 Sağlam değerlizleyiciler her vaktinin serhamlısı hayır olsun. Bu gün 13 avgust 23.başı vakti ile saat 22'dir. Zanlı yayımda ülke problemleri, ülke meseleler hakkında danışacağız. Böyle bir ifade var. Yani son iki yılda ben bunu çok sezdim bu ifadenin. Cemiyettin muhtelif tevegelerinde biz o ifade ile test ezileştireceğiz. Sanki millet 44 günlüğü savaşta ordu millet dövlet vehletinden ötürü çok daraktı. Sanki hemen millet o 44 gün erzinde üst münden artık şehit verip ve o gelebelere, o zefere imza atan millet bugün öz talihinden niye narazı olmalı ki? Ve herhalde biz İmum Azerbaycan problemlerine bugün danışacağız. Çok değerli bir konuğumuz var. Çok uzaklarda, okyanun otağından bize koşulup ilahiyatçısı, araştırmaçı, ekber mezudofa hazırda bizim canlı yayımdadır. Ekber Bey, hoş gördünüz sizler. Vaktiniz hayır olsun. Vaktiniz hayır olsun Rıfet Bey. Şehir gelemeyiz, izleyicilerimiz, sizi selamlıyorum. İnşallah faydalı, hayırlı bir program olur Allah'ımız. Ümit edirim, ümit edirim. Ben Veliş'in haberinde 44 günün savaşa işare ederdim. Bunu sizden de soruşacağım ama Azerbaycan bugünler okyanun otağından nece görünür? İlk önce bunu cevlandırmanızı çok hâşi geldi. Bütün fikirler, bütün düşünceler ifade olunurken o fikirlerin, o düşüncelerini hangi açıdan, hangi pencereden bakmasına bağlıdır? Azerbaycan, okyanun bu tarafından nece görünür? Burada da iyi mi? Diye ki, pinsik geçerleri. Siyasi anlamda baktığımız zaman, yani bu otağın tarafından her gün çok çalkantına, çok böyle hassas dengelerin yaşandığı, dengelerin çok hassas diye ki plan ve programlar üzerinde bu okekini görünür. Bu hassas denge nedir? Bu meselelerin hassaslığı nedir? En başta garabar meselesi. İlişin içi, garabar kimi bir problemimiz var bizim. Hele de tam o hem bolun mu. Ama çok şükürler olsun, bu çok önemli ölçüde. O sahide bizim kazananlarımız var. Gürt ölçün mü haydından sonra. Ama işin neticelenmesine bakanda görürsünüz ki mesele çok mürezzat değil. Yani bizim, kususumda konuşurlarımız bu meselelerin tam olarak bitmesine razı değiller. Tam olarak bu meselelerin daha doğrusu bu işin noktasının koyulmasına tam olarak gönlü razı olmayan birçok yüküler var. Bunun başında bizim çimal konuşuruz gelir. Hatta net acı ki telsiz ki aşağıdaki bize dırma karşı kardeş olan ülke gelir. Ve diğer Avrupa ülkelere gelir ki bu meselelerin tam olarak bitmesi, bu meselelerin tam olarak bu meselelerin noktası boyunması Türk dünyasının tekrar aktif bir şekilde siyaset sahnesine çıkması demek dedi. Herhalde siz de terk edilir dersiniz ki buna kolay kolay kimselerize göstermez. Bu merada siyasi anlamına, siyasi pencereden bakarsak istesdağımızın cevabı olarak çok karşı, çok hassas dengelerin, çok hassas kullanma projelerin artık orada sehne gördüğü görünürsün. Bu dört yeni dert. Teşekkürler Ekber Bey. Bir şeyden çok ağıranlar yaşıyoruz menşe sen o gırt dört günü savaştan sonra toplumda yalnız ileriye geleceğe o parlak üfürlülere bakmanın gözlenditim vardıydı ama çok tersler olsun ki neler oldu. Bu ister sosyal hayatta isterse milli meselelere nasip et de çok kabarık şekilde çok tersler olsun ki özünü biruze verir. Ve böyle bir şerayette, Azerbaycan problemleri men gara bak probleminin ismen herliği, halbuki tam değerli oluna bilirdi. Bunu açık açık etrafı diyerek tam değerli oluna bilirdi ama çok tersler olsun ki 9 doya buradan 10 doya bırakışan gece, yani Söğütbet kimi 20.ilden gelir, bu meselelerin karşısına bir bariyel koydu. Yani konkret olarak Kremil tarafından. Ve bizim gara bak meselemizde böylece gizmen herliği olunduk. Ve gara bakı gaydışla bağlı da çok ciddi problemler var. Bugün gara bakıda Rus herfisler yerleşiyor. Bütün bunlar hamsı bizi narat edeyen megan vardı. Bugün ülkede ister medya karşı, ister siyasi apanitlere karşı da münasip etler üre yatsan değil ki hiç esninde bizi bir felaketlere götür bakar abiler. Özellikle son hapsiler, yaygın ki siz de benim fikirmem münasip etiniz olacak. Son hapsiler bunu bir daha terslikledi. İsteyer de bunlardan bağlı sizin fikirinizi eşirdik. Bunu bu meselelerin başka programları da biz danışmıştır. Hani bir söz var, çok meşhur bir söz var. Alim ve alem yani bir alemin, bir dünyanın, bir ülkenin en önemli değerlerine birisi alemlerdir. Ziyalları da. Ki o ziyalların meselesine düne düne geleceğiz yani bu programın akşı sırasında. Çünkü bir topluma değer katan, bir toplumu daha doğrusu insan kalabalığına, insan