Mersin Ayaş - Eliaussa - Sebaste

Erdemli - Ayaş Beldesi'nin bulnduğu yerde, antik dönemin Dağlık Kilikia (Kilikia Tracheia) Bölgesi'nde bulunan Eliaussa - Sebaste kenti Geç Helenistik dönemde (İ.Ö. 2.-1.yy.) kurulmuştu. Kentin batısında Korykos, doğusunda Ayaş, kuzeyindeki Kanytelis kentleri ile bağlantılıydı.

Erdemli -- Silifke karayolu antik kentin içinden geçiyor. Otomobille geçerken bile kalıntılar görülebiliyor. Çünkü karayolu aslında antik kentin içinden geçiyor. Kentteki arkeolojik kazılar İtalyanlar arkeologlar tarafından sürdürülüyor.

Roma ve erken Hıristiyanlık dönemlerinde en parlak devrini yaşadı. Kentin gelişmesi ve zenginleşmesi hem doğal bir limana, hem de verimli tarım alanlarına sahip oluşundandı. O çağların en değerli ürünlerinden zeytin ve zeytinyağı üretimi çok gelişmişti. Antik Çağ'da zeytin, meyvesi ve yağı ile bir besin kaynağı olmaktan çok daha fazla işe yarıyordu; temizlik ve aydınlatmada yaygın olarak kullanılıyordu. Sabunu ile temizlemeye, yağı ile kandillerde aydınlatmaya da yarıyordu. Bu nedenle de bir tür kutsallık kazanmıştı. Zeytin bu kutsal anlamını günümüzde de sürdürüyor.

Kentin ilk yerleşme alanı deniz tarafındaki tepelik burunda olmuş ve zamanla yakın iç bölgelere yayılmış. Pompeius'un korsan tehlikesini ortadan kaldırmasıyla başlayan barış dönemi de kentin gelişmesine yardımcı oldu. Ama en önemli etken kentin İmparator Augustus döneminde Kapadokya Kralı Arkhelaos'a bağışlanması ve kralın buraya yerleşmesiydi. Arkhelaos Augustus'a şükran ve sadakatının ifadesi olarak kentin adını Sebaste olarak değiştirdi.

İ.S. 72'de Vespasian'ın Kilikia'yı eyalet olarak yeniden organize etmesiyle ekonomik ve kentsel gelişmesi hızlandı. İ.S. 2.. ve 3.. tiyatro, agora ve büyük hamamlar yapıldı.

İ.S. 3. yüzyılın ikinci yarısından sonra ise Eliaussa - Sebaste gerilemeye ve önemini yitirmeye başladı.

Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerinde (İ.S. 5.-7. yy,) kentin hâlâ varlığını sürdürdüğü ve bir çok hıristiyanlık yapısının bulunduğu antik kaynaklardan ve arkeolojik verilerden anlaşılıyor. Ama artık önemli bir kent olma özelliği gerilerde kalmıştır.

Bu Bizans kentinin İ.S. 7. yy.da kesin olarak ortadan kalkması doğal nedenlerle, belki de bir deprem sonucunda ve özellikle limanın kumla örtülmesi sonucunda olabileceği düşünülüyor. Aynı dönemde, yakınlarındaki Korykos kenti gelişmeye başlamış ve Geç Ortaçağ sonlarına kadar da önemli bir kent olmuş.

Category:

People & Blogs

Tags:

• MTSO
• Mersin
• Ayaş
• Eliaussa
• Sebaste