CRABOX.mov

Détachement 2001
Deze minimale video installatie toont op twee tegenover elkaar opgestelde schermen het gefilmde materiaal van twee handcamera's bevestigd aan de buik van een dravend paard. Ze filmden simultaan de beweging van respectievelijk de voorste en de achterste benen. De opstelling kreeg van Crabeels een veelzeggende titel mee: Détachement, deze verwijst naar het moment waarop de vier benen van een galopperend paard tegelijk loskomen van de grond. Daarmee wordt de kijker expliciet uitgenodigd om in deze dissonante filmervaring op zoek te gaan naar loskoppelingen.
Een eerste loskoppeling is bijvoorbeeld terug te vinden in het spel met de context van de tentoonstellingsruimte. Bij het herkennen van paardenbenen en het horen van paardengeluiden wordt de kijker meteen teruggebracht naar de landelijke omgeving , de sfeer van maneges, ruiters en paarden in de wei. Zoals het historisch patrimonium getransformeerd werd tot een hedendaagse presentatieplek en de beschermende oude herenboerderij dus losgekoppeld werd van zijn oorspronkelijke sociale functies, zo wordt ook de ervaring van het fenomeen paard in dit kunstwerk in een nieuw referentiekader geplaatst waardoor het losgekoppeld wordt van zijn vertrouwde verschijning.
In plaats daarvan wordt het ondermeer benaderd als een wetenschappelijk probleem. Détachement focust namelijk niet op een narratief over, of de symboliek van het paard, maar puur op de beleving van een gesynchroniseerde beweging van benen die niet gereconstrueerd kan worden vanuit een menselijk gezichtspunt. Daarmee keert Crabeels terug naar de geschiedenis van de audiovisuele media, meer bepaald naar de gekende 19de Eeuwse experimenten van Eadweard Muybridge. Via een ingewikkelde proefopstelling van 12 fototoestellen, die de heel geleerde naam zoopraxiscoop meekreeg, slaagde Muybridge er in aan te tonen dat een paard in galop weldegelijk helemaal los komt van de grond. Met deze verwijzing herinnert Crabeels er ons aan dat de uitvinding van het fototoestel en later van de filmcamera niet alleen gepaard ging met magie en mysterie maar ook en vooral met heel wat ambitieuze verwachtingen. Dankzij het mechanische oog zou men namelijk de beperktheid van de menselijke vermogens weten te overstijgen en een objectieve waarheid kunnen weergeven die voordien onbereikbaar was.
Détachement brengt echter een commentaar op deze geschiedenis van het audiovisuele medium als waarheidsmachine: gebruik makende van een video installatie als een belevingsmachine opent Crabeels een nieuw perspectief waarin de aandacht verschuift van de waarheidswaarde van beelden naar een ruimtelijke beleving. Zo benadrukt hij dat het eerste bij Muybridge maar mogelijk is mits een loskoppeling van beeld en beleving. De kijker die tussen de schermen staat, krijgt daarentegen de kans om het ongewone middenpunt te ervaren van waaruit de camera's filmden. De installatie laat ons toe om de afzonderlijke delen opnieuw te hergroeperen in een samenspel. Het geluid van de installatie brengt de losgekoppelde voor- en achterkant van het paard terug bijeen in een herbeleving van een eigen ritme en gefragmenteerde waarneming. De feitelijke Détachement kunnen we nu niet meer zien, maar wel beleven. Terwijl Muybridge met zijn zoopraxiscoop een waarheid wil bewijzen die wij met het blote oog niet kunnen achterhalen, illustreert Crabeels video installatie hoe wij ons menselijk standpunt niet kunnen overstijgen zonder een verlies aan subjectieve beleving. Opvallend is wel dat deze loskoppeling tussen oog en cameraoog, en de discrepantie in beleving die ermee gepaard gaat, ook enigszins via audiovisuele media gereconstrueerd en dus gepresenteerd kan worden.

Rob Vanderbeeken 2010

Category:

Film & Animation

Tags:

• CRABOX