nog een vogeltje nog een kooitje en zich deze aan te schaffen omdat zij nu de flessehals hadden die voor drinkglaasje te gebruiken was was toch wel wat veel gevecht maar de oude juffrouw op het zolderkamertje ja, die konden misschien wel gebruik van maken en nu kwam de flessehals bij haar boven er werd een kurk ingestopt en wat vroeger boven was werd nu naar onder regekeerd zoals dat heel dik was bij veranderingen gebeurd er werd friswater ingedaan men hing hem aan het kooitje van het vogeltje op dat zong en kwinkeleerde dat het een lust was om te horen jij, je hebt goed zingen, zei de flessehals en die was immers, merkwaardig genoeg die was immers in de ballon geweest meer wist ben van zijn geschiedenis niet af nu ging hij daar als drinkglaasje hoorde de mensen beneden op de straat mompelen hoorde de woorden van de oude juffrouw binnen in de kamer ze had bezoek van een oude vriendin gekregen ze praten met elkaar maar niet over de flessehals maar over de micht die voor het raam stond nee, je moet waarlijk geen daal er uitgeven voor een bruitskrans voor je dochter zei de oude juffrouw je zult van mij een aller liefst ruikertje hebben zie je wel hoe prachtig het boompje staat ja, dat is nog afkomstig van een stukje van de micht die je mij op de dag na mijn verloving geeft waarvan ik mijzelf als het jaar om was een bruitskrans had moeten vlechten maar die dag kwam nooit de ogen sloten zich die mij in dit leven tot vreugde en ter zegening hadden moeten tegenstralen op de bodem der zee sluimert hij zacht die trouwe vriend er werd een oude boom maar ik werd nog ouder en toen de boom eindelijk begon weg te kwijnen nam ik het laatste groene takje stak dit in de aarde en daarvan is nu een boompje gegroeid en de micht komt nu eindelijk toch nog op de bruitloft als bruitkrans voor je dochter en tranen parelden in de ogen van de oude juffrouw ze sprak over de vriend van haar jeugd over het verlovingsfeest in het bos alle lege dagden de dame naar bij haar op maar daar aan dacht zij toch niet dat er zich vlak in haar naar bijheid voor het raam nog een aandenken uit die tijd bevond de hals van de fles die een luide knal gaf toen de kurkeraf vloog maar de flessehals herkende ook haar niet meer want hij hoorde niet naar datgene dat ze sprak en vertelde omdat hij slechts aan haar dacht einde van de flessehals het minnende paar uit andersens sproken en vertellingen dit is een lieperifox opname alle lieperifox opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar lieperifox.org opname door Tauwaki andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen na verteld door Simon Jakob Andersen het minnende paar een drijftool en een bal lagen samen in een kast onder meer anders speelgoed op zekere dag zei de drijftool tegen de bal willen we maar met elkaar trouwen daar we toch in dezelfde kast bij elkaar liggen toch de bal die van Marok Kijn gemaakt was en die evenveel verbeelding had als een preutsmeisje wilde daar geen antwoord opgeven de volgende dag kwam de kleine jongen aan wie al het speelgoed toe behoorde hij verfde de drijftool rood en geel en sloeg er een koop in een spijkertje middenin dat stond dan alleen iets heel prachtig als de tol in de ronde draaide kijk mij nu zaan zei hij tegen de bal wat zeg je nu wel van mij willen we nu met elkaar trouwen we passen net goed bij elkaar jij springt en ik dans een gelukkiger paar dan wij zouden zijn kan er niet gevonden worden zou je dat denken vroeg de bal dan weet je zeker niet dat mijn vader en moeder Marok Kijn leren pantoffels geweest zijn en dat ik een keurk in mijn lijf heb zitten maar ik ben van Mahoney Hout hernam de tol en de burgemeester heeft mij zelf gedraaid hij houdt er zelf een draaibank op na en heeft heel wat schik in mij gehad kan ik daar zeker van zijn vroeg de bal nimmer mogen de zweep meer op mij neerkomen als het niet waar is antwoorden de drijftol je weet je zaak goed te bepleiten zei de bal maar toch valt het niet aan een huwelijk tussen ons te denken want ik ben al zo wat half en half met een spreeuw geangageerd telkens als ik in de lucht vlieg steekt hij de kop uit zijn nest en vraagt en nu heb ik in mijn hart al ja gezegd en dus is het net zo goed als of ik hem het ja word gegeven had maar ik beloof je dat ik je nooit zal vergeten nu dat geeft me ook wat zei de drijftol en na die tijd spraken ze geen woord meer tegen elkaar na verloop van enige tijd werd de bal door de jongen uit de kast genomen de drijftol zag hoe ze hoog in de lucht vloog even als een vogel eindelijk kon hij haar in het geheel niet meer zien telkens kwam ze weer terug maar deed iedere keer een hoger sprong als ze op de grond neer kwam en die deed ze of uit beleidschap of omdat ze een kerk in haar lijf had maar de negen keer bleef de bal weg en kwam niet meer terug en de jongen zocht er overal naar maar ze was en bleef weg ik weet wel waar ze is zei de drijftol net een zucht zij zit in het spreeuw nest en is met de spreeuw getrouwd hoe meer de drijftol hierover dacht des te meer raakte hij op de bal verliefd juist omdat hij haar niet kon krijgen nam zijn liefde gedurigd toe dat ze een ander tot man genomen had stak hem wel het meest en de drijftol danste in de ronde en snordde maar dacht toch al door aan de bal