küklersine toplum haline getiren, güçlü bir toplum haline getiren, hatta onu bir devlet haline getiren, o devlete de güçlü bir devlet haline getiren onun aydınlardır, onun hükmeli halindir. Bu tarihin gerçekler ile de ispatlanmış bir hegege getir. Mesela Avrupa devletlerine baktığımız zaman siyasi mihazırlar hep arkadan gelmiş. Ne diyen arkadan gelmiş? İlk önce fikir adamları, düşüneceğin insanları, ziyarlar, bir çoğutu koymuşlar, o fikir etrafında mehdura oluşmuş, o mehdurlar etrafında sistemler parçalamış ve oğluna sonra fikiri ve ideolojik olarak o yollar, o zenin hazırlarından sonra artık siyaset mihazırması içine girmiş. Devletle Avrupa çıkmış, bizi toplar olmuş. Bunun yanında, eğer bir toplumun ziyası yoksa, bir toplumu aydınlardır yoksa, bir toplumu yolunu aydınmadan zekarlar yoksa, bir toplumu önünden nur saçan, onun yani yolunu aydınmadan, onu hayat mihadesi ile Cenab-ı Allah der ya, işte karanlıktan nura çıkartan insanlar, öyle zekarlar yoksa o toplum işi çok çatın. Dolayısıyla toplumun en büyük değerleri onun düşünen insanlardı. Toplumun en büyük serbatı, onun enterlekte al yani ki kazanımlardır, enterlekte al yani ki varlıklarıdır. Bu nerede, o tür insanlara böyle yabancı bir münasebet, onlara karşı hareketin haksı tutun ve tavır, aynı zamanda bu milletin geleceğini çok önemli ölçüde, yani olumsuz etkileceği amirlerdir. Bu arada, Azab-ı Azam'da yaşanan bu meseleler üret alçı değil. Mesela siz konkret olarak diyet ki partiye bir partiye başkanınla ve özellikle de partiye başkanı olman yanında çok büyük iksat profesyonundan danıştırırsa, Kubatbey'den danıştırırsa, Kubatbey'in şeyin başında diyebiliyorlardı ki Kubatbey dünyanın birçok önemlidir, tamammış üniversiteklerinde ders veriyor. Dünyada belli bir ölçüde tamammış bir iksatçıdır. Bu tür insan daha değişik şekilde değerlendirilmesi gerekirken diyelim ki ölçüken iksad yakına katkılar vermesi, yardımcı olması, Azab-ı Azam'ın iksad yakına köftala vermesi gerekirken böyle ağla sığm ya, insanların hakikaten ehli vicdanın da vicdanı sızlandıracak, argıtacak argümanlarla bu agribehte yaşaması işte doğur değil. Sadece o değil. Yenede bir genç arkadaşımız İstanbul'dan getirilmiş. O arkadaşımız da ben uraktan yakından tanıyran. O arkadaşımızı yazılar yazıp gönderdi. Dini anlamda, menev anlamda, fikirler öğrenirdi. O arkadaşı da ben bildiğin kadarla yani bizim hazır kasım ol. Vaten tezeler bir insandır. Ve bu tür insanlarımızın, bu tür haksızlıklarla özleşmesi şörün her iki manasında hani Türkiye'de bir laf var. Bekâ mesela diyeceğimiz kadar önemli meselelerdir. Umarım benim temennim odakı bir yanlış anlaşılma vardır. Bu yanlış anlaşılma bir an önce güzeli. Bu yanlış yoldan dönülür. Çünkü Allah aşkına demin de sizi de söylenmedi. Bugün Garabağ'da bizim çok hassas bir döneme geçtiğimiz bir zaman diliminde. Böyle hepçilerin veya böyle bir hadisenin yaşanmasın bize ne faydatı olabilir. Bize hangi kaksı olabilir? Hiç bunu düzgün düşündünüz mü? Bunu bujur değerlendirdiniz mi? Bugün Ermenistan'ın bize karşı kullandığı en önemli argümanlardan biri nedir? Azerbaycan'ın demokrasi yok da değil. Yani bu yakışı bir şey değil ki, bu hoş bir şey değil ki. Ve bunlar dünyanın her tarafında da bilirsiniz ki belli ölçüde gücüları var, bujur argümanları yayılırlar. Bizim elihemize istimat edirler. Bu bizim ne devletimize, ne devleti idareyle mi hakim ete, ne bu halkımıza, ne mülâkımıza baş ucalığı gelsin şeylere değil. Bunlar da temennem oldu şu. İnşallah bu yanlışlıkla döndür. Çünkü bujur yanlışlıklar, bujur haksızlıklar sadece bir insanın talihini ilgilendiren meseleler değil. Ben keşen programların birinde de örnek vermiştim. Haksızlığının edâlâsızlığı değil, kul hakkına girmenin artık sınırları açtırı bir yerde o toplumun artık aynı zamanda ilâh-ı gazabı da üzerine çekebilir. Mesele bir de ilâhiyat bakımından, mesele bir de metafolojik bakımından baktığınız zaman bujur tehlikelerde gözünü almak lazımdır. Çünkü her yer alma zalimini ahine çıkar aheste aheste diye de bir tabir var. Bu anlamda bizim sözümüzü, bizim düşünceleri destekleyen. Netici olarak temennem odur ki yanlış bir anlaşılma olmuştu. Bu yanlış anlaşılmadan geri döndü. Tam karşısına bu insanlarımız, bizim evli oğullarımız, veterinerimizin değerleri değil, veterinerimizin değerlerinde zayı olunmaması gerekti. Ehikmet Bey, bu Fazıl Kasımov'un adını çektiğiz. Açık'ı heralde Azerbaycan'da, Gubadiba'da oğlunu, Nenci