Eposi i KRESHNIKEVE (Ajkuna qan Omerin)

Cikli i kreshnikëve

Ndër krijimet muzikore më interesante të bazuara mbi modalo-diatonikën veriore janë këngët e kreshnikëve. Në vetvete ato përfaqësojnë një cikël këngësh legjendare të shoqëruara me lahutë, me në qendër dy vëllezërit Mujin dhe Halilin. Sipas prof. Supanit, eposi nuk ekziston pa muzikë. Cikli i kreshnikëvë apo eposi, siç thirret rëndom, konstatohet të këndohet në Malësinë e Madhe, Rranzat, Postribë, Shllaku e Dukagjini, Nikaj Mërtur, Krasniqja e Gashi, Bytyçi, Berishë, Has si dhe në Kosovë në rrafshin e Dukagjinit me qendrat: Pejë, Gjakovë, Prizren, Rahovec, Deçan, Istog e Suharekë etj. Deri diku aty nga mesi i shek. XX, eposi është kënduar vetëm në odat e miqve, kuvendet e burrave si dhe në festa të ndryshme, pa stimuj materialë për rapsodët.

Koha e formimit të tij lokalizohet përpara dyndjes sllave në Ballkan, pra është parasllav dhe vetëkuptohet paraturk. Sipas Lambertzit, elementet përrallore të moçme me burim shqiptaro-ilir, figurat e besimit popullor shqiptar, që janë te gjalla në këto epe të shkurtra, dhe armët e vjetra janë dëshmi kujtimesh të një date fort të lashtë. Çështja e përkatësisë së burimit të eposit (në është shqiptar apo serb) është ende tezë diskutimesh, megjithëse primati shqiptar në më të shumtën e pikave të nxehta të debatit është i padiskutueshëm[22]. Gjithashtu, shumë studiues kanë vënë re edhe ngjashmëritë e eposit tonë me poemat homerike. Ndër ta përmendim Lambertzin, Shmausin, Min Skafte Jensenin, etj. Shumë studiues të eposit të kreshnikëve, vlerën e tij e krahasojnë me eposin homerik, sagat e Skandinavisë, kalevalën, nilinat ruse etj. Sipas prof. Uçit: eposi i kreshnikëve përfaqëson një kompleks poetik dhe etnokulturor.

Ndër eposet e veçanta të ciklit përmendim: Martesa e Mujit, Fuqia e Mujit, Orët e Mujit, Vaji i Ajkunës, Martesa e Halilit, Muji e tri zanat e malit, Halili pret Pajo Harambashin, Orët e Bjeshkës etj.

Category:

Education

Tags:

• Eposi
• shqiptar
• kreshniket
• Muji
• Halili
• Ajkuna
• Omeri
• Jutbina
• Malesia
• Madhe
• rapsod
• lahute
• hot
• grude
• malesi
• malesor

[IllyriPower]

teper e bukur , kurre mos ti harrojm Kreshniket , ishin ata te paret qe luftun kunder shkijeve ( sllaveve )te pabes !!!! RROFTE ILIRIA !!

POSHTE SLLAVET !!

[julienkute]

shume pune e mire ,,, flm .

[TbOoOx]

SHQIPERI ETNIKEEEEEE!!!

VRITNI SHKJAUN E ZI!

[lenci1982]

Shume e bukur

[SuperParid]

RRNOFT SHLLAKU MALI IM! 

[K1ALBOGANGSTA]

te lumt bravo

[GjuhaShqype]

Rapsodi quhet Leke Celaj nga fshati Balldre i Lezhes, i cili eshte me origjine nga Shkreli. Ne vitin 1993 nje ekip studiuesish te folklorit boteror nga Gjermania, jane drejtuar nga Instituti Folklorik i Tiranes te shkojne ne treva te ndryshme te Shqiperise, si dhe ne Lezhe ku kane incizuar kete kenge me lahute, dhe nje melodi me fyell nga rapsodi Leke Celaj. Falenderoj "mallakastrioti" per kete kenge te sjelle ketu ne youtube.

[ValaDrinit]

@godianferaj1 me siguri asht Cun Lajçi

[godianferaj1]

Shume shume e bukur. Do te ishte mire te dihej emri i kengetarit (lahutarit) si respekt ndaj tij. Po ashtu do te ishte mrekkli te postohej vazhdimi ose interpretime te tjera te tij. flm

[lenci1982]

Faleminderit.

[3DRadHelp]

Shumë të Falem Nderit.