Oscillerende reactie ("Chemisch Zwaailicht")

Voor deze reactie zijn 5 oplossingen nodig, te weten:
Oplossing A: 0,035M zwavelzuur en 0,05M kaliumjodaat in water;
Oplossing B: 0,038M mangaansulfaat en 0,05M malonzuur in water;
Oplossing: C: Waterstofperoxide-oplossing (12%);
Oplossing D: Een oplossing van zetmeel in water ("stijfsel");
Oplossing E: Een oplossing van zwavelzuur in water (5M).

Van de oplossingen A t/m C heb je 25 milliliter nodig, deze oplossingen moeten per se in de volgorde A-B-C gemengd worden. Als je die volgorde verandert, werkt deze proef NIET!!!

Als oplossing A in de erlenmeyer is gegoten, voeg dan een roervlo toe en zet de magneetroerder aan. Een magneetroerder met warmhoudplaatje is erg handig, stel de temperatuur in op zo'n 35 graden Celsius. Daarna (onder voortdurend roeren dus) oplossing B en C toevoegen. Als het goed is, slaat de kleur van het mengsel in de erlenmeyer om van kleurloos naar bruinachtig.

Voeg nu 3 ml van oplossing D toe en laat de magneetroerder wat sneller draaien zodat je een mooie "draaikolk" krijgt.

Om de reactie op gang te brengen, is nu nog maar één druppeltje van oplossing E nodig. Wees voorzichtig, want 5M zwavelzuur is een zeer agressieve stof.

De kleur van het mengsel verandert al snel van kleurloos via lichtbruin naar donkerbruin. Vervolgens wordt de oplossing diepblauw. Daarna begint dit proces opnieuw. De "blauwperiode" duurt echter steeds langer, op een gegeven moment verandert de kleur niet meer (en blijft de oplossing dus blauw). Het waterstofperoxide is dan verbruikt. Je kunt de reactie eventueel weer op gang brengen door wat extra waterstofperoxide toe te voegen (wacht hier niet te lang mee).

Chemische reacties zoals deze worden oscillerende reacties genoemd. De in dit filmpje vertoonde chemische reactie is voor het eerst uitgevoerd door de chemici Briggs en Rauscher, vandaar dat deze reactie ook wel de Briggs-Rauscher-reactie genoemd wordt.

O ja, bij deze proef ontstaat onder andere jodiumdamp. Goed ventileren is dus een absolute must!

Category:

Science & Technology

Tags:

• Oscillerende
• reactie
• chemisch
• zwaailicht
• zwavelzuur
• kaliumjodaat
• mangaansulfaat
• malonzuur
• stijfsel
• zetmeel
• waterstofperoxide
• Briggs-Rauscher
• Briggs
• Rauscher
• H2O2

[Zoetepasweiden]

@lupalalomatisch :

Dank je, ik vond deze proef ook heel goed gelukt deze keer. Dit is een proef die trouwens vaak mislukt, de hoeveelheden/ concentraties van de gebruikte stoffen steken bij deze proef namelijk nogal nauw...

[lupalalomatisch]

Gaaf man! Echt heel erg cool, vooral de terugkerende omslag is echt verrassend!