Azerbaycan'da, ülke hüdüklerinden kenarda da Kıfatge'de adı malumdu. Hem bir alim kimi, hem bir siyasetçi kimi. Ama bu Fazıl Kasımov'un ve onun bahçeye getirilmesini, Azerbaycan medyası, Meskubad Bey'in adıyla, Gubad Bey'in hepsiyle alakalendirdik. Ben ilk defa değiştirdim Fazıl Kasımov adını. Belki de ilk satış kimi Gubad Bey'in ee, bir çöperte olup danış olup, siz deyirsiniz ki ben ben Fazıl Kasımov'u tanıyırdım. Her anısı bir Gubadiba'da o işinde, bu mesele de Fazıl Kasımov'un ne dereze de müdahalesi olabilir. Ben size yardım edeyim, her iki tarafı tanıdığınız için bu vakit size imkanınızı ödemek istiyorum. Valla ben ne desem şimdi bir mahkeme devam ediyorum. Ben ne desem benim ihtimallarımdır. İhtimallar üzerine de yani herhalde bir kez durmak doğru olmak. Ben bu madde bir ehliyet olmak mecbur etmeyeceğim. Çünkü dostal bir rahsis devam ediyorum. Bir mahkeme bir rahsis var. Ben semeğimi olarak bir ilahet okumuş bir insan kimi. Allah korktulan bir insan kimi deyim. Bir mümin olarak deyim. Bir vatanımın milletimi sebebendir. Azabaycan sevdası. Bir Türkçe sevdası. Türk dünyasının ümmetin derdini. Yatabildiğim dercede insanlığın derdini, özme derdine bir insan olarak da. Deyim ki ben tandığım kadarıyla bu ihtamalar hiçbiri o arkadaşlarımıza yaraşmıyor. Yani tutmu, yaraşmır derken yanlış anlaşılmak. Ben onların o cül yani para kesmek kimi, ne bileyim sakta kul kesmek kimi. Bunlar hakikaten doğru şeyler değil. Bu ihtamalar bizim devletimizi de, bizim inicimizi de çok kürgede bırakacak hariceler. Ben bunlara inanmıyorum. O ki kaldı o biri tarafta. Bu Tato dediğimiz olay Azabaycan'da olsun, Türkiye'de olsun, ah çok bilen insanlardan bilgen var. O ihtamalarda bunlara yaraşmış. Ve bunlara dayanak değilim ki ben bildiğim kadarıyla her şeyin doğrusunu anlatırım. Ben bildiğim kadarıyla bu dostlarınız yani ben bu bakkayı, bir vettanperver olduğuna, Azabaycan'a sevdiğine dair ben herhangi bir şüphan yok. Hani bir zahirlere görürk mü dersin? Herkes zahirlere görür. Gafilere Allah görür. Ama benim inancım oldukça, benim kanaatım oldukça bunlar Azabaycan'a, bu arkadaşlarımız, Azabaycan'a her gün meanada seveyim. Her gün meanada böyle nice değil, vettanperver, vettanmi, melletini, ülkesine seveyim ve bu işlerden çok çok uzak olan insan var. Ben buna bütün şenmetime inanıyorum. Ama şimdi bir mahkeme davam edip yani temennemiz olur ki inşallah bu yanlış yoldan döndürsün. Neden yanlış yoldan döndürsün? Birçok sebepler var. Sebepler demem değil. Birincisi odu ki bunlar bir değer. Ya bakın, bir insanın bir ülkeni dedik ki ülke, edenler kimlerdir? Bunların potensiyarlar da, aydınlar da. Bu dostlarımız aydın insan vardı, ziyarlı insan vardı. Bu insanların bu imkanlarından, iktidim kanlarından, iktidim indilerine, istifade edemek gerekirken bunların düşüncelerinden, bunların fikirlerinden yararlanmamız gerekirken bunlara karşı bucuk tavırla takılmak hiçbir açılım dolu. İster dini bakımına bakımım, ister koçsel bakımına bakımım, ister koçsel bakımına bakımım, ister siyaset bakımından bakımım, hansız bakımına bakımına bakım, bize baş ucalı gelsen şeyler değiştirdiler. Bir an önce de temendim odur, arzun olduğu, işlerim olduğu, doğal moduku, halkımızın da, devletimizin de, iktidarın da adına, yani gölge salacak, iyi şeyler geçirmeyecek, yakışı şeyler geçirmeyecek, bu katalardan bir an gölgönülür ve bu da bizim hamacın kazançımız olur. Azerbaycan'ı da bugün en büyük ihtiyaç neydi? Ortak ağır, ortak düşünce, salduyun hakim olmadı. Bu mesele istiyorsanız girelim, bu çok önemli meselada. Eyni zamanda da bu ortak düşünce, ortak bilgiliğin, ortak barışın, ortak beraberliğin, kurulmasında önemli bir artım olurdu. Yoksa biz birbirimizden parçalarına parçalarına, biz birbirimize düşmek kese kese bir ev var mıydı? Cenab-ı Allah, der ki, yani siz birbirinizle, yani, hani bir ayet-i kelimeleri der ki, vala tenezio, etak shalo, vatak ve bu rihikun. Yani siz birbirinizle, nizaya girmeyin. Siz birbirinizle tartışmayın. Siz birbirinizle tartıştığınız zaman, siz birbirinizle karşıya gelip, parçalandığınız zaman, gücünüz gider derdi. Her de böyle bir zamanda. Ayet de zaten, biz savaş anlamındaki, bir bağlam çarşında ev almalıydı. Zaten, onunla bir ilgisi vardı. Birbirimize nizaya girdiğimiz zaman, birbirimizle tartıştığınız zaman, birbirimizle farklılaştığınız zaman, hepimiz kaybederiz. Her birimiz kaybederiz. Kaybeden biz oluruz. Men, sen, biz, onları değil, ekber değil, ufak ver değil, kuvvet ver değil, herkes kaybeder. Olay şimdiden, hamızın kazanma imkana varken, hamızın kazanma yolları varken, neden hamız kaybederiz? Bir daha bir şey, böyle bakmamız gerektiğini. Ekber Bey, ben böyle işin evvelinde, dediğim sizden de, bunun, sebep mi soruşmak isteyen, da bir, ilahiyetsiz, bunun ilahi yönder de var, bu mesela, ee, yani manevi yönder var, daha doğrusu. 