Bewogen Koper : Johan van der Keuken : Brass Unbound

"Je kunt alleen maar toevoegen aan iets wat er al is," zegt een muzikant in Bewogen koper, de nieuwe film van Johan van der Keuken. Hij doelt daarmee op de invloed van de inheemse trommel op het Europese blaasinstrument: het thema van Bewogen koper. Maar de uitspraak geldt evenzeer voor de films van Van der Keuken. Met Bewogen koper voegt Johan van der Keuken nieuwe elementen toe aan zijn toch al rijke oeuvre.

Bewogen koper is een lichte film. Een film met een toegankelijke structuur bestaande uit vier portretten en personages net als in Beppie en Blind kind 1 en 2 uit de jaren zestig. Als ik Johan van der Keuken vraag of hij met Bewogen koper teruggrijpt naar eerder werk en definitief een periode achter zich laat van gecompliceerde films antwoordt hij lachend: "Je kunt het ene niet doen zonder het andere gedaan te hebben. Omdat ik complexe films heb gemaakt die grote politieke en historische thema's behandelen, kan ik het nu anders aanpakken. Je kunt dat lichter noemen, maar voor mij is het belangrijk om met elke film een andere ingang te zoeken."

Klassieke principes
Bewogen koper vertelt het verhaal van de Europese koperen blaasmuziek die samen met soldaten en missionarissen de koloniën veroverden. Van der Keuken volgt deze blaasmuziek in vier achtereenvolgende portretten van Nepal naar Suriname, Indonesië en Ghana. Zelf praat hij over een 'estafette-structuur' waarbij het stokje (= kopermuziek) telkens wordt doorgegeven aan andere personages in een vloeiende beweging. Met deze doorlopende, heldere structuur wijkt Bewogen koper af van bijvoorbeeld Face value met de 55 streng afgebakende portretjes en van Het oog boven de put met een veel dunnere, cirkelvormige structuur. In Bewogen koper zijn de verbanden direct en kort na elkaar. "Bovendien", voegt Van der Keuken er aan toe, "heb ik met Bewogen koper bewust teruggegrepen naar klassieke principes uit de documentairetraditie. In Nepal en Indonesië daal ik als het ware uit de hemel neer om uiteindelijk in het dal uit te komen. Andere scènes beginnen in de vroege morgen als de dag aanbreekt. Allemaal traditionele manieren om een portret te beginnen. Bovendien vertelt het Ghanees portret iets over hoe mensen zichzelf ensceneren in een soort auto-mise-en-scène: een verwijzing naar de cinema-vérité. Ik heb wel vaker klassieke portretten gemaakt met personages maar deze traditionele elementen waren dan opgenomen in een gecompliceerde vorm. In Bewogen koper is de vorm doorzichtiger: vier portretten waar ik aan vasthoud maar waarin tegelijkertijd een heleboel gebeurt."

Category:

Music

Tags:

• world
• music
• suriname
• brass
• pieter
• van
• huystee