bespreking gedicht:
Gedicht: Constantijn Huygens, Cupio dissolvi, Op de dood van Sterre. In: Korenbloemen, 1658
Schilderij: Jacob van Campen, Huygens en Suzanna van Baerle (Sterre), 1635
Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen, 2011
Constantijn Huygens (1596-1687) wordt gerekend tot de grote dichters uit de Gouden Eeuw (de 17e eeuw). Hij studeerde rechten en werkte als diplomaat en secretaris van de prins van Oranje. Hij sprak vele talen, had talent voor muziek, reisde veel en schreef vele gedichten, van puntdichten tot lange dichtwerken (niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Latijn, Frans, Spaans en Italiaans), en een enkel toneelstuk.
In 1627 trouwde Constantijn Huygens met Suzanna van Baerle, die hij in zijn gedichten 'Sterre' noemde. Zij was intelligent, kon goed converseren, schreef gedichten en tekende en schilderde. Ze kregen vijf kinderen (Constantijn, Christiaan, Lodewijk, Philips en Suzanna). Na tien jaar huwelijk, twee maanden na de geboorte van de jongste, overleed Sterre (1637). Zij was 38 jaar. Huygens was toen 40. Huygens' nicht Catharina nam de verzorging van de kinderen op zich.
Huygens schreef het gedicht Cupio dissolvi ('ik verlang ontbonden te worden') enkele maanden later, in januari 1938. Het is een sonnet met slechts vier rijmwoorden. In de eerste twee zinnen speelt hij met haar naam (zij is een ster die overdag schijnt). Of droomt hij en is het nacht (en donker) - of is hij wakker, is het dag en is het donker omdat zijn ster, zijn Sterre, verdwenen is? Hij beseft dat hij wakker is en dat zijn Sterre echt nergens te zien is. De ster die zijn dagen verlichtte, is er niet meer. Hij spreekt de hemelen aan en vraagt waar zij gebleven is.
In het tweede kwatrijn antwoordt de hemel, hij hoort het door zijn 'stenen' (steunen, zuchten). Sterre is opgenomen in de hemel, waar zij God mag aanschouwen en waar God haar aanschouwt. Zij lacht, vanuit het perspectief van de eeuwigheid, om het ijdele (lege, vergeefse) wenen van haar echtgenoot op aarde.
In de derde strofe spreekt hij de dood aan. Hij vraagt de dood om hem nabij te zijn (denk ook aan de titel 'ik verlang ontbonden te worden', er spreekt een verlangen uit dat de dood niet lang op zich zal laten wachten). Huygens speelt in deze strofe met de woorden steen en gesteen (grafsteen en zucht), en verwijst naar de catechismus: de dood is slechts een doorgang naar het eeuwige leven (de grafsteen wordt zo een doorgang naar het eeuwige leven). Dun schutsel is: dunne afscheiding. Hij vraagt de dood om hem snel (korts) te bevrijden van zijn koortsen (koortsachtige verlangen, of het koortsige aardse leven).
In de twee slotzinnen formuleert hij in een prachtige enumeratie (opsomming), met herhaling van woorden en klanken, en subtiele verschuivingen van begrippen, op virtuoze wijze zijn verlangen om in de eeuwigheid weer te worden verenigd met zijn geliefde en met God.
Constantijn Huygens overleefde zijn vrouw maar liefst 50 jaar, hij overleed in 1687, 90 jaar oud. Hij hertrouwde nooit.
Bespreking gedicht: Rozemarijn van Leeuwen (juni 2011).
Voordracht: Rozemarijn van Leeuwen (april 2011).
Gebruikte programma opname: Audacity.
Gebruikte programma filmpje: iMovie (Apple).
Bespreking:
http://www.rozemarijnonline.net/poezie/huygens-sterre.html
Verder lezen:
Poeziegeschiedenis en versanalyse: http://www.rozemarijnonline.net/poeziegeschiedenis.html
RozemarijnOnline:
http://www.rozemarijnonline.net/
Loading...
7:46
als de sterren aan de hemel staan!.wmvby thejokkesfrommarijn140 views
Link to this comment:
All Comments (0)