44 günlük savaşta, millet bir oldu. Bunu, kenardan bakan da görürdü ki, ee, yani, 27 değil, torpağları, işhalla kalan, bir neslini, ee, köşkün hayatı, kaçkın hayatı yaşayan nesil, yeniden toparlandı ve, yani ben o, şahidi olmuşum ki, kendilerde nenerler, tendirine çöre yapıp, cephe bölgesine gönderirdiler, ben digerler demiyorum. Ve, sonda, ee, hem sasiologlar, hem psikologlar, bu neticeye geldiler ki, Azerbaycan, Azerbaycan gir şeyden, ee, dövlet, millet ve, ordu birliğinin, Kulminasyası'nda olup, dört günü savaştık. Eee, o günleri çok özledik. Bak, biz o günleri elde etmeydin, o türlü ne etmedik, veya da o günlerin o neymetinden, niye imtina edildi? Kimler imtina etti? Niye onu goğurayabilmedik? Eee, bu, çok önemli bir meseladı. Herkesten çok önemli, bir meseladı. Aslında biz intuha etmedik. Bakın, Karabag meselesi, her bir Azerbaycan'ın artık, en derin duygularına, en hassas duygularına kadar, emmiş, orası şahret etmiş bir meseli. Artık Karabag meselesi, Azerbaycan'ın çoğu için, tohumumuzun çoğu ekser eti, ölüm kalın meselesi, servisine gelmişti. Ve halkımızın, yıllardan beri, illardan beri, üvenine emmiş, anlayan, yarıya çevirilmiş, bu var meselenin çözme için, halkımız, üç gün fedakarlığa hazır hala gelmişti. Ve o yüzden de, yazılarımda, Azerbaycan, Azerbaycan'daki iktidar mensuplarına, haksızlığına rağmen, ki bu göz önünde bir gerçekte, illar boyu Azerbaycan halkı, bu iktidar terfine çok haksızlığı, meralık kaldı. Bunun dammada, bunu inkar etmeye de geldi. Fakat dediğiniz zaman, mukadrasat dediğiniz zaman, o memurların, rülüne, o memurların her dürüstü, yani eziyetine maruz kalarak yürüyen çocuklar her şeyi bir tarafa bıraktılar. Millet, tek yumru oldu. Millet bir yere geldi, bildiğini ortaya koydu. Bildiğini tersehti. Ve herkes veterin için, herkes tropa alışın, herkes karabaşın diyebildi. Ve ne kadar da şehritlerimiz oldu, her şeyin şeye geçiyor. Oysak ki o çocukların çoğu, o memurların rüşvekinden, o memurların haksızlığının edaletsizliğin gölgesinde büyük yer. Hatta, bir şofonu gördünüz, resimlerinde gördünüz. Üzerinden yanlış damlayan evlerde büyük yerin delikanlılardır bundan. Her şeyi bir tarafa bakmış. Retansa olsun dediler, bir gelgamanlık dostanı yazdılar. Bir iğitli selameti yazdılar. Bu menada eyni kalktı. Eyni millet. Ama neden sonraki dönemlerde bu ruh davam ettirilmedi meselesine gelen de, bunun bir çoğu yönleri vardır. Bunun her giden bir çoğu yönleri vardır. Ve bunun mersuliyatı da, bunun devam etmemesinin ana mersuliyatı acı ki ne acı ki iktidarın üzerindedir. Ve toplumumuzda üzerine velise götürmesi gereken aydınlarımızın ziyarlılarımızın birinci iktidarın rebalı ve süsudur. İkincisi toplumuzda bu ruhu devam ettirecek. Bu ruh üzerinden yeni bir oluşma getirmesi gereken aydınlarımızın ziyarlılarımızın öz versiyonlarını yatmamasının sebebi bu. Dolayısıyla bunun iki dener sebebular. Bir iktidarın kataları, iktidarın bu ruhu bir tarafa bırakarak yine öz yani olumsuz fikir ve düşüncelerinde ve emel ve filiyatını devam ettirmesi. İkinci, ruhu devam ettirmesi gereken ziyarlılarımızın aydınlarımızın, senatçılarımızın ehli gelemin, ehli düşünce insanların öz üzerine düşmesi gereken misyonu yapmamalardı. Diğer taraftan da bir başka bir şey var. Bu sosyolojik bir gerçek. Diyelim ki icra hakimlere, bir nazir ne bileyim, bir komitesedre bir devlet memur, haksız ettiği zaman, ona insanlar ona insanlar ehtirac ettiği zaman her an başın üzerinde o icra hakimiyetinin, icra memurunun, o devlet adamının nazirin her neyse devletin arkasını alan o memurların o haksız ve sizlik grubusu artık küvan eden o memurların arkasına o devlet gücü geldiği zaman bir baskı oluşmaya başladı. Ve insanlarımız da polis değerine inen ne bileyim, muhtemelen yollarına suçlumaya başladılar. Ve nihayetinde ölkenin velzeti de ortada, herkes yani bir yolunu bulup, öz ailesini nece dolandırabilir, öz ailesinin uçakların ne ihtiyacini neceyi karşılayabilir, kimi bir adamdır. Yani belediye, netice olarak savaş meselesinde her