More at http://www.epirustube.com «-Μωρ' καλή νοικοκυρά
βάλε ίδιασε το βλάρι.
Το 'βαλα το ίδιασα
και το νεροτρούβιασα»
Οι νεροτριβές, μαζί με τους νερόμυλους, αποτελούν τις πιο γνωστές υδροκίνητες εγκαταστάσεις της προβιομηχανικής Ελλάδας. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο το γεγονός ότι ο λαϊκός λόγος (τραγούδια, παροιμίες, παροιμιώδεις φράσεις) κάνει συχνές αναφορές στα δυο αυτά προτεχνολογικά «εργαστήρια».
greece videos epirus epirustube
«Μας άργησαν κι αργήσαμε
είχαν τη νύφ' αστόλιστη
είχαν τα ρούχα αδίπλωτα
την τσέργα στη νεροτριβιά...»
Μπορεί οι νεροτριβές να γεννήθηκαν και να έσβησαν οι περισσότερες στη σκιά των μύλων, μπορεί ακόμη και οι ερευνητές να τις «περιφρόνησαν», ωστόσο η συμβολή τους στην καθημερινή οικονομική και κοινωνική ζωή ήταν κάποτε σημαντική. Χώροι που χρησιμοποιήθηκαν για το πλύσιμο των ρούχων οι νεροτριβές, αποτελούσαν παράλληλα και τόπο συγκέντρωσης κυρίως των γυναικών, αλλά και χώρο συνεύρεσης των κατοίκων γειτονικών χωριών».
ΤΑ ΥΦΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΕΡΟΤΡΙΒΗΣ
Tα χοντρά ολόμαλλα υφάσματα του σπιτιού και της φορεσιάς έπρεπε να περάσουν από τη νεροτριβή και το μαντάνι, για να πήξουν και να γίνουν ανθεκτικά. Τέτοια υφάσματα για τη φορεσιά ήταν τα σαγιάκια, τα ράσικα, τα γρίζα και οι τσούκνες, που υφαίνονταν στημόνι-υφάδι-μαλλί σε δίμιτη ύφανση. Υφαντά του σπιτιού ήταν οι βελέντζες, οι μπατανίες, οι τσέργες, τα τσόλια κ.ά., που υφαίνονταν στημόνι-υφάδι-μαλλί, σε απλή ύφανση. Στη νεροτριβή (νιτρουβιά, ντρίστα, ντριστέλα, ντριστίλα) τα χοντρά υφαντά έμπαιναν για ένα μερόνυχτο σε έναν κάδο όπου έπεφτε από ψηλά άφθονο νερό, τα περιέστρεφε με δύναμη και τα έκανε να αναμαλλιάσουν, να φουσκώσουν, να αφρατέψουν και να καθαρίσουν.
Στο μαντάνι (μπατάνι, ντουλάπι, βαένα) έπρεπε να μείνουν πάλι για ένα μερόνυχτο και να χτυπηθούν με ξύλινους κόπανους, που κινούνταν πέρα δώθε, για να πήξουν.
Tα ενδύματα των γυναικείων τοπικών φορεσιών που κατασκευάζονταν από ύφασμα της νεροτριβής ήταν συνήθως οι διάφοροι τύποι μανικωτών και αμάνικων πανωφοριών. Το γιουρντί, το σιγκούνι, η γκούνα, η σιγκούνα, η σίτα, η γρίζα, το σεγιάκι, το κλασνίκι, η φλοκάτα, το γιλέκι και οι διάφοροι ντουλαμάδες είναι κατασκευασμένα από σαγιάκι. Tα περισσότερα από τα ενδύματα αυτά, αρχικά τα άφηναν στο φυσικό λευκό χρώμα του μαλλιού. Στα νεότερα όμως χρόνια, τα έβαφαν οι ίδιες οι γυναίκες ή οι ειδικοί μπογιατζήδες σε χρώμα μαύρο, με μέλεγος (φυτό συγγενικό με την κουμαριά). Από μάλλινο ύφασμα της νεροτριβής κατασκευάζονται και τα γυναικεία αμάνικα φορέματα των τοπικών ενδυμασιών της Θράκης, που ονομάζονται τσούκνες. Οι τσούκνες βάφονταν πάντα σε κάποιο χρώμα, όπως μαύρο, καφέ, βυσσινί, κόκκινο και πιο σπάνια κίτρινο ή γαλάζιο.
Tα εξωτερικά ανδρικά ενδύματα ράβονταν και αυτά από σαγιάκι, όπως τα βρακιά (μπουραζάνα, σαλβάρι, πουτούρι κ.ά.), τα γιλέκα, τα ζακέτα, αλλά και τα τουζλούκια, οι γνωστές περικνημίδες ορισμένων φορεσιών με φουστανέλα. Στα νεότερα χρόνια από σαγιάκι κατασκεύαζαν και τα δυτικού συρμού σκουρόχρωμα ενδύματα (ανδρικά κοστούμια, κυλότες στρατιωτικού τύπου, αλλά και γυναικείες ρεντινγκότες), οι λεγόμενοι φραγκοράπτες, σε αντιδιαστολή με τους τερζήδες, που αυτή την εποχή ονομάστηκαν ελληνοράπτες.
Από μάλλινο ύφασμα της νεροτριβής ράβονταν και βαριά εξωτερικά ενδύματα, όπως οι διάφορες ποιμενικές κάπες και τα καπότα, τα μοραΐτικα ράσα (είδος μανικωτών πανωφοριών με κουκούλα), το λουστάρι του Δρυμού Θεσσαλονίκης, τα τερλίκια (πρόχειρα υποδήματα του σπιτιού), καθώς και πολλές ποδιές της γυναικείας φορεσιάς. Σε μερικά μόνο χωριά της Βόρειας Ελλάδας, οι γυναίκες φορούσαν στον πολύ βαρύ χειμώνα ένα μάλλινο υφαντό, κομμάτι υφάσματος της νεροτριβής, ραμμένο στη μια πλευρά, για να σχηματίζει κουκούλα. Το πρόχειρο αυτό ένδυμα ονομαζόταν κιλίμι.
Loading...
5:05
Paramythia Epirusby fotikisios6,940 views
eee auto se mas selliani
arismadboy13 2 years ago
TELEIO. Auto einai stin Krystallophgh. Na zhsei h ponemeni Paramythia.
SAGAPO KAI PONO GIA ESENA PONEMENH HPEIRO MOU
BythegkourasPylios 3 years ago