Battle of Kircholm - Bitwa pod Kircholmem

Bitwa pod Kircholmem (obecnie miejscowość Salaspils na Łotwie, 25 km na południowy wschód od Rygi) bitwa stoczona 27 września 1605 w czasie polsko-szwedzkiej wojny o Inflanty w latach 1600-1611. Przyczyną bitwy były zmagania o dominium Maris Baltici.

Było to jedno z najświetniejszych zwycięstw I Rzeczypospolitej. Blisko czterotysięczna polsko-litewska armia pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza (1040 piechoty, 2400 jazdy i 4 bądź 7 dział, w tym oddziały kozackie i tatarskie), głównie dzięki twórczemu użyciu przez wodza polskiego husarii jako siły przełamującej, rozgromiła ponad trzykrotnie liczniejszą armię szwedzką pod dowództwem Karola IX Sudermańskiego (8500 piechoty, 2500 jazdy i 11 dział oprócz Szwedów walczyli zaciężni żołnierze holenderscy, szkoccy i niemieccy).
Wojska Rzeczypospolitej straciły ok. 100 żołnierzy (200 zostało rannych), z czego tylko 13 husarzy i towarzyszy pancernych, oraz 150 koni. Niewielką liczbę zabitych tłumaczy się tym, że atak i w jego konsekwencji zwycięstwo nastąpiły bardzo szybko a jeźdźcy kryli się za końskimi karkami. Jednak strata koni oznaczała wyeliminowanie z walki na dłuższy czas praktycznie całej chorągwi jazdy, gdyż długo ćwiczone konie husarskie były trudne do zastąpienia.
Szwedzi stracili ok. 6-7,5 tys. żołnierzy (znaczna część padła w czasie ucieczki), czyli ponad połowę stanu osobowego armii, z czego wielu dowódców, m.in. gen. Andersa Lenartssona, Fryderyka, ks. Lüneburskiego. Sam Karol IX ocalał jedynie dzięki rajtarowi Henrykowi Wrede, który oddał swego konia monarsze, co przypłacił życiem. Ponadto Szwedzi zostali zmuszeni do odstąpienia od oblężenia Rygi.

The Battle of Kircholm (September 27, 1605, or September 17 in the Old Style calendar then in use in Protestant countries) was one of the major battles in the Polish-Swedish War of 1600-1611. The battle was decided in 20 minutes by the devastating charge of Polish-Lithuanian Commonwealth cavalry, the Winged Hussars. The battle ended in the decisive victory of Polish-Lithuanian forces, and is remembered as one of the greatest triumphs of Commonwealth cavalry.

Chodkiewicz, having smaller forces (approximately a 1:3 disadvantage), used a feint to lure the Swedes off their high position. The Swedes under Charles thought that the Lithuanians were retreating and therefore advanced, spreading out their formations to give chase. This is what Chodkiewicz was waiting for. The Commonwealth forces now gave fire with their infantry causing the Swedes some losses, at which point the Hussars quickly re-grouped their battle formations and charged at the Swedish lines.
The battle started with the Polish-Lithuanian cavalry charge on the Swedish left flank. At the same time approximately 300 Polish-Lithuanian Hussars charged the Swedish infantry in the centre to prevent them from interfering with the cavalry action on both their flanks. According to one contemporary source "Carolomachia" cavalry went on attack with the Lithuanian battlecry, "Mušk!"[citation needed] (approximate English translation would be "strike" or "beat"). After the Swedish cavalry was pushed back, Chodkiewicz ordered his left wing and all of his reserves to attack the opposing right Swedish flank. The Swedish reiters were beaten back on both wings and the infantry in the centre was attacked from three sides simultaneously. Quickly, with Swedish horsemen running back into their own infantry, the Swedes were in panic, and the whole army collapsed in flight. It was at this point that the Swedes suffered their heaviest casualties.
Polish-Lithuanian Hussar, by T. BendaThe fighting lasted barely 20 to 30 minutes, yet the Swedish defeat was utter and complete. The army of Charles IX had lost at least half, perhaps as much as two-thirds, its original strength. The Polish-Lithuanian losses numbered only about 100 dead and 200 wounded, although the Hussars, in particular, lost a large part of their trained battle horses.
[from: Wikipedia]

Category:

Education

Tags:

• Swedish
• Polish
• Sweden
• Poland
• commonwealth
• War
• Battle
• Kircholm
• Gold
• century
• hussar
• cavalry

[winters00n]

Nie kloccie sie z litwinami. Oni sa najbardziej antypolska nacja na swiecie od XX wieku. Poprostu olewac ich.

[azja7777]

Marszałka Józefa Piłsudskiego nam trzeba ,a nie jakiegoś kurewskiego rządu co wszystkim dupy daje

[MegaTomek69]

@MegaTomek69 - Zgadza się , husaria walczyła w szyku zwarty , ideałem był atak (szarża) "kolano w kolano" . Ale nie zawsze teren i przeciwnik pozwalał na optymalny szyk . Husarze byli wszechstronnie szkoleni - do manewrów pod ogniem , pozorowanych odwrotów , walki na białą broń z kopiami i bez , walki ogniowej - także pieszo . To była bardzo uniwersalna formacja .

[MegaTomek69]

@AmonRAsolargod 

[AmonRAsolargod]

@M13TotalWar słusznie zauważyłeś że filmowa husaria ma krótsze niż w rzeczywistości... no właśnie... jakie włócznie??? KOPIE mój drogi. To jedna sprawa. Po drugie, przez taką "falangę" (luźne, nieregularne szeregi) to spłoszony koński tabun bez jeźdźców by przeszedł, a co dopiero jakakolwiek zbrojna jazda, nie mówiąc o pancernej husarii! Skoro grasz w serię TOTALWAR napewno wiesz jak wygląda prawdziwa falanga (zwarte regularne szeregi, trzymające piki pod różnymi kątami). Pozdrawiam

[AmonRAsolargod]

Te sceny z "Potopu" nie przedstawiają bitwy pod Kircholmem, gdyż na początku filmu,Szwedzki dostojnik obserwujący marszrutę swych wojsk wspomina tę nieszczęsną dla swej nacji bitwę, natomiast prezentowane sceny przedstawiają konfrontację przy końcówce..

[AmonRAsolargod]

Skrzydła husarskie spełniały w bitwie ważną rolę. Podobnież jak długie proporce, lamparcie, tygrysie, i wilcze skóry jakie towarzysze "rozbójnicy" na siebie narzucali, jak również barwione wierzchowce, wszystko to wywierało potężny efekt psychologiczny na wrogach czyli srogo obniżało ich morale. Ponadto skrzydła okazały się skuteczne w płoszeniu nieprzyjacielskich koni, nieprzyzwyczajonych do takiego widoku, skutkiem czego szeregi wrogiej jazdy szybciej się łamały.

[lysysloik]

rolka sztokholmska zdaje sie pokazuje wjazd zygmunta do krakowa- czyli parade :)

dziela sikory nie czytalem

[zamorano102]

@lysysloik

Rolka sztokholmska wskazuje, że były używane w bitwie.Więcej w monografiach R. Sikory.

[mielnik12345]

wojska szwedzkie miały 7krotną przewage ale i tak husaria skopała im tyłki

[Discord667]

Husaria to był taki dzisiejszy GROM - skopaliby tyłki każdemu.

[mundek2wielki]

Negatyw chyba dany żeby idioci myśleli żę było nagrywane na żywo