Stadscaerte Groeningen - De kaart van Egbert Haubois 1643

In de zestiende eeuw verscheen de eerste echte plattegrond van de stad Groningen, toen nog Groeninghen geheten. Het was het begin van een lange cartografische traditie die geresulteerd heeft in talloze prachtige kaarten van de stad. Wie kent niet de kaarten van Egbert Haubois (1643) en stadsarchitect Siebe Jan Bouma (1925)? Iedere kaart is een kunstwerk op zich en meer dan een weergave van straten en bebouwing alleen. Samen vertellen ze ons het verhaal van de stad; haar historie, haar groei en hoe de Groningers leefden. De mooiste kaarten, waaronder ook deze, worden in stijl heruitgegeven en voorzien van bijzondere achtergrondinformatie. Lees de kaart en verdwaal in haar geschiedenis.

Deel 1: Stadscaerte Groeningen - De kaart van Egbert Haubois 1643

Het is niet zeker of Egbert Hoeboess of Haubois is de stad Groningen geboren is. Wel is bekend dat hij tussen 1608 en 1610 aan de Lamme Huingastraat, de huidige Akerkstraat, woonde. Waarschijnlijk heeft Haubois een opleiding tot ingenieur en vestingbouwkundige in Franeker gevolgd. In 1931 duikt zijn naam weer op in de stad Groningen. Samen met de boekhandelaar Nathanael Roman vraagt Haubois aan het College van burgemeesteren en raad om een getekende kaart van de stad Groningen in koper te mogen uitsnijden en te drukken. Het College gaat akkoord en Haubois begint met landmeten en tekenen. Hij kiest ervoor om de stad weer te geven in het zogenoemde 'vogelvluchtperspectief'. Zodoende is het niet alleen een plattegrond, maar ook een driedimensionale weergave van de stad. Aan het einde van 1631 vraagt hij de kopergraveur Jan Lubberts Langeweerd zijn tekening uit te snijden. Langeweerd graveert de tekening in 4 koperplaten. Door onenigheden over auteursrechten tussen Haubois en Roman, wordt de kaart pas in 1637 uitgegeven. Van deze eerste uitgave zijn geen exemplaren bewaard gebleven. In 1640 wil Haubois een nieuwe versie van zijn kaart uitgeven. Pas drie jaar later, door gesteggel met inmiddels de erfgenamen van Roman, kan de kaart gedrukt worden. De koperplaten van de inmiddels overleden Langeweerd worden bijgewerkt. Het Zuiderdiep en de kolk bij de Noorderhaven worden toegevoegd. In totaal worden er twintig exemplaren gedrukt, die Haubois twee jaar later aan het College offreert. In 1647 wordt Haubois, samen met Isebradt Jr stadsbouwmeester van Groningen. Inmiddels woont hij in de Folkeringestraat, de huidige Folkingestraat, waar hij in 1653 overlijdt. Na zijn dood wordt de kaart in de jaren zestig van de zeventiende eeuw nog eenmaal bijgewerkt en gedrukt. De kaart van Haubois is tot de Kadastrale Minuutkaart uit 1830 de belangrijkste en meest betrouwbare kaart van de stad Groningen.

Samenstelling en redactie: Hanneke Rolden, Peter Michiel Schaap en Leonie Wendker
Ontwerp: MAKI|www.maki.nl
Druk: VOB, Hardenberg
Oplage: 1500
Aantal pagina's: 1
ISBN: 978-90-71903-25-0
prijs: €6,95
Portokosten: € 3,00

Wilt u de kaart bestellen? Stuur dan een e-mail naar Platform GRAS.

Category:

Nonprofits & Activism

Tags:

• Stadscaerte
• Groeningen
• De
• kaart
• van
• Egbert
• Haubois
• 1643