Yapım: Ayşe Öksüz Kanal B Turkiye
Kamera: Erdem Gündüzer
Kurgu: Nehir Şeref
Jenerik: Burak Özgen
Röportaj: Polye Dölemenci / Aleksi Değirmencioğlu / Vedat Akçayöz
16 Haziran 2009
Kars Türkiye
Karslıların Rus yönetimine ait hafızalarında sadece o görkemli taş binalar olmadı. Malakanlar da hafızalarına yer etti. Malakanlar, kırk yıllık Rus yönetimi döneminde Karsa getirilen koloni guruplardan biri. Şimdi onlardan bahsedenlerin yüzünde buruk ama tatlı bir ifade beliriyor; Ah keşke burada olsalardı der gibi.
Malakanlar, Karsta uzun süre yaşamış, sürgün bir halk. Önce Ruslar tarafından Tiflis ve Erivana, sonra da 1878den 1917ye dek geçen süre içinde Karsa yerleştirilmişler. 1877-1967 yılları arasında Karsın Arpaçay ilçesine bağlı, Zöhrab, Atçılar, Çalkavur ve Çakmak köyünde yaşayan Malakanlar 1917de Rus devrimiyle Karsı terk edebilecek durumdayken, Rusyaya gitmeyip, Karsta yaşantılarını sürdürmeye devam etmişler.
Vedat akçayöz: Malakanlar bu bölgenin güzel insanlarıydı. 1878li yıllarda bu bölgeye geldiler, fakat bu bölgede izler bırakarak göçüp gittiler. 1921li yıllarda askerlik problemleri nedeniyle bahane edilerek gönderilen bu topluluk,az olan kısmı da 1962li yıllarda göçüp gitti. Malakan, savaş karşıtı, dostluk yanlısı, kendi işlerinde özverili, fakat pasifist denen bir toplum olmamakla beraber, kendilerine yapılan baskılara göğüs gerebilen, karşı gelebilen, karşı koyabilen, savaş karşıtı olan bir topluluktu. 1921 yılında gidenler, Kanadaya, Amerikaya, Yeni Zelandaya ve Meksikanın içlerine kadar girmişler. Dünyanın dört bir tarafına dağılmışlar, fakat bu bölgede hoş sedalar bırakmışlar. Malakan atları, Arlow inekleri, kete, kaz onlardan bize gelen bir unsur. Tabi bu bölgede de kaz var ama onlar çok kaz yetiştirirlerdi. Geniş açıdan baktığımız zaman bu kültürün Kars bölgesinde zenginliği, Kars bölgesinin zenginliğinin çok kültürlülük olduğuna inanıyorum ben. Bu zenginliği burada yaşatabilirsek çok kültürlülüğü, geleceğimiz turizm açısından çok çok önemli olacaktır kanısındayım.
Polye Dölemenci: Babam Malakan. Gerçi babamı üç yıl önce kaybettik, ayrıca bugün ölüm yıldönümüydü. Annem Müslüman ve dört kardeşiz. Hep birlikte şu an Karsta yaşıyoruz. Babam Malakan olduğu için zaten annemin ailesi vermek istememiş. Annemin ailesi Müslüman. Babamla annemin büyük bir aşkı vardı. Çok büyük bir aşk yaşamışlar. Tabi bunun için yıllarca mücadele etmiş annemi almak için. Ve akabinde zorla kaçırmış. İki dini, iki kültürü bir arada yaşamak bizim için de çok güzeldi. Babam Malakandı ama söylediğim gibi hiçbir şekilde bize, siz de bu dine uyacaksınız veya bu şekilde devam edeceksiniz diye bir baskısı veya öyle bir konuşması dahi olmadı. Ve Türkiyede yaşadık. Türkiyede doğduk, Türkiyede büyüyoruz, Karsta. Bunun için de annem de Müslüman ve ben, biz Müslümanlığı tercih ettik. O şekilde de devam ediyoruz. Malakanlar çok azaldı. Ve hatta birkaç sayı diyebiliriz. Aslında keşke bu şekilde olmasaydı. Çünkü Malakanların en büyük özellikleri barışçıl olması, savaşa karşı olmaları. Keşke çok önceki yıllarda, herkesin düşüncesi veya ne yapmak istedikleri anlaşılabilseydi, böyle durumlar olmasydı. Göçten bahsediyorum . Bu göç söz konusu olmasaydı ve hala burada