şeyine geçen bu miller savaş meselesinde, forfak meselesinde ve tem meselesinde canlı ortaya koyan bilimler, maalesef ve maalesef iktidarı keterliği üzerinden ve iktidarın da iktidardan sonra gelen ziyanların ve aydınların özlerine düşünmesi üşen meselaya yapmaması üzerinden yalnız bırakılıyor. Ve yalnız bırakılmanın açısında gireyim kimi, bir haksızlık var o haksızlığı köreden insan memut, arkasında bir devlet gücü alır, o toplumu ezir. Toplunu da zaten ben durumumun ortada olduğu için iksadı ve ekonomik sıkıntılar ortada olduğu için, toplum bir an önce ya nece olursa olsun bir geçine ailemce, çocuk çoluğumuzun ne bileyim dolanmış şıkına çocuk çoluğunu, ihtiyaçlarında korksularım diye, böylece toplumu geçecek. Ve ortada o ruhu kaybetti ve o ruhu kaybetmem evvelinde eski sıkıntılar tekrardan neşinlema bulması oldu. Teşekkürler Ekber Bey. Bu aslında ümum milli problemlerdim. Ve bu problemler bizim için bir tebih yollandığı yaranır. Bir de görsenki atılacak adımlar haydi kıfat olmayanda da ortaya sıkı söyvet idare etme probleminden getir. Ama tek idare etme problemler de değil. Bir milli problemler var. Ve milli problemlere bakış var. Ben istiyordum ki bak bu ölçe problemleri ölçede mevcut olan problemler açıga etrafı diye dünende bir gazi özüne odurup yandırın. Artık yetmiş dört gazi oldu özüne kestiriyor. Bundan büyük faciye düşünmüren bir millet için zefere imza atmış oğullar niye özlerine odursunlar, yandırsınlar. Problemler çoktu bayağıları da g de ettik. Zira kubat vein hepsi alem öldü, alem öldü değildiler. Bir aleme aparıp hepsi sağlarsansa demelisin milleti keşşeyden hepsi kanıya sağlamışsın. Bu bir menalı şekilde belalaşılmalı. Siyaseti de buyuran bir kenara. Ben istiyordum bak bu problemlerin yaranma sebebleri ve bu problemlere toplumun özellikle ziyalların nasip etmeye başladı. Çünkü siz de bir Azerbaycan ziyalısız çok uzağılarda yaşasazdı. Dediğimiz kimseler bu meseleler çok yönlü meseleler de mesela size bir örnek diye toplumda iksade olarak diyelim aslında bunlar bir bütün ama daha anlaşılmasını iksade olarak örnek diye toplumda iksade olarak bir örneği alın. Eğer toplum iksade olarak tebekeleşmişse üçte alt tebegeye ayrılmışsa toplumda sadece aşırı zenginler ve aşırı fakirler varsa o toplumun geleceği yok. O toplum normal bir toplum haline dönüşmesi çünkü o ölke, o memleket, o belden normal bir toplum haline gelmesi için burada ana bir şaklar. Ona istersin siz milli bucağıdır. Rahmetli özel olunan milli bucağıdır. Dediğimiz ki Türkiye Tahin'de de özelin en büyük hizmetlerinden bir tanesi o milli bucağıcına oluşturdu. Yukarı ve aşağı tebege arasında bir orta kesin. Bir bucağıcın oluşturdu. Bizim solcu arkadaşlar da bilen benim yani işte özel hafta, mastı diyelim ama bunlar ekerli. O orta tebege oluşmadan ekonomik olarak diyelim bir de müfezreh bir toplum olması, inşaf etmiş, gelişmiş, insanakların gelişmesi, demokrasinin gelişmesini bekleyemezsin. Niye? Çünkü bu toplumda sadece iki kutuf var. Ya beyazı var ve siyah var. Ya ağrılar ya gara var. Dolayısıyla bu orta tebege oluşması. Hatta ekonomik olarak. Hemen bu toplumun geleceği asısından insanakların garantisi, en azından regabet düşürülmesi, en azından yani bir şey üretmek, bir şey ortaya koymak, hem de iki üretmek, hem bir mal üretmek iksadiyata katkıda bulunmak ağrımıza ne gelirse bu orta tebege üzerinden gerçekleşen bir şeydir. Hatta aşağı tebegede yukarı tebege arasında bir köprüdür bu. İsterseniz siz bu diyaloğa kadar ulaşmaya kadar, çeşime kadar çeşkilere kadar götürün. Demokrata çeşkilere kadar götürebilirsiniz. Bu orta tebege. Bu mesele bir de sosyolojik bir yani bu dediğin ekonomik yanında sosyolojik bir tanes alar. İsterseniz siz buna sosyal manevi karıştı diyebilirsiniz. Yani bir toplumun, bir toplumun eğer ziyalları demek söylemiştik o topluma gönülen, o topluma değer kazandıran, o toplumun çiçeği ve düşünceleri arasında ortak ağlı öne çıkardan, savduğunu öne çıkardan ve ortak ağlı ve savduğu üzerinden topluma bir yol açan insanlar yoksa eğer yoksa bunlar o toplumun en zamanda ikseltli olduğu gibi sosyal olarak da o toplumu geleceği yok. Ne için? Ne de? Bakın biz buna refrans akıp alırsa Buran Kerim'de bir sure var. Ali İmran Suresinin Yüzü Örünce ayetinde der ki çok önemli, tam da konumuzla ki ve belki sizin aranızda sizin aranızda, toplum arasında bir ümmet, bir toplum olsun ki, bir grup olsun ki o grup insanlara hayre davet