III Festa da Malla na parroquia de Marzoa, concello de Oroso.
No mes de agosto comezaban as mallas nas eiras. Era outro motivo de xuntanza dos veciños onde cada un agardaba a súa rolda e axudándose os uns ós outros, como se facía na sega.
Comezaba a malla estendendo en filas, todas coa espiga do mesmo lado, agás a última que se coloca do lado contrario.
Esta labor conviña facelo moi cedo para que o sol quentase o gran, antes da chegada dos malladores
Usábase para mallar uns paus (o longo chámase mangueira e o curto pírtigo) unidos por unhas pezas de coiro (casulas).
Acudían todo los veciños (homes, mulleres e nenos) e cada home levaba o seu manllo ó lombo. Colocábanse os homes en dúas filas, unha enfrontada á outra, e comezaban a mallar, alternando os golpes do manllo; cando un peta, o de enfronte teno en alto; e íanse movendo de lado ata chegar ó borde da eira, avanzando uns e retrocedendo outros, cada vez van batendo máis forte, procurando bourar máis alto que os demais para "gaña-la boura".
Ó remata-la primeira volta, acudían as mulleres que, mentres os homes botaban un trago, removían as pallas sacudíndoas contra as pernas, deixándoas ben penteadas, de seguido os homes comezaban a bina (segunda volta) do lado contrario ó anterior.
Finalizada esta volta, as mulleres ían collendo a palla, xa sen grans, e atándoa en feixes, suxeitos con vincallos.
Rematado este traballo, limpaban o gran, para o que se usa unha pequena máquina (a limpadora) e as espigas que quedan no chan, sen romper, separábanas as mulleres cunha xesta (vasoira que se elaboraba coa planta do mesmo nome).
Unha vez venteado o gran, escollíano con cribos e metendo en sacos que median co ferrado e que logo levaban para a casa, botándoo en arcas que quedaban abertas algún tempo, remexendo coas mans ás veces, ata que estivese ben frío.
Namentres os rapaces ían levando os colmeiros e os feixes para face-lo palleiro ó tempo, que outros dan de beber a quen o pedía.
Rematado o traballo xuntábase abundante comida: cocido, caldeirada, boroa, viño, etc., mentres se falaba e se contaban contos, antes de ir para outra malla.
Na segunda metade do século XX, as máquinas malladoras foron trocando pouco a pouco ao manllo, o que aliviou moito o traballo.
As máquinas movíanse cun motor de explosión e ían montadas nun carro de vacas, que levaban as do veciño que lle tocaba mallar na súa eira e que ia buscar a do veciño.
Coa palla facíase o palleiro e utilizábase como alimento do gando na época que escaseaba a herba nas brañas e leiras ou cando se ia ao batume ao monte, tamén se usaba para estra-las cortes cando paria unha vaca, encher xergóns, facer cestiños, etc.
Me gustarìa saber para que pasan por la màquina este batume, y lo recojen como en una pilita
Libia20 3 years ago