BALNEARIO
DO
SAN XURXO
COTOBADE
Restos dunhas antigas instalacións adicadas a tratamentos minero-medicinais e augas sulfurosas a carón do río Lérez.
O poboamento das terras de Cotobade empezou en época bastante antiga, como testemuñan a abundancia de restos arqueolóxicos (mámoas, castros e insculturas rupestres) repartidos por toda a súa xeografía. Asimesmo quedan restos da época romana na calzada do Pé da Múa.
Entre os antigos monumentos históricos atópase no monte Castelo, que se estende polos límites de Borela, Carballedo, Tenorio e Viascón, a torre que noutrora se chamaba "Couto de Abade", e da que quedan apenas vestixios, e os restos do castelo de Tenorio, que, a finais do século XV, pertencía ó señor de Soutomaior e Conde de Camiña, Pedro Madruga, e que foi derrubado polos "irmandiños". Este castelo resistíu o asedio de D. Pedro Álvarez de Soutomaior, cando regresou da súa estadía en Portugal, defendido tenazmente por Gómez Pazos de Probén, ó que finalmente traicionou un escravo mouro, revelando os puntos débiles da defensa, polo que Manuel de Brito, ó mando de cen besteiros, consegue entrar no castelo, dando morte ós seus defensores.
O Concello tivo a súa propia xurisdicción, na que o Duque de Soutomaior nomea xuíz ordinario, e que comprendía as actuais parroquias, agás a de Caroi.
No século X fundouse o convento de benedictinos de Tenorio. A boa posición estratéxica deste causo que caese en mans do Conde de Camiña, quen destituíu o seu abade, Pedro Tenorio, sustituíndoo por un monxe de Lérez. Este nomeameno ó non ser acatado pola comunidade trouxo como consecuencia o abandono do convento polos guerrilleiros durante a guerra da independencia, e acabou destruído ó incendialo ós franceses.
Na loita contra os franceses dode dicirse que Cotobade abriu a guerra, ó ataca-los seus habitantes ás guarnicións gabachas de Borela, San Xurxo de Sacos e Tenorio, o 19 de febreiro de 1809, obrigando a estas a renderse. Así mesmo, o día 20 fan baterse en retirada as tropas francesas de Pontevedra que acudían a se desquitaren da acción do día anterior. Posteriormente, o 28 do mesmo mes e ano, atacan a guarnición francesa de Pontevedra e o 7 de xuño toman parte na acción de Pontesampaio, contribuíndo a derrota das forzas do xeral Ney.
Nestes feitos destaca a utilización polos veciños de Cotobade do "Canón de Pau", que consistía nun tronco furado e suxeito con argolas de ferro, e que resistía ata doce canonazos. Destes feitos, que fan que se coñeza a Cotobade coma terra do "canón de pau".
Segundo a tradición Cotobade é berce de afamados canteiros. Traballaban por toda España, e coñecíanse coa denominación popular de "barrocos"; semella que esta denominación ten relación co estilo arquitectónico deste nome. Entre estes cabe destacar o mestre Cerviño, natural de Aguasantas e autor dos cruceiros de Hío, Covelo, Ponteareas e outros, que di Castelao que "foi xenial, revolucionario, capaz de transforma-los pequenos curceiros en grandes calvarios ó estilo dos que se levantan na Bretaña".
No monte do Seixo, preto do nacemento do río Almofrei, atópase unha antiga neveira, onde se apisionaba a neve, que transportada en cabalerías, vendíase no porto de Marín.
Loading...
¡ Ola, XOAN !. Fantástico, coma todos os teus documentos. Aconsello sempre ler os teus Textos xa que son un complemento básico e moi ilustrativo sobre as maxes dos videos. ¡ Non se poden perder !.
¡ Apertas !.
papigil 3 years ago
ufff, con el calor que hace por aqui, dan ganas de perderse por esos parajes tan verdes, que dan frescura con solo mirarlos, estupendo lugar, buen trabajo xoan,besitos.
estrellafugaz0 3 years ago
Es uno de los lugares mas bonitos y con mas encanto que he visitado...En el otoño tiene algo especial.
Gracias Xoan,buen trabajo
Saludos y un abrazo
Eternia
Eternia7 3 years ago
Paradisíaco lugar, es una pena que no se restaure el balneario. La gente podría tratarse de ciertas dolencias con sus aguas sulfurosas y disfrutar en él, así como del bello pasaje que lo rodea. Así mismo podrían visitar todos los sitios emblemáticos de Cotobade y sus alrededores.
Gracias por este excelente trabajo que nos has dejado, y también por la pequeña lección de historia sobre el lugar donde están enclavadas las ruinas del balneario.
Un bico e unha aperta da tua amiga Ana.
anavvilas 3 years ago