Aan het begin van de 20ste eeuw zijn de landbouwbedrijven nog overwegend kleinschalig en in familieverband uitgebaat. Het accent ligt vooral op veeteelt en tuinbouw, maar ook akkerbouw is nog prominent aanwezig. Het gemengde landbouwbedrijf (waar zowel aan landbouw als veeteelt wordt gedaan) komt het vaakst voor.
In de concurrentie met de industrie verliest de landbouwsector vanaf het begin van de 20ste eeuw systematisch terrein. De werkgelegenheid daalt van ongeveer 775.000 in 1896 naar 580.000 landbouwers in 1910. Na 1900 verdwijnen ook voor een groot deel de landarbeiders en dagloners uit het beeld. Tallozen vinden in de industrie een nieuwe en beter betaalde job. De boer kan enkel door harde arbeid en inzet van alle familieleden het werk op het veld en in de stal nog rond krijgen. Voor de grootste boerenbedrijven is het tekort aan landarbeiders de aanzet tot de eerste mechanisering.
Na de Tweede Wereldoorlog raakt de landbouwsector in een stroomversnelling, de landbouwsector en het platteland ondergaan een echte metamorfose. Bedrijven worden groter, er wordt meer en meer gespecialiseerd in akkerbouw of veeteelt en handenarbeid wordt vervangen door machines. Het werk wordt verricht met minder mensen op korte tijd. Boeren die de overstap naar het machinetijdperk niet maken, kunnen niet langer concurreren met de lage prijzen van de andere landbouwbedrijven en moeten vaak noodgedwongen hun bedrijf stopzetten.
Vanaf de jaren 1980 duikt in toenemende mate ook de computer op in het landbouwbedrijf. Het laat toe om de vermindering van het aantal arbeidskrachten in de landbouw op te vangen en tegelijk ook om verschillende processen steeds verder te automatiseren. Zo zijn de meest moderne melkmachines echte melkrobots. Het systeem werkt volautomatisch waarbij de computer elk dier herkent en alle gegevens bijhoudt (zoals melkgift, lichaamstemperatuur, mogelijke ziektes). Om hier mee om te kunnen gaan, zijn opleiding en bijscholing vereist en de investeringen die hiervoor gevraagd worden, zijn groter dan ooit.
Na de Tweede Wereldoorlog evolueren landbouwbedrijven geleidelijk aan in de richting van verregaande specialisatie. Tot voor de Tweede Wereldoorlog waren de gemengde bedrijven waar zowel aan landbouw als aan veeteelt werd gedaan de norm. Deze bedrijven waren volledig zelfvoorzienend: het eten voor het vee groeide op de akkers, de meststof voor de akkers werd geleverd door het vee... Bij gespecialiseerde bedrijven is dat niet langer het geval, boeren worden nu afhankelijk van leveranciers van veevoeders, meststoffen, bestrijdingsmiddelen, zaaigoed, Het verhoogt hun afhankelijkheid van firmas waaraan ze niet zelden contractueel gebonden zijn. Hoe langer hoe meer is de boer een schakel in de keten van de voedingsindustrie.
Bij de akkerbouwbedrijven zet zich vooral een schaalvergroting door die tegelijk gekoppeld wordt aan regionale specialisering. Graan, bieten, aardappelen worden enkel nog verbouwd in die regios waar de bodem hiervoor het meest geschikt is. Vanaf de jaren 1950 worden ruilverkavelingsprojecten opgezet om verspreid liggende, vaak kleinere percelen grond binnen één bedrijf te groeperen. Er worden wegen aangelegd om de boeren makkelijker toegang te geven tot hun gronden.
Deze film kadert binnen het project "50 jaar Werk in het Waasland" van de Erfgoedcel Waasland. Meer informatie over dit project en de werking van de Erfgoedcel Waasland vind je terug op www.erfgoedcelwaasland.be.
Loading...
8:51
Vroeger 3by slas422,464 views
Link to this comment:
All Comments (0)