etsin. Hem yukarını, hem aşağıını, hem salara, herkesi hayre davet etsinler. Hayırlı işler davet etsinler. Onlar insanları yani iyi işler yapmaya, insanları iyi işler yapmaya davet etsinler. Kötülüklerden de kötü işler yapmaktan da onları alıp olsunlar. Şiim, şim bunu yapacak. İnsanları sürekli hayrede davet edecek. Onları hem yukarını, hem aşağıını, hem iktarı, hem kaldığı, hem milleti hayırlı işlere davet edecek. Ve bunların hamsının kötü işlerden alıp uyacak. Onları gözler işte teşvik edecekler. Kimlerdir? Kim olabilir bunlar? Fikir adamları, in adamları, piloturlar, yazarlar, senetçiler başka kim olabilir kim onlar? Düşünen insanlar bakın, Azerbaycan bugün bu eksikliği yaşıyor. Avrupa'nın aydınlamına dönemine baktığınız zaman da bu şeye girebilirsiniz. İlk önce aydınlar çıktılar, TQ orta koydular, düşünce tartıştılar, piloturlar geldiler, dekahtarda, kahtarda bunların hamsının o mülahaze şahısında zikirlemek mükündür. O orta yol dediğimiz, cemiyette o sanguyu, cemiyette o ortalık akıl, cemiyette o sanguyu mekanizmaları işek geçtikten sonra cemiyette başladıktan sonra. Cemiyet çünkü bir yol diyordu. Allah aşkına. Bugün Azerbaycan'ın dünyada tanımış bir iksatçısı ki etki bir haksızla izlendi. Genç bir ailemiz ki etki haksızla izlendi. Azerbaycan'ın ziyalları ben isim vereyim mi Murat Bey? Rıfat Bey, isim vermek istemiyorum. Dindarlar hara bakır, belki bunlar kalsınlar, daha aktif destinler olmaz bu. Bizim ölkemizin imicine bu, yani bize fayda getirir. İmiciğimize zerer verir. Diyecek, gür sesle bağıracak ziyallarımız var mı? Şairlerimiz var, ziyallarımız var. Ben en çok ileti olduğum bir şey. Bakın, Rıfat Bey, hak herhangi bir şahsın, herhangi bir grubun herhangi bir ideolojinin diye ki, onun sultası altında değil. Hak hak, hak siyasetin sultası altında değildir. Edalet siyasetin diye ki bir elafisi değildir. Onun aparatı değildir. Hak, edalet, iksadiyetin bir aparatı değildir. Hak ve edalet her şeyin üzerinde. Dolayısıyla mı? Hakkı edaleti soğunmak ne siyasi soğumaktir? Hakkı edaleti soğunmak elaf, hakkaneti soğumak demek, insanlığını soğumak demek, değerler soğumak demek. Nerede o da bizim yavrum? Neyin peşindediler biz yavrum? Yaşları 60'u, 70'u, 80'u devremler var. Bu din adamları, nüfusunu ne bilir, nüfusunu din adamları, bunlar niye set çıkarmırlar? Belki devletin içerisinde devlete karşı komple kuranlara bak. Niye bunu gündeme getirirler? Belki bu hadislerle imicimize kasıtlı olarak, özellikle bu hassas dönemlerde bizim imicimize kasıtlı olarak zerberi olarak isteyen, isteyen ister var. Niye bu ziyallar bir ara gelip bunlar deşi veylem ezmek? Arkadaş, bir profesörün para kesmeler ne alakası olabilir değil mi bunlar? Ve değillerse niye şahsıları gidiyor çıkmıyorlar? Bu dönemde bunlar bizim kara bağıda yaşanan bu hassas zaman diliminde bize başucalığı getirmiyor. Tam tersler, ölkemizin, vatemizin yani bizim devletimizin de eleğine kullanılan argümanlardır. Niye demirler? Ve diyenler niye daha gündürsesler? Daha niye çok sıkıla bir ara gelmiyorlar? Ve kim söyleyecek? Bu ne ziyalıdır o zaman? Bu ne dindardır o zaman? Bu ne siyasi açıldı o zaman? Bu ne adaletle, bu ne sen açıldı ki o zaman bir de ömrü boyu seksen yıl yaşayıp bir de vahkı demeyen insanın senetçi olsan oğlu yazar olsan oğlu filosub olsan oğlu bu dünya hayatına seksen yılda bir de vahkı demeyen bir insanın sabah Allah katmaya enzafir etşallah. Ayet daha çırp. Aranızda bir grub olsun, bir ümmet olsun aranızda. Ne inersin? İnsanları hakka davet etsinler. İnsanları hile davet etsinler. İnsanları marufa davet etsin. Kim maruf gelmesi çok önemli. İnsanları kötülüklerden sakındırsın. Kim yapacak kim? Bu ziyarlılar hamsı danışırlar. Ne bileyim ney ney güzel. Kardağıdılar bunlar. Şeksende devrim işbiri, biri gelmiş şeksende dayanma işbiri ne olacak bu millete bu bunlar nece kalacaklar tarifin yolunda? Başka bir taraftan da ben buradan insan aciz mehluktu üfet ben ve cehennem çok kötü bir yer. Bu dünya hayatında kul hakkına girmek çok ağır bir vevaldır. Bu dünya hayatında insanların hakkına girmek çok ağır bir merkriyettir. Rahmetlik mekanı cehennet olsun. İnsanlık tarifin gelmiş yetmiş en büyük erhamanlarından bir denesidir Muhammed Ali. Muhammed Ali değil ki yanında kibit gezdirdim deyir. Değil de ki ya Ali Ali de sen sigara çekmişsene sen niye? Yok değil ben de fikirin azamda o kibitle bir vücudumun bir tarafını yandıran dedim Ali kendine gel, özüne