die in zijn gedachten al mooier en mooier werd zo verliepen er enige jaren en nu was het een oude liefde de drijftol was al niet jong meer maar daar werd hij op zekere dag helemaal verguld nog nooit had hij er zo prachtig uit gezien hij was nu een verguldedrijftol en sprong dat hij weer snordde ja, dat was de moeite waard om te zien maar eens sprong hij wat hoog en weg was hij men zocht en zocht tot zelfs in de kelder maar hij was nergens te vinden waar was hij dan hij was in de veilnisbak gesprongen waarin allerlei dingen lagen koel, stronken, aardappelschillen en verrotte bladeren die uit de goot naar beneden gekomen waren het is een mooie plaats voor mij om te liggen het verguld zal hier wel gauw van me afgaan ah, onder welk gespuis ben ik aangeland dit zegende keek hij naar een koelstronk en toen naar een zondeling rond ding dat veel van een rotte appel weg had nog het was geen appel maar de oude bal die vele jaren in de goot gelegen had en geheel met water door trokken was goddank, daar komt toch iemand die in de rang en stand met mij gelijk staat en met wie ik eens een woordje kan wisselen zei de bal en keek naar de verguldedrijftol ik ben eigenlijk van Marokkijn leer ik ben door dames handen genijd en heb een kerk in mijn lijf maar dat zal niemand mij zeker kunnen aanzien ik stond op het punt om met een spreeuw te trouwen maar toen viel ik in de goot en daarin heb ik vijf jaren gelegen en ben helemaal met water door trokken geloof me dat is een hele tijd voor een jong meisje maar de drijftol zijn niets hij dacht aan zijn oudlief en hoe meer hij hoorde des te duidelijker werd het hem dat zij het was daar kwam de meid om de vuilnisbak te legen de jongen stond er naar te kijken hee daar ligt een vergulde tol riep ze uit en de drijftol kwam weer tot eren aanzien maar van de bal hoorde men niets meer en de drijftol sprak nooit meer over zijn vroegere liefde want die vergaat wel als een minnares vijf jaren lang in een goot gelegen heeft en helemaal met water door trokken is ja men erkent haar niet meer als men haar in een vuilnisbak ziet liggen einde van het minnende paar opname door Tauwaki de prinses op de echt uit Andersens Spoken en Vertellingen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Bart De Leeuw Andersens Spoken en Vertellingen door Hans Christian Andersen na vertelt door Simon Jacob Andersen de prinses op de echt er was eens een prins die met een prinses wilde trouwen maar het moest een echte prinses zijn nu reisde hij de hele wereld rond om zo één te vinden maar aan allen die hij zag ontpak wat prinsessen waren er genoeg maar of het echte prinsessen waren kon hij niet te weten komen altijd was er iets dat niet geheel in de haak was zo kwam hij dan weer thuis en was treurig want hij wilde toch zo heel graag een echte prinses hebben op zekere avond kwam er een geducht onweer opzetten het lichte en donderde het regen viel bij stromen neer het was een verschrikkelijk weer daar werd op de stadspoort geklopt en de oude koning ging erheen om haar open te doen het was een prinses die buiten voor de poort stond maar lieve hemel wat zak ze er van de regen en van het verschrikkelijke weer uit het water dropt er uit het haar en de kleren het liep er bij de neusen van haar schoenen in en bij de hakken weer uit en toch zei zij dat zijn echte prinses was nu, dat zullen we wel eens te weten komen dacht de oude koningen maar ze zei niet ging naar de slaapkamer lichte alle bedden op en legde een echt op de onderlagen van het ledenkant neer daarop nam zij 20 patrassen en legde deze op de echt en toen nog 20 donzen bedden op de matrassen daar moest de prinses nu de hele nacht op liggen de volgende morgen vroeg mijn haar hoe ze geslapen had gekrikkelijk slecht zei de prinses ik heb bijna de hele nacht geen oog dicht gedaan de hemel mag weten wat er in het bed geweest is ik heb op iets hards gelegen zodat ik over mijn hele lijf bond en blauw uit zie het is beschrikkelijk nu meekten zij dat ze een echte prinses was omdat zij door de 20 matrassen en de 20 donzen bedden heen de echt gevoeld had zo fijn gevoelig kon niemand anders zijn dan een echte prinses nu nam de prinsaar tot vrouw want nu wist hij dat hij een echte prinses bezat en de echt kwam in het kabinet van zeldzaamheden waarin zij nog te zien is als niemand haar tenminste gestolen heeft zie dat is een ware geschiedenis einde van de prinses op de echt oerle loek oeien uit Andersens sproken en vertellingen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Tauw Waki Andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen na verteld door Simon Jacob Andriessen Ole Loek Oeien er is niemand op de wereld die zoveel sprookjes kent als Ole Loek Oeien die heeft eerst slag van vertellen tegen de avond als de kinderen nog aan tafel of op hun stoeltje zitten komt Ole Loek Oeien hij klimt zachtjes de trap op want hij loopt op kouzen hij doet de deur heel zachtjes open en vuut daar spuit hij de kinderen zoet hem ook in de ogen en wel met een heel fijn straaltje maar toch altijd genoeg om te maken en niet kunnen openhouden en hem dus ook niet zien hij sluipt achter hen blaast hun zachtjes in de nek en daardoor wordt het hun zwaren het hoofd maar het doet geen pijn want Ole Loek Oeien meent