Türk Hamamı 3/3 / Old Turkish Bath - Yaşayan Tarih Kanal B

Türk Hamamı'nın değişmeyen figürlerinden biri de tellaktır. Hamamlarda erkek müşterileri yıkayanlara tellak, kadın müşterileri yıkayanlara da natır adı verilir. Türk Hamam Kültürü'nün canlı olduğu Osmanlı döneminde tellaklar da bu kültürün önemli bir parçasıydı. Herkes tellak olamazdı. Bunun için bazı şartlar gerekirdi. Aslında bazı şartlar değil, pek çok şey gerekirdi.

"5 yıldır buradayız. Kese yapıyorum. Müşteri geliyor. Tabi önce kesesini yapıyorsun kiri çıkıyor. Sonra masajını yapıyorsun, dinlenme. Şimdi kesesini yapıyorsun, masaj yapacaksın böyle canlı yapacaksın ya. Bize bahşişi biraz fazla versinler."

Osmanlı döneminde bir dönem önemli olan hamamlara su ve odun tüketiminin artması nedeniyle bazı kısıtlamalar getirilmiş. 18. yüzyılda yayınlanan bir padişah fermanıyla İstanbul'da artık yeni hamam yapılması tamamen yasaklanmış. 1741 yılında I.Mahmut tarafından Ayasofya Camisine gelir amacıyla inşa edilen Cağaloğlu Hamamı, İstanbul'da yaptırılan son hamam olmuş.

Mimarı kesin olarak bilinmeyen Cağaloğlu Hamamı, çifte hamam olarak hizmet veren tarihi hamamlardan. Soğukluk kısmındaki barok tarzı fıskiyesi ve kubbedeki çini levhalarıyla İstanbul'un son büyük hamamı. İki katlı soyunma yerlerinden sıcaklık kısmına merdivenle geçilir. Sıcaklık kısmında, duvardaki çiçekli büyük mozaik işleme, sütunlar ve halvetteki çini işleme Osmanlı Hamam mimarisinde özgün bir yer tutar.

Çağ Çağrı;
"Babam kırk yıldır bu işin içinde. Ben de haliyle son 10 senedir onla birlikteyim. Baba oğul işletiyoruz hamamı. Hamam, bizim kültürümüzden gelen bir şey, biliyorsunuz. İnsanlar, gelip burada bu keyfi tatmayı çok seviyor. Çünkü sakin bir ortam, mabed hamam. Paklanıyorlar. Dinleniyorlar. Ondan sonra gidiyorlar."

Büyük kubbeli yapılar, buğudan buhardan görünmeyen yerler, ışık huzmeleri, sıcak sular, hamam tasları, nalınlar, peştemaller...Çoğumuz için belki artık çocukluk anılarımızı süsleyen sisler arasında kalmış büyülü mekanlardır, hamamlar. Bugün yeni neslin banyo kültürünü saunalar, spalar oluştururken eskiden bir hamam kültürü vardı; hamama gitmek, hamamda yıkanmak, hepsi ayrı bir törendi.
Şimdiki çocukların anılarında göbek taşları,hurma lifleri, tellaklar, natırlar olmayacak belki ama, hamamlar hala ayaktalar.

Yapım: Ayşe Öksüz Kanal B Turkiye
Kamera: Koray Sesal
Kurgu: Nisa Kasapoğlu
Röportajlar: Çağ Çağrı / Ruşen Baltacı
İstanbul (Çemberlitaş Hamamı - Cağaloğlu Hamamı)
15.Temmuz.2008

Category:

Travel & Events

Tags:

• hamam
• turk
• turkiye
• turkish
• bath
• old
• ottoman
• istanbul
• yasayan
• tarih
• tarihi
• kanalb
• history
• cağaloğlu
• çemberlitaş
• tellak
• natır
• külhan
• külhanbeyi
• çağ
• çağrı
• ruşen
• baltacı

[TheAze87]

Ben hocamı seviyorum, onu hamama götürücem..