gel. Sen bir tane kibiri dayanmışsın. Cehennem ateşineceği dayanacak. Yani cehennem hayatları çok ağır hayatlar çok çok ağır hayatlar. Bunu o haksızlıkla imzatanlar dinlesinler bugün bu haksızlıkların yani bu adalahsızlilerin dediğimiz gibi tavan yaktığı anda hani Arşi Ala'yı imlettiği zamanda Allah'ın gaza bu topumuz yerine sağına sağına yalan. Biraz de böyle düşünüyorlar haksızlıkla çektiremez. Kimse bu dünyada 5 günü fane dünyada ebedullah cehennem kazanmak. Bunun için de bunun için de dediklerine sözünü bağlayalım. Ziyarlar, özüne ziyalı yazar diye o yazarlıktan, o ziyarlıktan kişisine hayatını ona boşlu olan bu yaşamını ona boşlu olan adamlar bir an önce çirkelansınlar aktif alakasınlar ve problemler mi çok çok problemlerimiz var. Kususen de dediğimiz gibi mükür bu soruların merkezinde mükür bu soruların yani cevap verilecek ana caddesinde bizdene gerçek kırmızı kestim özün gösterir. Orta yolun olmama. Orta yol dediğimizde o ziyarlar dediğimiz o aydınlar dediğimiz o ne bileyim pika adamı da dediğimizin insanların aslında özlerine düşenleri belki de özlerine düşmek demiyorum da misyonlarına felginde olmamaları veya felginde olarak kasutlu olarak o diyelim ki title'ları, o twitter'ları yani pis niyetler için kullanmaları vezhelerin yerine getirmemeler ben bu yüzden düşünüyorum. Teşekkür ederim Eşhber Bey ama son sualım olacak size madem ki Kur'an'dan stat getirdik Sefrem Rense Rahat Suresi'nin 11. Ayesindedir ki bir demeli insanlar ya tayfa öz nefslerinde olan değişmediyse Allah da onlarda olan değişmez böyle bir aya var ben bildiğim kadar çok bu sefer ayağını bak bugün toplumun problemlerinden danışılır ama toplum üst haleine niye bir göneldir ama toplumu bayağıları ziyalları geydirdik ama toplum bir öz talihine bir gani olmalıydı çünkü bak bizi gözleyen felaket var biz neyse gündü bundan bağlı başka ifirlerde müşahide etmişim bizim ifirde de ziyallar hem felsefe araştırma açıları hem sizinkimi ziyallar heyecan tebliğ çallar biz felakete doğru gedirip bu cemiyeti parçalama olmaz toplum öz talihini nece değişsin ve biz bu felaketten nece kılas olabiler peşimizin sonunda bak da bir fikirinize işleyin azıcık efendim aslında bu seferler farklı şekilde de cevap vermiş olur aslında toplum özünün değişine isteyip ama toplum dediğiniz ortak bir akıl sargıyı mekanizmasına ulaştır ulaştırmadığınızda onu meydana koymadığı için toplumun önüne karanmakla toplumunla hareketli nikahınları merkez yani toplum özünde isteyip değilsin bakın siz örnek vereceksiniz niye inesin bu toplum toplumlara çalışıyoruz ne bileyim muhtela şekillerde ehtra zevirler ama bunların bu sensi dediğim kimi bu aşağıda yukarı arasındaki o köftünü vuracak o harunlamış o velzifesini süzün şekilde istimade edilen memurları da bir ehtraz olmalı toplumda o ehtrazı diyelim ki toplum bu şekilde ve buna benzer şekilde ifade edebilebilir ki ikine beraber gel demem ama bunun daha aktif yolu yallarım bir araya gelmesin aydınlarım bir araya gelmesin ben sarı duydum ben sülerdim misal için size bir örnek vereyim küfet ve dünyada bitmek bir adalet yoktur bizim bu iksatçı arkadaşlarımızı niye kıtırlar niye ben beletik gireştireyim ki bunlar regemlerle danışırlardır her şey regemlerle değiller ki iksat da bu beledir regemlerdeki bir şey olmaz ektarında çekindiği en önemli şeylerden bir regemlerdir regemlerden daha aşılır ektar da diyebilir ki siz belediyorsanız bizim açılayabilmediğimize şeyler var mesela örnek veririm ne de başlayabilmemiş şimdi muharebe hâldeyim ben neter tükyem haklı severim ben şimdi bu dersi lahkettim şehrim ne inanmışım bunu ben neter açıp diyeyim dünya beğendim bu bu su sende azar baza kim bir yerde büyücü tam şakfakı olabilmez bu sebeple göre ben kime dünyada değil kime filan ölkeden bu kadar şehrim ahlaketli mal yerim etmem bak ah bu cür problemler ortadılar bu problemlerinde bu cür ve bu benzer hesap problemlerinde yolu yine de o ortak ahlı üzerinde uzlaşma üzerinden geçer karşılıklı bir yalak üzerinden geçer siz regemlerden niye bu akursunuz regemlerden kokursunuz regemlerden kokursunuz enişeniz varsa haklı bir tarafınız varsa haklı bir tarafınızda izah eyler yani baskı ile değil önüne gelen üçer akmakla değil önüne gelen her şunmakla değil önüne gelen zorbalık göstermeyen değil ama yine de burada eksik bir yara çıktık bu sualın ve diğer suallarda bizi çıkaracak ana cadde ana yolu nedir orta dediğimiz orta kesin kuranın o hayatın