het goed met de kinderen hij wil alleen maar dat ze stil zullen zijn en dat zijn ze eerst als mensen naar bed gebracht heeft ze moeten stil zijn op dat hij hun sprookjes kan vertellen als de kinderen dan slapen zet Ole Loek Oeien zich op hun bed neer hij is goed gekleed zijn jas is van zijde maar het valt onmogelijk te zeggen van welke kleur er is want hij heeft een groene, rode en blauwe glans al nadat hij zich draait onder iedere arm houdt hij een paraplu de ene, met alle lijkbeelden erop spannt hij over de zoete kinderen uit en dan dromen zij de hele nacht de heerlijkste sprookjes waarop niets hoe genaamd staat sprijt hij boven de stoute kinderen uit dan slapen ze en hebben smorgens als ze wakker worden niet het minste gedroomd nu zullen we eens horen hoe Ole Loek Oeien op iedere avond van een week bij een kleine jongen jammer geheten kwam en wat hij hem vertelde het zijn zeven verhaaldjes want er zijn zeven dagen in de week maandag hoor eens zij Ole Loek Oeien de avonds toen hij jammer naar bed gebracht had ik zal alles eens oppronken en nu werden alle bloemen in de bloempotten tot grote bomen die hun lange takken onder de zolderingen langs de muren der camera uitstrekten zodat de hele camera als een prachtige buitenverblijf uitzag al de takken zaten vol bloemen en iedere bloem was nog schone dan een roos gaf een lievelijke geur van zich en als mensen wilden eten dan smaakten ze overheerlijk de vruchten vonkelden als goud en er was koek die vol rozeinen zat het was onvergelijkelijk schoon maar tegelijkertijd klonk er een verschrikkelijk jammer uit de tafel laden waarin de schoolboeken van Jan maar lagen maar wat is dat toch vroeg Ole Loek Oeien en ging naar de tafel toe en schoof de laden open het was de rekenlij waarop gekrast werd want er was een verkeerd cijfer in de som gekomen zodat het niet veel scheelde of ze viel geheel uit elkaar de grievel huppelde en sprong tegen de lijst van de lij op alsof het de kleine hond was die aan de som wilde helpen maar hij kon het niet en toen jammerde het ook in het schrijfboek van Jan maar o, dat was vreselijk om aan te horen op iedere bladzijde stonden van boven naar beneden de grote letters en naast iedere grote letter stond een kleine dat was het voorbeeld en naast deze stonden weer enige letters die er even eens dachten uit te zien en deze had Jan maar geschreven maar ze lagen bijna alsof ze over de potloodlijnen waarop ze moesten staan, gevallen waren zie zo moet je je houden, zei het voorbeeld kijk eens zo in een schuinste richting waar? oh, wij zouden het graag willen zeiden de letters van Jan maar maar wij kunnen niet wij zijn te zwak dan moet je wat inhemen zei oleloek oeien oh nee, we riepen ze uit en nu stonden ze zo geregeld dat het een lust was om te zien ja, nu kunnen we geen sprookjes vertellen zei oleloek oeien, nu moet ik ze laten exorceren één, twee en zo liet hij de letters exorceren en ze stonden zo mooi als ze maar op een voorbeeld kunnen staan maar toen oleloek oeien weg ging en Jan maar zesmorgens bekeek toen waren ze even gebrekig en jammerlijk als vroeger dinsdag zodra Jan maar te wet gegaan was raakte oleloek oeien al de meubelen in de kamer met zijn kleine toverstaf aan en nu begonnen ze tegelijk te praten en spraken allemaal over zichzelf met uitzondering van het quizpendoor dat daar zwijgend stond en er zich over ergerde dat ze zo eidoel konden zijn om slechts over zichzelf te spreken slechts aan zichzelf te denken en volstrekt geen notie te nemen van de genen die toch zo bescheiden in de hoek stond en zich liet bespuren boven de laathafel ging een grootschilderij in een vergulde lijst dat was een landschap men zag daarop hoge oude bomen bloemen in het gras en een brede rivier die om het bos heen vloeide voorbij vele kastelen en ver weg in de woeste zee oleloek oeien raakte het schilderij met zijn toverstaf aan en nu begonnen de vogels die daarop afgebeeld stonden te zingen de boomtakken bewogen zich en de wolken trokken weg men kon haar schaduw over het landschap zien heen glijden nu teelde oleloek oeien de kleine jalma na de lijst op en zette zijn voeten op het schilderij neer vlak in het hoge gras daar stond hij nu de zon bescheen hem door de takken der bomen hij liep naar het water toe en ging in een kleine boot die daar lag zitten deze was rood en wit geverft het zeil schitterde als zilver en zes zwanen alle met gouden kroontjes en een vonkelende blauwe ster op de kop trokken de boot voorbij het groene bos waar de bomen van rovers en hekzen en de bloemen van de lievelijke kleine elven en van datgeen wat de kapelletjes haar gezegd hadden vertelden de prachtigste vissen met schubben als zilver en goud zomen de boot achterna nu en dan deden ze een sprong zodat het in het water plaste en vogels rood en blauw klein en groot vlogen in twee lange rijen achteraan de muggendansten en de mijkeverschonsten zij wilden Jalmar altijd maal volgen en ieder had een sprookje te vertellen dat was een plezierig tochtje nu eens waren de bossen dicht en donker dan weer waren ze als de heerlijkste tuin volgens onderscheiden bloemen daar stond een grote kastelen van glas en van marmer op de balkons stonden prinsessen en dit waren allemaal kleine meisjes die Jalmar goed kende hij had