Rozmowa z Janiną "Jachną" Smoleńską 03

W czerwcu 1943 r. wraz z rodzicami przyłączyła się do oddziału „Kmicica pierwszego partyzanckiego oddziału na Wileńszczyźnie. Wstępując w szeregi Armii Krajowej, złożyła przysięgę oraz przyjęła pseudonim „Jachna. W sierpniu 1943 r., jak już była o tym mowa, oddział został rozbrojony przez partyzantkę sowiecką. Dowódcę, Antoniego Burzyńskiego ps. „Kmicic, i część jego podwładnych rozstrzelano. Rodzina Wasiłojciów ocalała i została włączona do oddziału partyzanckiego im. Bartosza Głowackiego. Janina wraz z rodzicami zbiegła, ale w trakcie ucieczki wszyscy zostali aresztowani przez Niemców i skazani na roboty w Rzeszy. Dzięki przekupstwu uniknęli wywózki. Rodzice ukrywali się w folwarku Felino, a „Jachna wróciła do partyzantki jako sanitariuszka w 5. Wileńskiej Brygadzie Armii Krajowej dowodzonej przez Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę.

Po utworzeniu 4. Brygady „Narocz pod dowództwem Longina Wojciechowskiego ps. „Ronin została przeniesiona w jej szeregi. 13 lipca 1945 r. 4. Brygada walczyła pod Krawczunami z wojskami niemieckimi. 1718 lipca 1945 r. nastąpiły aresztowania dowódców wileńskiej AK i rozbrojenie jej oddziałów na granicy Puszczy Rudnickiej. Janina Wasiłojć trafiła do miejsca internowania polskich partyzantów w Miednikach Królewskich, a stamtąd do więzienia na Łukiszkach w Wilnie. Po kolejnej odmowie wstąpienia do Armii Berlinga została zwolniona. Podjęła pracę w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym, gdzie ponownie pomagała załatwiać spalonym konspiratorom konieczne do wyjazdu dokumenty.

W kwietniu 1945 r. została zatrzymana przez NKGB, ale po kilku dniach zwolniona. Cała rodzina, obawiając się aresztowania, zdecydowała się na wyjazd do Polski. Osiedli w Sopocie, gdzie ojciec Wiktor Wasiłojć podjął pracę w tamtejszym kuratorium oświaty. „Jachna rozpoczęła studia medyczne, początkowo w Poznaniu, a następnie na Akademii Medycznej w Gdańsku. Nawiązała również współpracę z „Zagończykiem, Feliksem Selmanowiczem, należącym do oddziału partyzanckiego „Łupaszki. Zajęła się drukowaniem i kolportażem ulotek antykomunistycznych. W czerwcu 1946 r. na koncentracji w Jodłówce pod Sztumem ponownie przyłączyła się do partyzantki, przydzielona jako sanitariuszka do szwadronu Leona Smoleńskiego „Zeusa. Oddział operował na Warmii, a następnie w Borach Tucholskich. Na okres zimowy 1946/1947 zawiesił działalność, a „Jachna ukrywała się pod fałszywym nazwiskiem w Zielonej Górze, gdzie w styczniu 1947 r. została aresztowana.
Powyższy tekst pochodzi ze wstępu do książki "Nie było czasu na strach", który został napisany przez Marzenę Kruk. Materiały filmowe zostały zrealizowane w styczniu 2010 roku przez Grzegorza Kaźmierczaka i Piotra Sawińskiego z Polskiego Radia Szczecin.

Category:

News & Politics

Tags:

• radioszczecin
• janina smolenska
• ak
• II war
• poland
• stettin

[factualinfo]

Witam,

Natrafiłem na wypowiedź Anny Stabrowskiej, córki Witolda Stabrowskieo „Mrówka” (żołnierz V B.W.), powołującej się na materiały IPN, że jeden z dowódców IV i V brygady Longin Wojciechowski "Ronin" współpracował z NKWD już na Wileńszczyznie, a potem z UB. Nie mogę znaleźć nic więcej w tym temacie, a bardzo mnie zaintrygował.

Pozdrawiam.

[jagab51]

Bardzo dziękuję za film, za PAMIĘĆ o BOHATERACH.

Serdeczne pozdrowienia z Wilna.

[MultiLfc1892]

Wspaniale że ktoś jeszcze pamięta o takich BOHATERACH.

Trzeba TYCH LUDZ OCALIC OD ZAPOMNIENIA

[herbera67]

Przejęzyczenie, chodzi oczywiście o 13 lipca 1944 i bitwę 2 Zgrupowania AK z wycofującą się załogą Wilna wspartą przez 16 pułk spadochronowy. Starcie to zamykało walki o Wilno.

[4kwadra]

,,13 lipca 1945 r. 4. Brygada walczyła pod Krawczunami z wojskami niemieckimi''?? -1944

[jutubek1963]

Fantastyczny film i bardzo potrzebny , ci bohaterowie niedługo odejdą i trzeba utrwalić ich wspomnienia dla dalszych pokoleń , niech wiedzą kim byli ich przodkowie .

Niech wiedzą co to jest odpowiedzialność za własna ojczyznę a nie tylko swoje sprawy , pieniądze i czubek własnego nosa .

[wodnik033]

Bardzo interesujący film.