Zakłady Giesche w Katowicach - 1937

Film wykonany w późnych latach 30-tych w Hucie Giesche w Katowicach.

Georg Giesche urodził się 29 października 1653 w Dörfel koło Wrocławia. Od roku 1680 pracował jako kupiec sukna. W czasie jednej z podróży handlowych na Górny Śląsk natrafił w okolicach Szarleja koło Bytomia na rudy galmanu, które już od XVI wieku używane były do produkcji mosiądzu.
W 1704 otrzymał cesarskie prawo kupna i sprzedaży rudy galmanu. Eksportował ją do Szwecji, która do tej pory kupowała galman w dolnej Nadrenii.

W 1803 roku państwo pruskie wprowadziło wolne prawo górnicze i tym samym przedsiębiorstwo "Georg von Giesches Erben" straciło cesarski przywilej dający im wyłączne uprawnienia na wydobycie rud galmanu. Przedsiębiorstwo wybudowało w 1810 roku hutę Sigismund pod Tarnowskimi Górami a w 1811 roku hutę Concordia w Szarleju. W 1860 roku rodzinnne przedsiębiorstwo przekształciło się w spółkę "Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben AG" ("Towarzystwo Górnicze Spadkobierców Georga von Giesche, spółka akcyjna") i postawiło kolejne huty cynku w pobliżu złóż węgla kamiennego, gdzie powstały kopalnia Giesche i kopalnia Kleofas w Katowicach, jak też kopalnia Heinitz w Bytomiu.
Spółka wybudowała również w 1874 r. kopalnie rud ołowiu w Chrzanowie (w Galicji), a w 1879 r. kolejne w Rosenau na Węgrzech.

Po podziale Górnego Śląska w 1922 roku, również spółka uległa podziałowi. Po polskiej stronie została stworzona spółka akcyjna "Spadkobiercy Jerzego Giszego", a po niemieckiej znalazła się zaledwie niewielka część dawnej substancji, kopalnia Heinitz w Bytomiu i kopalnia ołowiu w Szarleju.
Jedna piąta majątku znalazła się po niemieckiej stronie, reszta w państwie polskim. Z tego powstało odrębne przedsiębiorstwo pod nazwą Giesche Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach. Nowa spółka wydała duże pieniądze na kupno huty cynku w Trzebini, kopalni Sobieski w Borach i fabryki porcelany w Bogucicach. Zakłady nie przyniosły spodziewanych zysków, co pogorszyło sytuację finansową całego koncernu. Właśnie dlatego w 1926 r. spadkobiercy Gieschego, którzy musieli dokapitalizować spółkę, zdecydowali się sprzedać większościowy pakiet amerykańskiemu holdingowi SACO (Silesian-American Corporation).

W SACO, które stało się firmą-matką spółki Giesche SA, 51 proc. akcji należało do Anaconda Cooper Mining Co., a 40 proc. pozostało w rękach dawnych właścicieli Gieschego. W czasie wojny firma była objęta zarządem komisarycznym, a w 1945 r. została znacjonalizowana.

Po wojnie, w 1946 roku spółka spadkobierców Gieschego ukonstytuowała się na nowo w Republice Federalnej Niemiec i od roku 1948 prowadzi działalność pod nazwą "Gesellschaft von Giesches Erben", zajmując się handlem, produkcją aluminium, materiałów budowlanych, wydobyciem bazaltu itp.

Przed wojną Giesche SA miała około 1/3 Katowic. To wschodnia część Katowic, czyli Giszowiec, Nikiszowiec, Szopienice, ale też część zachodnia, czyli Załęże, tereny położone na południe od dzisiejszej Drogowej Trasy Średnicowej aż do działek na wschód od ul. Bocheńskiego. I dalej na południe.