kalsalardı. Çünkü gerçek anlamda kazandırdıkları çok şeyler oldu. Bu hem tarım anlamında, hem ticaret anlamında hem ziraat anlamında. Genelde Malakanlar zaten Karsın çevrelerindeki köylerde yaşarlarmış. Mesela bir Çakmak köyü, Çalkavur köyü. Şu an orada evleri mevcut ama, çok kötü bir durumdalar. Hani bunlar tekrardan bir restore edilse, tekrardan bir günümüze kazandırılsa çok güzel olur. Ayrıca, Malakan mezarlığı orada. Ama Malakan mezarlığına , baba mezarlığına giderken gördüğümüz şeyler açıkçası bizi çok üzüyor. Çünkü mezarlıklar tarumar edilmiş bir durumda. Hani oraya bir çiçek ekmeye kalksak bile sabah gittiğimizde bunu göremiyoruz. Bunlar bizi çok üzüyor. Keşke bu mezarlıklara bir tadilat yapılabilse. Çok seviniriz. Çünkü buradaki mezarlıklar, diğer mezarlıklar çok güzel bir durumda. Ve hakikaten herkes buna saygı duyuyor ki; Bunların da , bizim insanlarımızın da ki bizler oluyoruz, bizim mezarlıklarımıza da saygı duymalarını istiyoruz. Ve bir an önce restore edilmesinden yanayız.
Loading...
Öyle bir aksi toplumuzki icimizde ne güzellik varsa eritip cürütüyoruz kendimize ediyoruz adamlari disliyip austuralya amerikaya avrupaya kanadaya göc etirmisiz
1976latinolover 1 week ago
Merhaba Polye, nekadar degismisin, ben ayakgedik koyonden ozturkun kardesiyim holandadan. hulyanin kocasiyim. Sen benim dugunume gelmisdin ablan meryem ve annenle. kiske gorusebilsek. Bunu okuyup ve birsey yazsan sevinirim...
malakanlar 1 month ago
çok özledim kars ım seni...
terekemegede 4 months ago
Babam Karsli Ve Gencligini Karsda Gecirmis Bu insanlardan Her zaman Dostane olduklarini Ve Insanliklari Dostluklari inanilmazmis
lenaozbugutu 5 months ago
@camisali merhaba kardes. Arpacayda benim babamin (dedemden kalma bir degirmeni vardi ordada babam anlatirdi malak bir iscileri varmis saygiyla sevgiyle konusurdu malakan hemsehrimiz hakkinda. Bilmiyorum artik babama sorup burda tekrar yazacagim acaba Ivanmi diye.
36Kubilay 7 months ago
Ayşe hanım'a teşekkürler
MALAKANLARI DEDEMDEN ÇOK DİNLEDİM
AMA HEP İYİ ŞEYLER ANLATIRDI
1962ilemrus 9 months ago
polye okuyorsan..?
sen kasım kurşunoğlu ilk okulunda okudun değilmi?...
eğer oysan merak ediyoruz gerçekten seni..
serdar1336 9 months ago
In forties in same region a Molokan guy called Miller Ivan lived in small village an worked in a grain mill..
He was an extremly playful and a person who tells jokes.. He was accepted person by Turkish people around him as a very confidencial and trusted person..All his jokes about cultural conflicts between İslam and Christianity was find very tolerated by people in the province..
camisali 10 months ago
@m213 Ok My friend, I was just telling a good old past stories about Molokan people who lived in the city Kars North East of Turkey.. These people who lived in the same province until the end of World war II had to move Soviet Union because of strong conflict between Soviets and Western block at the time of cold war.. In spite of that to be very skillful, hardworking, friendly and cultured people, political and social problems who created by those two super powers effected on these people..
camisali 10 months ago
@camisali What did you write, can you write in English?
m213 10 months ago