vroeger met haar gespeeld elk van deze strikte de handen naar hem uit en hield hem het lekkerste hart van suiker voor dat een koekenbakker ooit verkocht heeft en Jalmar pakte elk suikerhard beet terwijl hij voorbij voer en de prinses hield het goed vast en zo kreeg ieder een stuk zij het kleinste en Jalmar het grootste bij ieder kasteel stond een kleine prinsen op scheeltwacht zij droeg een gouden sabeltjes en liet in het rozijnen en tinne soldaten regenen men kon het hun wel aanzien dat het echte prinsen waren nuweens zeilde Jalmar door bossen dan weer door grote zalen of midden door een stad hij kwam ook door die waarin de kindermijd woonde die hem gedragen had toen hij nog een heel klein kind was en die altijd zo goed vorm geweest was ze knikten hem toe en wenkte hem en zong het kleine vers dat ze zelf gemaakt en aan Jalmar gezonden had u beeld mijn Jalmar mij zo lief zal nooit mijn hart ontglippen ik gaf u kussen zonder touw op voorhoofd mond en lippen ik hoorde uit uw mond het eerste woord mij stamelen tegenklinken vaarwel, god zegen hoe de u steeds mogen immer voor u blinken en al de vogels zongen mee de bloemen dansten op de stelen en de oude bomen knikten alsof olenloek oeien hun ook sprookjes vertelden woensdag oooh wat stroomde de regen daar buiten neer Jalmar kon het in zijn slaap horen en toen olenloek oeien een raam open schoof stond het water tot aan het kozijn toe het was daar buiten een hele zee maar het prachtigste schip lag dicht bij het huis wil je meezuilen kleine Jalmar vroeg olenloek oeien dan kun je vannacht naar vreemde landen toegaan en morgen weer hier zijn daar stond Jalmar plotseling in zijn zondagskleren midden op het prachtige schip ter stond werd het weer mooi en ze zeilden door de straten kruisten om de kerk en nu was alles een grote woest de zee ze zeilden zo lang tot dat er geen land meer te ontdekken was en ze zagen een troep oljevaars deze kwamen ook uit hun vaderland en wilden naar de warme landen toe de ene oljevaar vloog altijd achter de andere aan en ze hadden al ver, heel ver gevlogen een hunner was zo vermoeid dat zijn vleugels hem te nauwen nooit meer vermochtend dragen hij was de laatste in de rij en als spoedig bleef hij in heel eind achter eindelijk daalde hij met uitgespreide vleugels al dieper en dieper hij deed nog een paar slagen met de vleugels maar het hield niets nu raakte hij met zijn poten het touwwerk van het schip aan daarop gleed hij van het zeil af en bom! daar stond hij op het verdek nu nam de kajuit jongen hem en zette hem in het kippenok bij de kippen, eenden en kalkoense hanen de arme oljevaar stond verlegen in hun midden kijk dien eens aan, zeiden alle kippen en de kalkoense hanen blies zich zo dik op als hij maar kon en vroeg wie hij was de eenden snaterden en de oljevaar vertelden van het warme afrika van de piramiden en van de struisvogel die als een wildpaard de woestijn door liep maar de eenden verstoonden niet wat hij vertelde en toen zeiden ze tegen nookander we zijn het er immers allemaal overeens dat hij dom is ja, zeker is hij dom zeiden kalkoense hanen en toen klokte hij nu zweeg de oljevaar en dacht aan zijn afrika dat zijn prachtige dunne poten die je hebt zeiden kalkoense hanen wat kost een L daarvan schraat schraat schraat grijnsden al de eenden maar de oljevaar deed alsof je het niet hoorde je kunt gerust meelachen zeiden kalkoense hanen tegen hem want het was heel geestig gezegd of was het je misschien te hoog hij is niet veelzijdig we zullen onze aardigheden maar voor onszelf houden en toen klokte hij en de eenden snatenden het was verschrikkelijk zo'n plezier als ze hadden maar jammer ging naar het kippenhoek toe deed de deurtje daarvan open riep de oljevaar en nu huppelde hij naar hem toe op het verdek nu was hij hem eens uitgerust en het was alsof hij jammer toeknikt om hem te bedanken en vleugels en vloog naar de warme landen maar de kippen kakelden de eenden snatenden en de kalkoense hanen werd vuurrood aan zijn kop morgen zullen we soep van je koken zeiden jammer en dit zegenden werd hij wakker en lag in zijn betje het was toch een zonderlingerijs die oleloek ooye hem deze nacht had laten doen donderdag weet je wat zei oleloek ooye wordt maar niet bang en toen strekt hij zijn hand waarin hij het lichte aardige diertje hield naar hem uit ze is gekomen om je op de bruiloft te nodigen er zijn twee kleine muizen die vannacht in het huwelijk willen treden zij wonen onder de vloor van je moeders profisiekamer dat moet een mooie woning zijn maar hoe kan ik door het kleine muizengat in de vloor kruipen? vroeg jammer laat dat maar mee over zei oleloek ooye hij wilde wel klein maken en nu raakte hij jammer met zijn toverstaf aan waarop deze dadelijk al kleiner en kleiner werd eindelijk was hij geen vinger lang nu kun je de kleren van de tinnersoldat wel lenen ik denk dat die je wel zullen passen en het staat goed een uniform aan te hebben als men in gezelschap is dat is ook zo, zei jammer en was een oogomlik als een tinnersoldat gekleed wil je nu maar zo goed zijn om de moeder te gaan zitten zei de kleine muis dan zal ik de eer hebben u naartoe te trekken wilt jij u daarmee zelf belasten zei hij jammer en zo reden ze naar de muizenbruiloft eerst kwamen ze onder