DAN MOI Jews Harp VIETNAM

Đàn môi (tiếng Anh là Jews Harp / tiếng Pháp là Guimbarde) là một loại đàn rất nhỏ có thể bỏ vào túi (dài chừng 7cm) thuộc loại nhạc khí tự âm vang (idiophone). Đàn mội Âu Mỹ chỉ có một loại bằng kim khí (metal : thép, sắt, đồng, thau, nhôm) và chỉ có một kiểu thôi . Nhạc khí được để ấn lên trên răng , ngón tay trỏ của bàn tay mặt khảy lên trên đầu lưỡi của nhạc khí (languette de linstrument / tongue of the instrument) để cho thanh lưỡi đó đi qua lại giữa hai hàm răng , trong khi đó miệng thay đổi thể tích bằng cách đọc các nguyên âm (a, e , i , o , u) . Nhờ vây mà khi âm thanh phát ra từ miệng sẽ có những cao độ khác nhau .

Bên Âu châu, đàn mội có khắp nơi : Jews harp (Anh), guimbarde (Pháp), maultrommeln (Đức/Áo), scacciapensieri hay marranzanu (Ý), mondharp (Hòa Lan), mundharp (Na Uy), mungiga (Thụy Điển), vargan (Nga), berimbao (Tây ban nha),vv.
Không những đàn môi có rất nhiều ở Việt Nam và các quốc gia châu Á , mà còn có nhiều loại khác nhau . Chẳng hạn như các đàn môi bằng kim khí có thể tìm thấy tại các quốc gia Ấn độ, tiểu bang Rajasthan (morchang), Nam Ấn độ (morsing), Pakistan, Nepal, Altai, Tuva, Mông cổ, Trung Quốc (có loại đàn môi ba cái chung với nhau gọi là kou xiang) . Ngoài ra cỏn có đàn môi tre tại các xứ Nhật Bổn (mukkuri), Thai Lan, Borneo (bunkau), Bali (genggong), Phi luật tân (kubing), Cao Miên (ang kuoch). Xứ Việt Nam có rất nhiều loại đàn mội bằng kim khí thấy ở sắc tộc Gia rai, bằng thau ở sắc tộc Mông (miền Bắc), bằng tre ở sắc tộc Ba-na, Ê đê, Mnông Ga, Gia rai


Ở Á châu có nhiều loại đàn mội khác loại, hình thù khác nhau , dài ngắn tùy theo truyền thống . Cò loại bằng tre với lưỡi nằm giữa khung , có loại phải giựt sợi dây để cho lưỡi rung trong miệng người đánh đàn (Bali, Nhật Bản) .

Hầu hết các đàn môi dành để khảy trong lúc tiêu khiển, nhàn hạ . Nhưng có truyền thống cho thấy đàn môi đuợc dùng để tỏ tình (như sắc tộc Mông ở Việt Nam). Và có truyền thống cho thấy đàn mội được khảy chung với nhau cả mấy chục đàn môi giống như một dàn nhạc (tại Bali) . Xứ Tuva đàn môi do những người chữa bịnh có thần lực mạnh khảy tạo một âm thanh huyền bí

Category:

Music

Tags:

• dan
• moi
• Vietnam
• jew's
• harp

[tranhiepable]

cho hỏi anh này ở đâu ạ. em đang đi tìm mua nó đây

[dinhnghiem]

@demacksful thanks