Ogniomistrz Kaleń (Sergeant Kalen) cz. 10

Film Ewy i Czesława Petelskich "Ogniomistrz Kaleń" na motywach powieści Jana Gerharda "Łuny w Bieszczadach". Walka Wojska Polskiego z bandami UPA. Ogniomistrz Kaleń wpada w ręce dowódcy bandy reakcyjnego podziemia, majora Żubryda. Po uwolnieniu dostaje się w w coraz większe tarapaty. Cudem ucieka z miejsca kaźni polskich jeńców zorganizowanej przez okrutnych upowców.

Łuny w Bieszczadach (początkowo miała nosić tytuł Tak było w Bieszczadach) powieść przygodowa Jana Gerharda, wydana po raz pierwszy w 1959 roku, przedstawiająca obraz walk toczących się na terenie Bieszczadów w latach 19441947 pomiędzy siłami polskimi a oddziałami UPA. Na kanwie tej powieści Ewa i Czesław Petelscy zrealizowali w roku 1961 dramat wojenny Ogniomistrz Kaleń (1961) z Wiesławem Gołasem w roli tytułowej; film został nagrodzony Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (rok 1962).

Powieść miała sumie 12 wydań, osiągając ponad 500 tysięcy sztuk nakładu. W czasach PRL książka zatwierdzona była przez Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego jako lektura w liceach ogólnokształcących, technikach i zasadniczych szkołach zawodowych.

Fabuła książki opowiada historię kapitana Jerzego Ciszewskiego, dowódcy jednego z batalionów pułku podpułkownika Tomaszewskiego (następnie majora Grodzickiego). Związanych z kapitanem Ciszewskim jest wiele wątków, między innymi jego miłosne przygody z Barbarą, Ewą, oraz Ireną Grodzicką (żoną przełożonego) ponadto poznajemy dowódców, innych oficerów i podoficerów: majora Premingera, porucznika Turskiego. Bohaterowie drugiej strony barykady to między innymi major Żubryd - dowódca batalionu "serca gorejącego", kurinny Ren, rejonowy prowydnik Ihor.

Jan Gerhard, właśc. Wiktor Lew Bardach (ur. 17 stycznia 1921 we Lwowie, zm. 20 sierpnia 1971 w Warszawie) pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, uczestnik francuskiego ruchu oporu, pisarz, dziennikarz i publicysta. Od 1969 poseł PZPR na Sejm PRL V kadencji z okręgu w Krośnie.

Odznaczony Krzyżem Walecznych.

Ukończył III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie. Przed wojną był członkiem prawicowej organizacji syjonistycznej Bejtar. Od 1940 w wojsku polskim we Francji. W okresie wojny uczestnik francuskiego ruchu oporu. W latach 1945-1952, żołnierz Wojska Polskiego. Był m.in. dowódcą 34 Pułku Piechoty biorącego udział w Akcji "Wisła" w Bieszczadach. Według świadków z 34 Budziszyńskiego pułku piechoty, Gerhard zlecił np. wykonanie publicznej egzekucji ciężko rannego UPA-owca ujawnionego w czasie akcji przesiedleńczej na wozie ewakuowanej rodziny ukraińskiej. Z jego rozkazu zlikwidowano też na miejscu bez sądu innych ujętych członków UPA [1].

W 1952 aresztowany przez kontrwywiad wojskowy pod fałszywym zarzutem udziału, z inspiracji wywiadu francuskiego, w spisku na życie gen. Świerczewskiego. Zwolniony w 1954.

W kolejnych latach był redaktorem naczelnym tygodnika "Forum", w latach 1965-1968 był kierownikiem literackim zespołu filmowego "Rytm". Napisał m.in. powieść dokumentalną Łuny w Bieszczadach, na motywach której został zrealizowany film Ogniomistrz Kaleń w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich, oraz szereg studiów politycznych, przede wszystkim dotyczących Charlesa de Gaulle'a (wydane pod tytułem Czas generała); ponadto: Grenadierzy (1957), Wojna i ja (1958), Zoolityka (1965), Francuzi (1965), Nie ma El Dorado, Wielkie intermezzo.

Zginął zasztyletowany w swoim warszawskim mieszkaniu przez narzeczonego córki, Zygmunta Garbackiego, w celach rabunkowych.

Category:

Film & Animation

Tags:

• WWII
• cold
• war
• era
• Hiter
• Stalin
• Ukraine
• Ogniomistrz
• Kaleń
• prowidnyk
• Ihor
• kurinny
• Ren
• major
• Żubryd
• WIN
• OUN
• UPA
• akcja
• Wisła
• Bieszczady
• Gerhard
• Bandera
• УПА
• Залізна
• сотня
• Українська
• Повстанська
• Армія
• Слава
• Україні
• sotnia
• Червона
• Калина
• Гимн
• ОУН-УПА
• Пісня
• Про
• Шухевича
• Stepan
• Taras
• masakra
• massacre
• polish
• army
• ogniomistrz
• trailer
• SS
• Galizien
• Ukrainian
• Insurgent
• Army
• bandits

[kasilas11]

Kiedyś oglądałem jeszcze polski film o chyba jakimś poruczniku, który został oddelegowany przez sojego dowódcę do wstąpienia do band UPA w celu jej rozpracowania, dowódca później zginął a on sam został osądzony jako banderowiec. Czy może ktoś mi przypomnieć tytuł tego filmu ??

[cezary161]

To był film wyprodukowany w 1961 roku pt. "Zerwany most" w reżyserii Janusza Passendorfera wg. scenariusza Romana Bratnego. Tadeusz Łomnicki grał rolę porucznika Mosura. W czasie walk w Bieszczadach z bandami UPA udaje się porucznikowi Mosurowi dostać prowidnyka (w tej roli Mieczysław Voigt) i zabić go. Po latach oskarżony zostaje o współpracę z banderowcami: dla zdobycia ich zaufania brał bowiem udział w kilku krwawych akcjach terrorystycznych.

[Sebaarcheo]

ale, że Leon Niemczyk musiał grać takiego typa...biedny Leon :-)

A wracając do tematu, całe szczęscie, że doszło do "Akcji Wisła", bo Polska z UPA nie poradziłaby sobie długie lata.

[kasilas11]

Bardzo Ci dziękuję :)

[WalSieNaMaske1]

@marek1307

nie żartuj, UPA posiadalo 380 metod min zabijaniaprzybijanie niemowląt do ściany z podpisem "polśkij oreł", obdzieranie ludzi ze skóry i posypywanie solą, wbijanie dzieci na kołki w płocie, rozdzieranie dzieci na pół, duszenie drutem kolczastym, zakopywanie żywcem w ziemi lub tylko po szyję tak by można było głowy kosic kosa

[romek305]

"Dziekuje" komunistycznym wladzom za Akcje Wisla.Mam teraz w Szczecinie tych gnoi za sasiadow..A czy nie lepiej by bylo po prostu wyslac gowno na ukraine zamiast w glob Polski.

[marek1307]

@Tommc125 ale to jest agitka prl-owska przerysowana mocno w której WIN stawia się na równi z UPA i Wehrwolfem a męczennikami są komuniści - śmiechu warte, jedynie walory estetyczne niezłe

[Tommc125]

bardzo malo sie mowi o potyczkach polsko-ukrainskich.ogolnie wydaje mi sie ze coraz bardziej historia jest "olewana".

[dudek5555]

dzięki za wstawienie ;-)

[jorgus1969]

Ten film to Zerwany most