de vloor in een lange gang die echter niet hoger was dan dat ze er juist met de vingeroed doorheen konden komen en de hele gang was met verrot hout geillumineerd ruikt het hier niet heerlijk vroeg de muis wie een voortrok de gang is met zwoorden van spek besmeerd er kan niets geurriger zijn nu traden ze de bruiloftzaal winnen hier stonden aan de rechterhand al de kleine muizendames deze fluisterden aan genigapten alsof ze elkaar voor de gek hielden aan de linkerhand stonden al de muizeneren en streken met hun poot langs hun snorbaard midden in de zaal zag men het bruidsbaar dit stond in een uitgeholde kostkaas en kusten elkaar verschrikkelijk ten aanschouwen van allen want ze waren immers metelkander verloofd en zouden aanstond bruiloft houden er kwamen gedurig meer vreemden het scheelde niet veel of de ene muis trapte de andere dood en het bruidsbaar had zich vlak voor de deur geplaatst zodat men er nog uit nog in kon komen de hele kamer was even als de gang met zwoorden van spek ingesmeerd daarin bestond het gehele gasmaal maar aan het dessert vertoond waarin een muis uit de familie de naam van het bruidsbaar ingebeten had namelijk de eerste letters dat was iets buitengewoons al de muizen zeiden dat het een vrolijke bruiloft was en dat de gesprekken zeer onderhoudend waren geweest daarop reed Jal maar weer naar huis hij was waardelijk in deftige zelfschap geweest maar hij had zich ook erg moeten in crimpen, zich kleinmaken en een tinne soldaten uniforme en de brandstuken vrijdag het is ongelooflijk hoeveel oudere mensen er zijn die mij zo heel graag zouden willen hebben zij de oren loeik oeien dat zijn in zonderheid diegene die het een van de kwaad gedaan hebben goed de kleine oren zeggen ze tegen mij wij kunnen de ogen niet dicht doen en zo liggen wij de hele nacht en zien al onze boze daden die als kleine, lelijke buitenmannetjes op de rand van het bed zitten en ons met heet water bespuiten mocht hij maar komen en ze wegjagen dan zouden wij gerust kunnen slapen daarop slaken zij een diepe zucht we zouden waardelijk graag voor betalen goede nacht oren het geld ligt in het kozijn maar ik doe het niet voor geld zegt oren loeik oeien wat zullen we nu vannacht te zien krijgen vroeg Jal maar ja ik weet niet of je vannacht wel weer lust hebt om naar een bruiloft toe te gaan het is een heel ander soort van bruiloft dan die van gisteren de grote pop van je zusje die welk er als een man uitziet een herman genoemd wordt wil met pop Bertha in het huwelijk treden het is bovendien de verjaardag van de pop en daarom zullen ze zeer veel geschenken krijgen ja dat weet ik al eens van zei Jal maar als de pop een nieuwe kleren nodig hebben dan laat mijn zusje ze altijd haar verjaardag vieren of bruiloft houden dat is zeker al 100 mal gebeurd ja, maar vannacht is het de 101ste bruiloft en als 101 uit is dan is alles voorbij daarom wordt deze ook zo prachtig kijk maar eens en Jal maar kijk naar de tafel daar stond het kleine boordpapier hun huis met licht voor de ramen en buiten, daarvoor presenteerden alle tinnen soldaten het geweer het bruitspaar zat in gedachten verdiept waarvoor het wel reden had op de grond en leunde tegen de pop de tafel aan maar ole loegooien die in de zwarte rok der grootmoeder gekleed was trouwden ze toen de trouwplechtigheid afgelopen was hiven al de meubelen in de kamer het volgende mooie lied aan dat door het potlood geschreven was hoog klink ons lied gelijk de wind voor het bruitspaar dat zich samen verbindt zij pralen beiden stijf en blind van leer dat men niet mooier vindt hurra, al zijn ze doven in blind wij zijn tot zingen tants gezin en nu kregen ze geschenken maar ze hadden verzocht van alle eetwaren verschoon te blijven want ze hadden genoeg aan hun liefde zullen we nu in zomer woning betrekken of op reis gaan vroeg de bruidig om en nu werd de raad van de zwaluw die veel gereist had en van de oude kip die 5 mal kuikentjes uitgebroed had ingeroepen de zwaluw vertelde van de heerlijke warme landen waar de druiven zo groot en zwaar waren waar de lucht zo zacht was en wergend kleuren hadden zoals mensen hier niet zag maar onze boerenkool hebben ze toch niet zei de kip ik ben een hele zomer lang met al mijn kuikentjes op het land geweest daar was een zandgroeven waarin wij konden rondlopen en krabbelen en dan hadden wij de toegang tot een tuin met boerenkool oh wat was die lekker ik kan me niet schooners voorstellen maar de ene koelstronk ziet er precies uit als de andere is het hier dik wel slecht weer ja daar aan is men gewend zei de kip maar hier is het koud en vriest het dat is goed voor de koel zei de kip overigens kunnen we het hier ook wel warm hebben hebben wij niet 4 jaar geleden een zomer gehad die 5 weken lang duurde het was zo heet dat men haast geen adem kon halen en dan hebben wij hier niet al die vergiftige dieren die ze daar hebben en wij hebben hier geen last van rovers het is een boos wicht die niet vindt dat ons land het mooiste is hij verdient waarlijk niet hier te zijn en toen weende de kip en vervolgde ik heb ook gereist ik heb 12 meilen ver in een mand gereden ik vindt niet veel plezier in het reizen ja de kip is een verstandige vrouw zei popberta ik houden niets van bergen zei popberta te beklimmen