Ogniomistrz Kaleń (Sergeant Kalen) cz. 1

Film Ewy i Czesława Petelskich "Ogniomistrz Kaleń" na motywach powieści Jana Gerharda "Łuny w Bieszczadach". Walka Wojska Polskiego z bandami UPA. Ogniomistrz Kaleń wpada w ręce dowódcy bandy reakcyjnego podziemia, majora Żubryda. Po uwolnieniu dostaje się w w coraz większe tarapaty. Cudem ucieka z miejsca kaźni polskich jeńców zorganizowanej przez okrutnych upowców.

Łuny w Bieszczadach (początkowo miała nosić tytuł Tak było w Bieszczadach) powieść przygodowa Jana Gerharda, wydana po raz pierwszy w 1959 roku, przedstawiająca obraz walk toczących się na terenie Bieszczadów w latach 19441947 pomiędzy siłami polskimi a oddziałami UPA. Na kanwie tej powieści Ewa i Czesław Petelscy zrealizowali w roku 1961 dramat wojenny Ogniomistrz Kaleń (1961) z Wiesławem Gołasem w roli tytułowej; film został nagrodzony Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (rok 1962).

Powieść miała sumie 12 wydań, osiągając ponad 500 tysięcy sztuk nakładu. W czasach PRL książka zatwierdzona była przez Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego jako lektura w liceach ogólnokształcących, technikach i zasadniczych szkołach zawodowych.

Fabuła książki opowiada historię kapitana Jerzego Ciszewskiego, dowódcy jednego z batalionów pułku podpułkownika Tomaszewskiego (następnie majora Grodzickiego). Związanych z kapitanem Ciszewskim jest wiele wątków, między innymi jego miłosne przygody z Barbarą, Ewą, oraz Ireną Grodzicką (żoną przełożonego) ponadto poznajemy dowódców, innych oficerów i podoficerów: majora Premingera, porucznika Turskiego. Bohaterowie drugiej strony barykady to między innymi major Żubryd - dowódca batalionu "serca gorejącego", kurinny Ren, rejonowy prowydnik Ihor.

Jan Gerhard, właśc. Wiktor Lew Bardach (ur. 17 stycznia 1921 we Lwowie, zm. 20 sierpnia 1971 w Warszawie) pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, uczestnik francuskiego ruchu oporu, pisarz, dziennikarz i publicysta. Od 1969 poseł PZPR na Sejm PRL V kadencji z okręgu w Krośnie.

Odznaczony Krzyżem Walecznych.

Ukończył III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie. Przed wojną był członkiem prawicowej organizacji syjonistycznej Bejtar. Od 1940 w wojsku polskim we Francji. W okresie wojny uczestnik francuskiego ruchu oporu. W latach 1945-1952, żołnierz Wojska Polskiego. Był m.in. dowódcą 34 Pułku Piechoty biorącego udział w Akcji "Wisła" w Bieszczadach. Według świadków z 34 Budziszyńskiego pułku piechoty, Gerhard zlecił np. wykonanie publicznej egzekucji ciężko rannego UPA-owca ujawnionego w czasie akcji przesiedleńczej na wozie ewakuowanej rodziny ukraińskiej. Z jego rozkazu zlikwidowano też na miejscu bez sądu innych ujętych członków UPA [1].

W 1952 aresztowany przez kontrwywiad wojskowy pod fałszywym zarzutem udziału, z inspiracji wywiadu francuskiego, w spisku na życie gen. Świerczewskiego. Zwolniony w 1954.

W kolejnych latach był redaktorem naczelnym tygodnika "Forum", w latach 1965-1968 był kierownikiem literackim zespołu filmowego "Rytm". Napisał m.in. powieść dokumentalną Łuny w Bieszczadach, na motywach której został zrealizowany film Ogniomistrz Kaleń w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich, oraz szereg studiów politycznych, przede wszystkim dotyczących Charlesa de Gaulle'a (wydane pod tytułem Czas generała); ponadto: Grenadierzy (1957), Wojna i ja (1958), Zoolityka (1965), Francuzi (1965), Nie ma El Dorado, Wielkie intermezzo.

Zginął zasztyletowany w swoim warszawskim mieszkaniu przez narzeczonego córki, Zygmunta Garbackiego, w celach rabunkowych.

Category:

Film & Animation

Tags:

• Ogniomistrz
• Kaleń
• prowidnyk
• Ihor
• kurinny
• Ren
• OUN
• UPA
• akcja
• Wisła
• Bieszczady
• Gerhard
• Bandera
• УПА
• Залізна
• сотня
• Українська
• Повстанська
• Армія
• Слава
• Україні
• sotnia
• Червона
• Калина
• Stepan
• Taras
• Ukraine
• masakra
• massacre
• polish
• army
• ogniomistrz
• trailer
• SS
• Galizien
• Ukrainian
• Insurgent
• Army
• bandits

[tomaszb2]

co to za auto wojskowe w 8.02 do 8.08??

[cezary161]

@tomaszb2 to jest zdaje się amerykański samochód dodge WC52 3/4 tony

[Cracken1979]

Czechoslovakians fought that UPA murdering scum too. This is a Czechoslovak propaganda movie depicting these events. However, it is propaganda, so it should not be trusted at 100%. Burlak was not a member of SS for instance, that does not lessen his crimes, of course. youtube.com/watch?v=2UdxQTqluH­c

[10bkpm]

Znakomity film.Kalen(postac autentyczna)-pelen checi zycia i zolnierskiej fantazji.

Poprostu jeden z naszych.

W. Golas-super aktor.

I jeszcze dla tych co nie wiedza .Prawdziwy Kalen( niepamietam jego nazwiska )przezyl ucieczke i wlasnie dlatego znamy ta historie.

[DivisionP]

"Łuny W Bieszczadach" Kto czytał? :)

[yokohonen]

Jaka zmiana reakcji. Początkowo wszyscy krzyczą "znakomity film" a później "zapluta komunistyczna propaganda".

[jackr35]

super

[Adioxful]

Wielkie dzięki za ten film. Pamiętam jak na przełomie lat 80-90, kilkukrotnie ten film miał być emitowany w tvp, ale zawsze w ostatniej chwili robili zmianę i leciało coś innego. Moi rodzice mówili wtedy, że to ze względu na tematykę dotyczącą band UPA. Minęło już tyle czasu, a do tej chwili ten film leciał jedynie w dostępnej w kablówce Kino Polska.

[cici1953]

w latach 70-dziesiątych mieszkałem dwa lata w Baligrodzie byłem uczniem zasadniczej szkoły leśnej ponieważ jestem mieszkańcem dolnego śląska nie wyjeżdżałem na soboty i niedziele do domu za to miałem możliwość zwiedzania Cisny Komańczy i innych wiosek i wówczasjako młody człowiek widziałem ogrom zniszeń band UPA

[Bemique10]

Kłamcy i sprzedawczyki: pisarz Jana Gerhard i reżyserzy tego filmu Ewa i Czesław Petelscy zniesławili pamięć Antoniego Żybryda. Hańba! Przeklęty zabójca Żubryda Jerzy Vaulin - reżyser dokumentalista, w latach 1946-1968 agent UB.