GALICIA: O ANTROIDO.

A cultura tradicional popular ten na Festa o escenario máis importante no que desenvolve a maior parte das súas relacións sociais. Existe un festexo con claro pasado pagán e cuia orixe remóntase aos máis ancestrais tempos pretéritos, posteriormente resituados na órbita cristiá, que goza de gran predicamento e seguimento entre o pobo galego: o Antroido ou Entroido ( carnaval galaico ).
A orixe do termo pódese situar na voz latina "introitus" ( entrada ) por sinalar a entrada posterior ao período de Coresma.
O Antroido sempre gozou de gran seguimento popular, pois a doutrina cristiá esixía no subsiguiente período de Coresma unha ríxida penitencia e abstinencia: prohibición de comer carne e suspensión de festas e celebracións.
Nas datas de antroido realízanse grandes rituais gastronómicos nos que a carne de porco ten unha presenza esencial: cacheira, lacón, roxóns, tripas, botelo, chourizos..., exquisitos postres como "o bolo de antroido" ( preparado con fariña de millo e centeo é un pan de mesa sen levedar ), filloas, orellas e flores...
Pero o Antroido non só é gastronomía xa que trátase da festa popular de maior transcendencia do ano. Antigamente era a época preferida pra a representación de obras teatrais ( o antroido é en si mesmo unha gran peza teatral ). Tradicionalmente durante estas festas pódese expresar con impunidade a "vox populi". Antano comezábase en xaneiro, con dous domingos de antelación ao "domingo de entroido" xa se celebraba nalgúns lugares o "fareleiro": os máis mozos espallaban o "farelo" ( casca esmiuzada de gran de cereais, que no muíño sepárase da fariña ) sobre as mozas, que en ocasións era substituído por hollín ou cinza.
O domingo anterior ao "de Antroido" coñécese como "corredoiro", pois nalgúns lugares era tradicional a "corrida do galo". Os xoves anterior e posterior a esta data coñécense como de "compadres e comadres" , simbolizando a eterna loita de sexos: no xoves de comadres os representantes masculinos portan imaxes que representan ás mulleres, quenes tentaban arrebatarllas pra evita-la súa queima; no xoves de compadres invertíanse os papeis.
Pero é o sábado e domingo de antroido cando comeza o esplendor.
Moitos son os protagonistas do entroido de Galicia chegados a partir da antiga raigame popular:
* "Cigarróns" ( Verín ), "peliqueiros" ( Laza ), "felos" ( Maceda e O Bolo ), "pantallas" ( Xinzo de Limia ) -- poboacións da provincia de Ourense - son as máscaras máis antigas e gozan de total inmunidade ( non se lles pode tocar ), gastan bromas e mallan aos viandantes cun látego ou unha vexiga que levan cinguida a un pau.
Os "cigarróns" e "peliqueiros" levan un pucho no que representan motivos animais ou astrais e careta de madeira. Con vestimenta formada de calzón e chaquetilla anuncian a súa presenza co son dos grandes cencerros que levan na súa cintura. Desfilan en fila india, saltando sen parar sen que ninguén descubra a súa identidade.

* Os "xerais e correos" son a figura máis notoria no Val do Ulla: unha agrupación conducida por un xeneral a cabalo, e precedida polos seus "correos", enfróntase a outra homónima e rival, iniciándose unha guerra de agudeza na composición de versos trala que os xenerais asinan unha tregua ata o vindeiro Antroido.

* As "madamas e galáns" de Cobres-Vilaboa ( Pontevedra ) salientan por un vestiario moi colorido e fastoso: sobre unha vestimenta de cor branco lucen enorme cantidade de rechamantes complementos ( mantóns de manila, collares, chapeus, cintas...).

* "O rei Urco e o loro Ravachol" representan o antroido pontevedrés. O primeiro preséntase na cidade cos seus exércitos, e Teucro, en inferioridade, recíbeo cunha festa que dura tres días; ao final morre envelenado.
O enterro do "loro Ravachol" ( nome posto por Perfecto Feijoo ó seu loro ) celébrase o sábado posterior ao martes de antroido e sustituíu ao enterro da sardiña.

* O Enterro do Antroido: o antroido remata o "mércores de cinza", co "enterro da sardiña" na maioría dos lugares. Unha tradición importada da meseta na segunda metade do século XIX, pois o tradicional en Galicia eran os enterros de "mecos, entroidos ou momos". Tal enterro non deixa de ser unha inhumación polo rito cristián no que o defunto é a sardiña.
Cada localidade representa nun boneco-rei a figura do entroido ( entroidos, mecos, momos, "o Felipe", "o Felipiño ", " o Marcial", "o Farruco"... ), que é quemado na cerimonia.

* "Domingo de piñata": celébrase o domingo posterior ao mércores de cinza ( primeiro domingo de coresma ) e é unha oportunidade pra rompe-la penitencia e o recollemento da coresma. A "piñata" é un xogo infantil relacionado co galego "xogo das olas" o cal celebrábase nalgúns lugares da provincia de Ourense polo antroido.

Category:

Travel & Events

Tags:

• galicia
• galiza
• antroido
• entroido
• carnaval
• galego
• galaico
• peliqueiros
• cigarrons
• madamas
• galans
• meco
• momos
• enterro
• sardiña

[sSagapOo]

Falta a pantalla.....

[papigil]

...e algunha que outra cousiña máis, sSagapOo, certo é. Pero eche o que hai polo de agora. ¡Saúdos!.

[gallegaaaaa1]

encantame! =)

[papigil]

¡Ola, gallegaaaaa1!. Alédame que che guste o vídeo, amig@.

¡Moitas gracias polo teu Comentario e recibe un saúdo!.

[papigil]

¡Ola de novo, Redomil!. Non hai nada que desculpar, amig@. Cada un denomina a festa segundo coñece, iso non é un problema senon unha mostra da nosa riqueza lingüística.

¡Recibe unha aperta! :)

[Redomil1]

OPs.. pois tes razon amigo meu ;) taba eu trabucado... ainda que aqui usase mais entroido.. una disculpa pola confusion ;) e gracias :D

[papigil]

Opaiii, Rubi!. Haiche moitos máis figuríns políticos e politiqueiros que deberan recibir tamén ben a gusto, pero iso xa son outros temas.

¡Moitas grazas polo Comentario e saúdos, irmán!.

[castrexo]

opaí! moi ghuapo o video!! quen fose peliqueiro pa varear os alcaldes todos hahaha as animas!!!!a quentar cus!!

[papigil]

¡Hola, Mónica!. No hay nada que perdonar, amiga. A ver si el alcalde se pasea un poco más por la Concejalía de Cultura y se pone las pilas para que la gente disponga de fiesta y alegría.

Muchas gracias por tu Comentario, compañera.

¡Un gran abrazo desde Galicia!.

[Sanyallana]

Hola Papi!!!perdona por este comentario tardio jejje,me ha encantado como siempre tus videos,aquí en Oviedo no tenemos esa tradición de disfraces y eso pero en Aviles y en Gijón y en otro sitios afortunadamente si..que se le va hacer nuestro Alcalde que ye un Pinin jejej,muchos besos Papi de esta Asturiana que no te olvida y perdón por la tardanza.