want dat gaat maar op en dan weer neer het oude huis uit andersens sproken en vertellingen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Bart De Leeuw Andersens Sproken en Vertellingen door Hans Christian Andersen navertelt door Simone Jacob Andressen het oude huis inzekere straat stond een oud over oudhuis het was bijna 300 jaar en oud zo stond er op de gevel te lezen waarop het jaagtal met tulpen en hopranken aangebracht was daar last met een gehele versen in de schrijftrand van de oude tijd en boven ieder raam was in het kozijn een gezicht uitgesteden dat allerlei griemassen maakte de ene verdieping stak een heel eind buiten de andere uit een vlak onder het dak was een lood en groot met een draken kop met regenwater moest uit de bek komen maar het liep uit de buik want er was een lek in de pijp al de andere huizen in de straat waren nog nieuw en mooi, met grote ruiten en gladdemuren men kon het wel aan hen merken dat ze niets met het oude huis te doen wilde hebben ze dachten misschien wel hoelang zal dat cavalje nog tot algemeen ergend is in de straat staan de krolest steekt zover vooruit wat er aan de overkant voor valt de trap is zo breed als die van een kasteel en zo hoog als of ze naar een kerktoor voorden het ijzerhek ziet er uit als de ingang van een familie gaf en kopen knoppen staan erop het is waardelijk al te gek aan de overkant stonden ook nieuwe en nette huizen en deze dachten er even als de andere over waarvoor het raam van één daarvan zat een kleine jongen met frisse rode wangen en heldere blauwe kijkers het oude huis bijzonder goed zowel bij zonne als bij manenschijn en als hij naar de muur aan de overkant keek waar de kallijk afgevallen was dan zag hij er de zondelingstebeelden op juist zoals de straat vroeger uitgezien had met bordessen, kroonlijsten en spitse gevels er kon soldaten zien met helderbaarden en dakgroten die als draakenden grieven joden om het huis heen liepen dat was nu juist zo'n huis om naar te kijken en daarin woonde een oude man die een korte lerenbroek droeg en een rok met grote kopere knopen en een praak waarvan men wel kon zien dat het een echte praak was alle ochtenden kwam er een oud man bij hem die de boel opknapten en boodschappen voor hem deed overigens wonen de grijzeaard met zijn kortebroek geheel alleen in het oude huis soms tijds vertoonden hij zich voor de ramen en keek naar buiten en dan knikten de kleine jongen hem toe en dan knikten de grijzeaard terug en zo raakte zij met elkaar bekend en zo werden zijn vrienden of schoon zij elkaar nooit gesproken hadden maar dat was immers ook volstrekt niet nodig de kleine jongen hoorde zijn ouders zeggen de oude man daar aan de overkant heeft het heel goed maar hij is alleen de volgende zondag wikkelde de kleine jongen iets in een stuk papier ging daarmee voor de huisdeur staan en zei tegen de persoon die de boodschappen voor de grijzeaard deed voor eens wil je dit voor mij aan de oude man aan de overkant geven ik heb twee tinnensoldaten dit is er een van hij moet die hebben want ik weet dat hij helemaal alleen is en de oude oppassers zag er ver genoeg uit knikten en bracht de tinnensoldaat naar het oude huis later werd er een boodschap naar de overkant gezonden of de jongen heer ook lust had zelf eens een bezoek te komen brengen en daartoe gaven zijn ouders hem vergunning en zo kwam hij in het oude huis en de kopere knoppen op de leuning van het bordes blonken veel helderder dan anders mensen zou haast gezegd hebben dat zij op het verwachte bezoek geschuurd waren en het was precies alsof de uitgestede trompetters want op de deur waren trompetters uitgesneden die in tulpen stonden uit al hun macht bliezen hun wangen zijn er veel boller uit dan vroeger ja zei bliezen ratata de kleine jongen komt ratata ratata en toen ging de deur open het gehele voorhuis was met oude portretten behangen met ridders in harnassen en vrouwen in zijde kleren en de harnassen rammelden en de zijde kleren ruisten en toen kwam er een trap deze liep eerst naar boven en dan weer een klein eindje naar beneden en dan kwam er op een balkon dat echt er zeer balvallig was met grote gaten en brede reten hier uit kwam gras tevoorschijn want het gehele balkon die binnenplaats en de muur waren met zoveel groen begroeid dat het er uitzag als een tuin maar het was slecht zijn balkon hier stonden oude bloempotten die gezichten en ezels oren hadden maar de bloemen groeiden zoals het haar goed dacht in de ene pot hing er aan alle kanten angielieren over namelijk de bladeren daarvan en deze zijde duidelijk verstaanbaar de lucht heeft ons gestreeld de zon heeft ons gekust en ontstegen de zondag een kleine bloem beloofd en kleine bloem tegen de zondag en toen kwamen zij in een kamer waar de muren met varkensleer behangen waren en op het varkensleer waren goude bloemen gedrukt het verguld zou mogen rastvegaan het varkensleer blijft steeds bestaan zijde de muren en daar stonden stoelen met hoge ruggen met snijwerken met armen aan de beide kanten gaan zitten zijde zij oh wat kraakt het in mij nu zal ik zeker ook jicht krijgen even als de oude kast jicht in de rug voei en toen kwam de kleine jongen in de kamer waar de oude man zat dank voor de thinner soldaat mijn kleine vriend zijde oude