Beleid te koop !

Start-film van het Tweede Kamer Congres "10 jaar Motie Willems"

Op 1 december 2003 werd in de Tweede Kamer teruggeblikt op 10 jaar interactief besturen. Interactief besturen is een bekende vorm van netwerksturing en kan gezien worden als één van de dominante ontwikkelingen in het openbaar bestuur in het afgelopen decennium. IMI nam het initiatief tot deze bijeenkomst, in samenwerking met XPIN, DEND en het Forum voor Democratische Ontwikkeling. Voorafgaand aan de bijeenkomst werd een notitie gemaakt over de stand van zaken met betrekking tot interactief besturen. Deelnemers aan de bijeenkomst waren o.a. Annemarie Jorritsma, Pieter Winsemius, Ralph Pans, Pieter Tops, Annemieke Roobeek, Thom de Graaf , Bert Keijts, Liesbeth Spies, Willibrord van Beek en Niesco Dubbelboer.

Aanleiding voor die bijeenkomst was een in 1993 kamerbreed aangenomen motie. Deze motie riep de regering op te experimenteren met vroegtijdig betrekken van burgers bij maatschappelijke issues. Nu alle politiek partijen zich bezinnen op manieren om de kloof tussen burger en overheid kleiner te maken, de Tweede Kamer haar werkwijze wil moderniseren en het kabinet vindt dat de burger meer verantwoordelijkheid moet nemen, was de tijd gekomen om de balans op te maken. Steeds vaker zoeken overheden samen met burgers en belangenorganisaties naar oplossingen voor maatschappelijke knelpunten. In honderden projecten van verkeer tot gezondheidszorg wordt zowel lokaal als nationaal samengewerkt om oplossingen te vinden of betere plannen te maken. Op de bijeenkomst werd vooral gesproken over de rol van de politiek, zodat er een einde komt aan de vrijblijvendheid van deze vorm van besturen. De politiek kan vooraf kaders en randvoorwaarden bepalen. Achteraf kan de volksvertegenwoordiging verantwoording afleggen over de relatie tussen de uitkomsten van het interactieve proces en de genomen besluiten. De belangrijkste conclusies van het onderzoek waren:

Samenwerking vindt op grote schaal plaats
Op grote schaal wordt op terreinen zoals veiligheid, onderwijs, mobiliteit etc. samengewerkt door overheid, burgers en organisaties. Sommige van die projecten leiden tot doorbraken (Centrumplan Loosdrecht, Spitsstroken bij Infralab, Delftse Duiten) en sommige processen mislukken jammerlijk, vooral op het punt van doorwerking in de besluitvorming (Geef mij de Ruimte, Forum Amsterdam, PPS Grote Markt Groningen). Al die experimenten tonen wel aan dat burgers, mits serieus genomen, heel wel in staat zijn om constructief en creatief mee te denken om complexe maatschappelijke vraagstukken op te lossen

Kiezen uit 3 bestuursstijlen: overheid, burger of beide probleemeigenaar?
Bij de start van discussies met burgers zou de politiek veel meer een rol moeten krijgen en nemen. Zij moet durven kiezen voor een duidelijke de rol van de overheid. Is zij probleemeigenaar en zelf verantwoordelijk voor oplossingen? Of is de burger verantwoordelijk en kiest de overheid om het probleem los te laten en misschien alleen te ondersteunen? Of is het een probleem van zowel overheid als andere maatschappelijke partijen en zal gezamenlijk gezocht moeten worden naar oplossingen?

Doorwerking in besluitvorming
Een derde belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat de resultaten van de discussies, in al die zalen, in al die fora op internet vaak niet terug te vinden zijn in besluiten of nieuw beleid. Er is geen goede verbinding geregeld tussen de dialoog met de samenleving en de vorming van beleid en de uitvoering daarvan. Ook hierin is een rol weggelegd voor de politiek. Bij de start van die discussie zou de volksvertegenwoordiging expliciet kunnen aangeven hoe de discussie en samenwerking doorwerken in besluitvorming. Aan het einde van het proces kan de politiek ervoor zorgen dat de resultaten ook daadwerkelijk worden besproken en meegewogen worden in de besluitvorming. De politiek kan door een duidelijke rol te nemen het verloren vertrouwen van burgers terugwinnen èn voorkomen dat zij buiten spel komt te staan.

Voor meer informatie over de bijeenkomst en het onderzoek:
Guido Enthoven, g.enthoven@imi.nu of 071 -- 512 7707.
Zie ook hier Onderzoek Motie Willems.pdf een artikel naar aanleiding van deze bijeenkomst in het blad Bestuurskunde.

Category:

News & Politics

Tags:

• motie Willems