Martinus Nijhoff - gedicht - De wandelaar

Bespreking gedicht:

Gedicht: Martinus Nijhoff, De wandelaar, 1916
Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen, 2010


Martinus Nijhoff (1894-1953) debuteerde in 1916 (dus ten tijde van de Eerste Wereldoorlog) met de dichtbundel De wandelaar.

Het hier voorgedragen gedicht De wandelaar (geschreven begin 1916) is het eerste gedicht uit deze bundel. In dit eerste gedicht van deze debuutbundel presenteert Nijhoff een ik-figuur die zichzelf met een zekere afstand beziet. Hij is een wandelaar, wiens 'eenzaam leven' door de straten wandelt. Zijn handen zijn dood en de daadkracht in zijn hart is gestorven.

Deze passieve ik-figuur (eenzaam, met krachteloze handen, zonder daadkracht) beziet zichzelf achtereenvolgens als een middeleeuwse kloosterling, een renaissancistische kunstenaar en een negentiende-eeuwse dichter. Met deze drie figuren bestrijkt hij drie grote historische/culturele tijdperken (Middeleeuwen, Renaissance en (vroeg)moderne tijd), maar steeds is hij daarin schrijver, dichter, kunstenaar.

De ik-figuur is een 'toeschouwer', die de wereld als veraf ervaart. In de laatste strofe komt Nijhoff terug op het beeld van de 'dode handen' uit de beginregels. Als zijn handen niets meer doen, ziet de ik-figuur een reeks beelden langs zich trekken, als een mozaïek zonder perspectief (wat je op kunt vatten als een visuele techniek uit de schilderkunst, maar ook als het hebben of ervaren van uitzicht in je leven).

Martinus Nijhoff zet hier helemaal vooraan, als opening van zijn oeuvre, een ik-figuur neer die eenzaam door de wereld wandelt, ver van het leven staat, zich krachteloos voelt, niet in staat tot daden. Hij is een schrijver, dichter, kunstenaar, die zich wellicht beter in een andere tijd had thuisgevoeld, die uit zijn toren naar de wereld kijkt en passief het leven langs zich ziet trekken.

Dit lijkt een sterk statement te zijn over Nijhoffs visie op dichterschap en kunstenaarsschap. De dichter schouwt de wereld passief vanuit zijn toren. Het dichterschap kan beginnen.


Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (november 2010).
Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen (november 2010).
Gebruikte programma opname: Audacity.
Gebruikte programma filmpje: iMovie (Apple).

Tekst nalezen:
http://www.rozemarijnonline.net/gedichtmaand.html (dec.)

Bespreking:
http://www.rozemarijnonline.net/poezie/nijhoff-wandelaar.html

Verder lezen:
Poeziegeschiedenis en versanalyse: http://www.rozemarijnonline.net/poeziegeschiedenis.html

RozemarijnOnline:
http://www.rozemarijnonline.net/

Category:

Education

Tags:

• gedicht
• gedichten
• poezie
• luisteren
• voordracht
• martinus
• nijhoff
• de
• wandelaar
• rozemarijn
• van
• leeuwen

[metrisch]

Heel mooi gelezen, Rozemarijn! Dankjewel voor deze bijdrage.