man en dank daarvoor dat je eens naar me toegekomen bent dank dank of knap knap zijde alle meubelen en waren er zoveel dat ze elkaar bijna in de weg stonden om de kleine jongen te zien en midden aan de muur ging een schilderij een mooie dame die er jeugdig met een vrolijk uitzag maar zo gekleed was als in de oude tijd met poeder in het haar en met kleren die stijf uit stonden deze zij nog dank, nog knap maar keek met haar vriendelijke ogen op de kleine jongen neer die dadelijk aan de oude man vroeg waar heb je die vandaan van de uitdrager zijde oude man daar hangen altijd vele schilderijen maar niemand kende zo of bekommende er zich over want ze zijn allemaal begraven bij vele jaren geleden heb ik haar gekend en nu zij al zeer dat een halve eeuw dood en weg en onder het schilderij ging achter glas een ruiker verwelk te bloemen deze waren zeker ook een halve eeuw oud zo zagen zij er tenminste uit en de slinger gedek grote klok ging heen en weer en de wijzers draaiden in de ronde en alles in de kamer werd nog ouder maar niemand merkte het ze zeggen thuis begon de kleine jongen dat ge altijd alleen zeid wel, zei hij de oude gedachte met alles wat zij met zich mee kunnen voeren komen en bezoeken mij en nu kom jij immers ook eens het gaat heel goed met mij en daarop nam hij van een plank tegen de muur een printenboek daarin stonden lange optochten de wonderlijkste rijtuigen zoals mensen heden te dagen niet meer ziet soldaten als klaar verboer en burgers met wapperen de vaandels de kleermakers hadden een vaander die door twee leeuwen vastgehouden werd en de schoenmakers een vaander zonder laars maar met een arend die twee koppen had want bij de schoenmakers moet alles zo zijn omdat ze kunnen zeggen dat is een paar dat was eerst een mooi printenboek de oude man ging naar de andere kamer om wat ingelegde vruchten appelen en noten te halen het was werkelijk heerlijk in het oude huis ik had het hier niet uithouden die op de kist stond het is hier veel te eenzaam en te zonber ach als ik met het huisdekleven eenmaal heeft leren kennen dan kan men aan het leven hier niet gewennen ik kan het niet uithouden de dag duurt bij te lang maar de avond nog langer hier is het volstrekt niet zoals bij u aan de overkant waar uw vader en moeder altijd ver genoeg met elkaar praten en waar jij en de andere kinderen een oorverdovend geraas maken ach wat is het bij de oude man denk je dat hij zoenen krijgt denk je dat hij vriendelijke blikken of een kerstboom krijgt hij krijgt niets dan een graf ik kan het hier niet uithouden je moet het niet zo van de sombere zijden beschouwen, zei de kleine jongen mij komt het alles bijzonder prettig voor en al die oude gedachten met datgene wat zij met zich mee kunnen voeren komen hier in ons een bezoek brengen ja, maar die zie ik niet en die ken ik niet, zei de tinne soldaat ik kan het hier niet uithouden dat moet je toch, zei de kleine jongen de oude man kwam met het ver genoegste gezicht en met de heerlijkst ingeleggde vruchten en appelen en noten nu dacht ik daar niet meer aan de tinne soldaat gelukkig, en ver genoegd kwam de kleine jongen thuis en hij verliep dagen en weken en werd naar het oude huis toe en vallen de oude huis teruggeknikt nu ging de kleine jongen weer naar de overkant de uitgesneden trompettersbliezen ratata, ratata daar is de kleine jongen ratata, ratata de zwaarden en de wapenrustingen op de oude ridderportretten rammelden en de zij de kleren ruisten het varkensleer vertelde en de oude stoelen hadden hicht in de rug dat was alles even als de eerste maal want aan de overkant was de ene dag en het een uur precies als de andere ik kan het hier niet langer uithouden zei de tinne soldaat ik heb tin gehuid, het is hier te zonber laat mij liever ten strijde trekken en armen en benen verliezen dit is tenminste eens wat anders ik kan het hier niet uithouden nu weet ik wat het wil zeggen bezoek te krijgen van zijn oude gedachte en van alles wat zij met zich mee kunnen voeren ik heb een bezoek van de mijne gehad en je kunt er zeker van zijn dat dit op de lange deur niet plezierig is het heeft niet veel geschild of ik was van de kist naar beneden gespongen ik zag u allen in het huis aan de overkant zo duidelijk als of gewerkelijk hier waard het was weer zondagmorgen wanneer jij kinderen allen voor de tafel stond en de psalmzong zoals je iedere mooi gedoet gestond met gevouwe handen en hoe vader en moeder waren even ernstig gestemd en daar ging de deur open en hoe kleine zusje Marie die nog geen twee jaar oud is en altijd danst als zijn muziek of gezang hoort van welke aard dit ook wezen mogen werd in de kamer neergezet zij mocht weliswaar niet maar zij begon toch te dansen dat ze er niet goed op haar dreef komen want de tonen waren te lang uitgerekt en daarom stond ze eerst op haar ene been en hield haar hoofd voorover maar het ging niet gebleef allen heel ernstig of schoon gewerk had om u goed te houden maar ik moest bij mezelf lachen en daarom viel ik van de tafel naar beneden en kreeg een bult waarmee ik nog loop want het was niet goed van mij dat ik lachte maar dit alles en alles wat ik verder beleefd heb en alles wat zij met zich meevoeren zeg me eens of gede zondags nog zingt vertel me iets van Marie en hoe gaat