Category:

Education

Tags:

• katowice
• II
• rzeczpospolita
• górny
• śląsk
• giesche
• huta
• cynk
• polska
• polski
• przemysł
• pathe39
• nikiszowiec

[ThePyjter]

to byla HMN Szopienice, juz nie istnieje. Po 170 latach zostala zniszczona wraz z nastaniem kapitalizmu. 2 metody wytopu cynku - tzw, sląska - ogniowa oraz elektroliza. Obiekty huty uthemann pokazane na filmie zostały w ciagu ostatnich 5 lat zniszczone przez złodziejstwo i firme ex. radnego Katowic.

tyle w skrocie...

[Pathe1939]

Fajnie to brzmi - z nastaniem kapitalizmu. Zniszczona to została jak wszystko - za socjalizmu, który z nas dziadów zrobić, a z ludzi zrobił złodziei.

[maniekDiablo]

uwielbiam industrial, pcham się zawsze tam gdzie jest napisane "obiekt nieczynny, grozi zawaleniem" kiedyś to był fajny kapitalizm, nie to co dzisiaj. wtedy przemysł był rodzinny. dzisiaj większość to upadłość dzięki braciom komunistom którzy zarobili krocie na zakładach.

ktoś wie czy zakłady Giesche jeszcze stoją??

[Pathe1939]

Nie. Ruiny, działku deweloperskie, osiedla mieszkaniowe, ukryte w zaroślach domki z czerwonej cegły. Zakłady te zajmowały całą dzisiejszą dzielnicę Katowic - Nikiszowiec.

[szafran1989]

To chyba coś nowego!

[Pathe1939]

No przecież skończyłem przenosiny i wrzucam nowe filmy. Ten jest pierwszy po przenosinach.

[chlopakgornoslaski]

@maniekDiablo

Dzięki komunistom upadło? chyba tym z ostatnich 20lat

[qlakatmandu]

Pikne szlagiery!!!!!

Pozdrawiam

[RobertBF2]

@Pathe1939 Prawda przed wojną w polsce był prawdziwy kapitalizm i prawdziwa Polska. To co teraz jest zwane III RP to postbolszewickie marionetkowe państwo Kaczynski chce IV RP a ja II tamtych ludzi (kwiatkowski,grabski ..) tamta warszawe i katowice zwane polskich chicago i tamta armie 3 w Europie!

[fredmentor]

@maniekDiablo - nie ma tam żadnych działek.. teren stoi pusty.. pozostał budynek straży pożarnej i wieża ciśnień. Pozdrawiam!

[fredmentor]

@Pathe1939 no nie do końca jest tak jak piszesz. W czasie socjalizmu zakład ten dobrze funkcjonował. W 2iej połowie lat 90ych przyszły złe czasy dla Ślaskiego Przemysłu. Tym zakładem który był zabytkiem klasy 0 - nikt w magistracie się nie zaopiekował. Piekna architektura pozostała tylko na zdjęciach. Mój wujek śp. tam pracował... Co do ludzi.. to fakt, wielu porządnych ludzi stało się dziadami, a wielu zostało cwaniakami, dyrygując swymi obiema lewymi rękami.. Pozdrawiam!

[frantzxx]

Świetny materiał!To była Huta Uthemann,później należąca do HMN Szopienice, która "z braków środków finansowych" podarowała ją złomiarzom, którzy doprowadzili do stanu jaki opisał ThePyjter. Nie tam już nic prócz gruzu, cechowni która uchowała się dzięki temu, że znajdowała się w niej Straż Pożarna, ledwo stojąca i pozbawiona osprzętu wieża ciśnień i parę filarów po nadziemnej kolejce wąskotorowej...już jej nie ma.

[fredmentor]

Świetny materiał. Film jest dowodem na to ile przemysłu Śląskiego zostało zdemolowanego.. Pamiętam jak spogladałem na tę hutę z bloku mojej cioci - wszystko żyło. Fakt - było powietrze przesiąknięte, ale ludzie mieli pracę. Teraz dzielnica Szopienice zmaganyzowała wiele bezrobotnych.

Ciekawy jestem kto jest autorem filmu i samych zdjęć. Tęsknie za tamtym okresem.

[LucyPless]

Przydała by się informacja o zamieszczonych piosenkach :)