Ultimatum wobec Litwy - 1938

Ciekawy film z okresu marca 1938 roku z nawiązania stosunków polsko - litewskich w marcu 1938 roku, po polskim ultimatum.
--------------
A zanim znów pojawi się ktoś nauczający, o wstrętności II RP, to proponuję lekturkę. Otóż międzywojenne stosunki z Litwą nie były łatwe, oczywiście, ale z obu stron. Najważniejszym tłem był spór o Wileńszczyznę. W 1921 roku w Suwałkach podpisano umowę o tymczasowej linii demarkacyjnej. Na jej mocy Wileńszczyzna znalazła się po stronie litewskiej. Rozwiązanie to było zgodne z przynależnością historyczną obszaru, jednak stało w sprzeczności z przyjętym w Wersalu kryterium etnicznym, gdyż jej mieszkańcami w przeważającej mierze była ludność polska. Litwini nie zgodzili się na plebiscyt, w związku z tym Żeligowski zajął miasto. Powstała tam Litwa Środkowa, na której przeprowadzono wybory do Sejmu Litwy Środkowej, który podjął decyzję o przyłączeniu się do Polski (a wojsk polskich już tam nie było).

Przez lata 20-te Litwa rządzona była przez stronnictwa proniemieckie i proradzieckie, a przede wszystkim antypolskie. Litwa wielokrotnie układała się przeciwko Polsce z ZSRR, zamykała polskie szkoły, odcinała dostęp towarów przez Niemen oraz utrzymywała stan wojny. Wszystko do czasu aż w 1927 roku w Lidze Narodów Piłsudski zapytał Voldemaras'a czy chce wojny, czy pokoju. Wobec odpowiedzi oczywistej, zakończono stan wojny i rozpoczęto pertraktacje pomiędzy Polską i Litwą. Do roku 1938 wzajemne polsko-litewskie napięcie w stosunkach utrzymywało się. W marcu na granicy miał miejsce incydent zbrojny, w wyniku którego śmierć poniósł żołnierz KOP-u. W związku z tym 17 marca rząd polski wystosował ultimatum do rządu litewskiego z żądaniem natychmiastowego nawiązania normalnych stosunków dyplomatycznych bez żadnych warunków wstępnych. Gen. Edward Rydz-Śmigły przybył do Wilna, wydano też stosowne zarządzenia wojskowe. W całej Polsce masowo organizowano manifestacje popierające politykę rządu, ich hasłem przewodnim stało się "Wodzu, prowadź nas na Kowno!". Na granicy polsko - litewskiej odbyła się koncentracja wojska i lotnictwa. Ultimatum spotkało się ze zdecydowaną reakcją ZSRR, który wyraził swój brak akceptacji dla tego typu działań podejmowanych przez Polaków. Przypomnę, że ZSRR przez 20 lat prowokował Litwę do konfliktu z Polską. Spotkało się to też z nieprzychylnym nastawieniem Francji i innych państw zachodnich. 19 marca rząd Litwy przyjął żądania, co pozwoliło unormować stosunki. Prawdziwym tłem całej akcji była jednak chęć porozumienia środowisk litewskich pragnących normalizacji w relacjach z rządem polskim, nie będących jednak w stanie przezwyciężać silnie antypolskiego nastawienia w rządzie własnego kraju.

------
Ciekawostka: 17 marca 1938 roku większość PZL 23 Karas odleciała na lotniska w Wilnie i Lidzie w trybie alarmowym, w związku z kryzysem polsko - litewskim. Akcja okazała się niewłaściwie przeprowadzona, gdyż cześć jednostek wzbiła się w powietrze zbyt późno i do Wilna doleciały po zapadnięciu mroku. Podczas lądowania na lotnisku w Porubanku, które było częściowo rozkopanym z powodu prac melioracyjnych i nie było przygotowane do działania, zostało uszkodzonych 11 maszyn. Akcja zakończyła się demonstracyjnym przelotem 108 Karasi wzdłuż granicy z Litwą.
------

Category:

Education

Tags:

• 1938
• 1939
• polska
• litwa
• konflikt
• ultimatum
• poland
• lithuania
• wilno
• vilnus
• prada
• wojsko
• polskie
• czołgi
• kowno
• Pathe39

[NighthawksWarsaw]

Zadam tylko jedno pytanie. Co polacy na litwie takiego zrobili że są tak gnębieni i prześladowani? Odpowie ktoś ?

[serafin090]

@niketosho Where are you from? From Latvia which surrended to Soviet Union? Maybe bestial Germany which attacked Poland with perfidius CCCP? We never sourrended and our soldiers were fighting in whole Europe. YOU are ignorant. Go f*ck yourself, kurwo babilońska.

[niezlomny11]

Widzę, że rodacy zapomnieli co Bóg powiedział o Polsce św. Siostrze Faustynie Kowalskiej. Zapominalskim przypominam, że chodzi o spełnianie jego woli i miłości do ojczyzny. Ja to rozumiem w ten sposób żeby pilnować swoich rdzennych ziem. Nie mieszać się w sprawy innych krajów, umacniać swoje państwo i bronić je kiedy trzeba,a przede wszystkim bronić je przed szkodliwym jej rządem.Co do sąsiadów nie atakować tylko się bronić,nie interweniować,niech buraki się pozabijają jak nie umieją negocjować.

[AKL1944]

@NighthawksWarsaw

Polish peaple have better possibillities in Lithuania for education in polish language than lithuanian or ukrainian people have in Poland. And this is the fact. But you want more and more privilegies... For you - Polska uber alles. You are like Germany in 1936.

[AKL1944]

@khulik

Why you don't ask Germans or Russians? :) Did you already forget 1939 ?

[speedman149]

Niech sobie te faszystowskie dziady litewskie kupią samoloty. Polacy nie powinni latć swoimi F-16 nad tym faszystowskim krajem prymitywnych szowinistów i nacjonalistów.

[khulik]

@AKL1944

And what have simbols in reality to do.

It's Lithuanians, who want (for now flame)war with us...

[AKL1944]

One more "friendly" gest from Poland.

Didn't you find that polish imperialism very simmilar to german and russian? Very symbolic - 3 eagles.

If you have the neighbors like them - you don't need enemy.

[khulik]

@Nacionalistas1994

Pfff, I told about pre-war army, not independence.

[khulik]

@Nacionalistas1994

Yes. Eastern, post- Soviet Europe is only a shield for them.

It depends of strenght of this army and their advantage in compare to us.

[khulik]

@Nacionalistas1994

And what? Every country has it own paramilitary organisations (LOK in Poland, I'm a member). But army is real power, not military-hobbists.

[Nacionalistas1994]

@khulik "No, it hadn't" you mean Lithuania shouldn't be free nation? Why?