het met mijn kameraad de andere tinnensoldaat ja die is zeker heel gelukkig ik kan het hier niet meer uithouden je bent present gegeven en je moet hier dus blijven zie je dat zelf niet in en de oude man kwam met een kistje waarin allerlei te zien was blanquetdoosjes zo groot en verguld als mensen niet meer te zien krijgt en werden meer kastjes open gedaan ook het klavier daarin waren van binnen op het deksel landschap geschuldigd maar het was scocht toen de oude mannen erop speelden toen knikte hij tegen het portret dat hij bij de uitdragen gekocht had en de ogen van de oude man vonkonden daarbij helder ik wil ten strijde trekken riep de tinnensoldaat zo hard als hij maar kon en sprong op de vloer neer waar was hij gebleven? de oude man zocht de kleine jongen zocht weg was hij en weg bleef hij ik zal hem wel vinden, zei de oude man maar hij vond hem niet de vloer was te open en volgaten de tinnensoldaat was door een reed gevallen daar lag hij nu als in een open graf de dag verliep en de kleine jongen kwam thuis en er verliep een verschijd in de weken de ruiten waren helemaal bevroren en de kleine jongen moest er op ademen om een gat te maken ten einde naar het oude huis te kunnen kijken er was sneeuw in alle hoeken gewijd en deze bedekte de hele trap alsof er niemand in huis was en er was ook niemand in huis de oude man was gestorven z'avonds hield er een lijkkoets voor de deur stil en daar zette men zijn doodskist in hij zou buiten op het land in zijn familie graf rusten daar werd hij nu naartoe gereden maar niemand volgde zijn lijk al zijn vrienden waren dood de kleine jongen weer op de doodskist toen deze voorbij reed kus hij dit toe enige dagen daarna werd er verkoopingen het oude huis gehouden en de kleine jongen keek uit zijn raam hoe men de oude ridders en de oude dames de bloempotten met de lange oren de stoelen en de oude kasten wegdroeg het enige ging hierheen het andere daarheen haar portret dat van de uitdrager gekocht was kwam weer bij de uitdrager ter land en daar bleef het hangen want niemand bekommelde zich om het oude schilderij in het voorjaar brak ben het huis af het was een cavalje zeiden de mensen men kon van de straat vlak in de kamer op het varkensleren behangsel zien dat aan stukken gesneden en van de muur afgehaald werd en het groen van het balkon hing verwilderd om de balken die met instochting bedreigd werden en nu werd er opruiming gehouden dat helpt zeiden de dambuurige huizen het werd een prachtig huis gebouwd met grote ramen en witte gladde muren maar voor de plaats waar het oude huis gestaan had werd een klein tuintje aangelegd en tegen de muur van de buurman klommen wilde wijngaardranken op voor het tuintje kwam een groot ijzeren hek met een ijzeren deur dat zag het deftig uit de mensen bleven naar voorstaan en keken er doorheen en de musse zetten zich bij dozijnen op de wijngaardranken neer en praten door elkaar zo hard als ze maar konden nog niet over het oude huis want dat konden zij zich niet meer herinneren en waren al vele jaren verlopen zoveel dat de kleine jongen tot een man ja, tot een degelijk man opgegroeid was waarvan zijn ouders plezier hadden hij was pas getrouwd en had met zijn vrouw het huis betrokken waarvoor het tuintje zich bevond en hier stond hij nu naast haar wat bloem die zij heel mooi vond in een pot zetten ze planten haar met haar kleine hand en drukte de aarde met haar vingers vast aan ah, wat was dat? ze prikten zich boven de weken aarde stak een zeker punter voorwerp uit dat was, begrijp eens dat was de tinne soldaat dezelfde die bij de ouderman verloren geraakt was die in geruimetijd tussen Timmerhout en Puin rondgedweld en nu reeds vele jaren in de aarde gelegen had de jonge vrouw veegde de soldaat eerst met een groen blad en toen met haar fijne zakdoek af deze gaf een heerlijke geur van zich en het was de tinne soldaat juist zo te boeden alsof hij uit in bezwijming ontwaakte laat bij je mensen zien zijn de jonge man glimlachten en schudden daarop het hoofd die kan het toch wel niet zijn maar hij doet mij denken aan een geschiedenis met een tinne soldaat die ik gehad heb toen ik nog een kleine jongen was en daarop vertelde hij aan zijn vrouw van het ouderhuis en de ouderman en van de tinne soldaat die hij hem toegezonden had omdat hij zo alleen was zodat de tranen die jonge vrouw in de ogen kwamen over het ouderhuis en de ouderman het is toch wel mogelijk dat dit dezelfde tinne soldaat is zeiden zij, ik zal hem bewaren en denken aan het geen je mij vertelt hebt maar het graf van de ouderman moet je bij eens wijzen ik weet niet waar het is antwoorden hij en dat weet niemand als zijn vrienden waren dood niemand planten echt bloemen op en ik was er steeds nog maar een kleine jongen ach wat zal hij het hier eenzaam gehad hebben zeiden zij ja, eenzaam zei de tinne soldaat maar heerlijk is het niet vergeten te worden heerlijk Riepenstem dicht in de dabeiheid maar niemand anders dan de tinne soldaat zag dat dit van het stuk kwam dat nu zonder enig verguldsel was het zag er uit als natte aarde maar het overtuigend had het toch en deze sprak het uit het verguldsel mogen rast we gaan het varkensleer blijft steeds bestaan maar de tinne soldaat geloven de dat niet einde van het ouderhuis