dediği ki o ümmet dediği ki aranızda bir insanları hayret ettiler ve insanları uzlaştıran o toplular da o toplular arasındaki problemler de adeta izane eder onları meydana ulaştıran sargıya sargıya bir karın vasıya çıkar burada yine para çıkacak o cadde eğne cadde bizim ziyalı eksikliğimiz bizim aydın eksikliğimiz başka türlü ne diyebilirsin halk neyine sen tamam ben de razıyam ben de benzemdeyirim ki bu kadar adam niye pasildi niye pasildi? adamların ailesi, çocuğu var, çoluğu var hiç kim bu diyetçi polis değerlilerin altına geri iki ay üçer hepsi yatanda 10 uşağına kim bakacak ölkelerin durumu belli iksadiyet belli yani bütün meselelerde toplum uzun yani halkın, milletin bir gabahatı vardır ama bu büyük de bir gabahat değil halk eriye birliği kadar eylemeye çalışıyor ne bileyim perdi şekil dilemeye çalışıyoruz biri hiç neye gidiyor çakmur özünü yandırır demin dediniz ki ben bu kamera çok üzüldüm bunu duymamıştım biri Mektup yazarı eyleyip ama bunların hamsı terakemde olmak yerine vahit bir merkezden o dediğimiz har duymaya kandırmasın üzerinden o dediğimiz ortak ağlı akıl mekanı bizde daha etkileyiz bunu da yapacak yine bu insanlar bu ülkenin ziyallar tutulsun onları ne kadar tutacaklar bu ziyallar bir araya gelsin heralde ziyallarına dolduracaklar hapskana öyle bir dileniş olursa bir entellektual dileniş olursa bir entellektual mügamet olursa bu en kısa zamanda hem efektib olup hem de nehtecelere halkımız, milletin ülkemizi adına bir eksi semereli olup daha da fayda bulabilir yoksa başka türlü toplumuzu suçlamak insanlarımızı suçlamak tabi gibi bir hatta vardı çok fazla sevdiler ama onlara da bir noktada başı düşmek lazımdı ve halkımızın dediğimiz gibi iktidalar da özün bir halklı tarafı varsa iktidada regemlerden çok korku ki bu iktidacılar üzerine gelir halklı bir taraf varsa onu da anlatabilir muhtemel bir yolların anlatabilir ve Avropa'da gökyoğünde bunların milyarları var ülken soğuk soğuk soğuna çevirdiler ama de argüman ortaya koyularsa deme isteyirlerse ya kardeşim sizin bilmediğin şeyler varsa bunu da uygun bir yolları anlatabilirler insanlar ama insanlar suçlamak mı değil insanlar önüne gelen hapsatmak mı değil ceberrüt yöntem ve usturlar da değil dolayısıyla inşallah sizin de bir imkanınız var elinizden bilmediğin imkanı var ziyarlarınızı sikir adamlarınızı düşünce insanlarınızı baştağıyla ilahi açılarınız yazarlarınız, şarjlarınız ne bileyim sikir adamlarınız bir araya gelip en kellektual bir mügahmet ortasında başka men çıkış yolu bir yönden ya Azerbaycan'ın bilgiler değil, dönüşme ihtiyaç var çünkü çok hassas bir dönemek geçeriz dönüşümlere ihtiyaç var kalabalık meselesinin ne olacağı belli değil sabah başımızın üstündeki o gücün hangi oyunları el atacağı belli değil aşağıda tığımlar arası kardeşlerimizin bilinice satacağı belli değil dolayısıyla Azerbaycan'da böyle çok kestim dönüşler, kestim biraz dönüşler yani değişim efezine dönüşümlere ihtiyaç var bu dönüşümlerin de önistü dediğin gibi savduyu olmalı ortak ağlı olmalı düşünülen, hani siz bunu ileride boyutlara diksteyet dediğiniz derin devlet aklı da değerlisin ne değiştiniz diyeyim ama buna sizin ihtiyacınız var ben zannedersem ben Samlova Kuşunca modükyo artık bir an önce bu dediğimiz mügahmet müdehessiz olma uçun mu dersiniz bir an önce başlamalı yoksa kalbimiz 10 iller boyu itirdiği zamanı, itirdiği imkanlar yine eksimler devam edecektir yine bu kaybılarımız devam edecekken ekonomik olarak, siyaset olarak ve bakırsınız ki bugün Allah'a şükür dayını torpaklarımızın bir kısmı geldi orada yeni kuruk, şehriyetki tükintiler olu ve ortak ağılına bir araya gelip kususun o seherlerde düşülmüş işler görülmeliydi çok güçlendirilmeliydi yani eline güçlendirilmeliydi kimse kendine verilmemeldi o seherlerde güçlü ne bileyim, asker iştihkemler de gurun mu aldı, sabah herhangi bir takrım aslanda, halimiz bir şehriyet görmeliydi görelecek bu ve bu günü çoklu işler var dediğim kimi, bunun Hams'ın yolu ortak ağılına sarguyu, sarguyu ortak ağılına çok teşekkür ederim Hürmetle Ekber Bey, değerli zehciler bugün programımızın konağı Kanada yaşayan değerli soydaşımız İlahiyatçı, yazar Ekber Mezduvide Ekber Bey'e bu anlamlı sürepetun Teşekkür ederim, bizim kanalımıza desteği olan herkese minnettarı ederek, boyunçu yayımızı burada bitireceğiz Sağ olun Ekber Bey, sağ olun değerli izleyiciler Tanrı Betem bizi, Tanrı milletimizi boğursun Teşekkürler Sağ olun