Latinishtja dhe Shqipja

Më poshtë do paraqesim fjalë që latinishtja dhe shqipja kanë të përbashkëta si edhe fjalët që shpjegohen vetëm nga shqipja. Këtu do paraqesim vetëm fjalët kryesore, pasi nëse do të paraqiteshin të gjitha ngjashmëritë midis shqipes dhe latinishtes do të duhej një libër i tërë.
Nga ana tjetër, duhet përmendur që ketu është shfrytëzuar vetëm gjuha letrare latine, pasi nëse do të njihnim dialektet e latinishtes dhe gjuhën e atij populli, mund të themi pa frikë që do te dilnin THESARE FILOLOGJIKE.
Për të gjithë leksikun e mëposhtëm shqipja ka sinonime të tjera për të treguar kuptimin e fjalës, pra nuk është se shqipja përdor këto fjalë sepse nuk ka fjalë të tjera për ta shprehur atë kuptim.
Allargare a-largare zgjeruar dhe larguar
Fjala larg ne kuptimin e larget gjendet ne shqip dhe ne spanjisht. Nga ana tjeter ajo ka edhe kuptimin e gjere dhe serish ky kuptim jepet qarte nga fjala larg, pra i gjere, i madh dhe i larguar.
Allentare a-lentare e liruar
Kjo fjale shpjegohet me fjalen shqipe a-lën, pra është lënë, eshte liruar, qe eshte edhe kuptimi i fjales. Dicka lirohet duke e lene te lire te iki. Madje fjala merr edhe formen e shqipes e lene ne kohen e shkuar, e cila perdoret per dike qe eshte lene, qe ne kete forme gjendet aktualisht ne shqip
Amico amiko mik
Fjala mik sigurisht qe eshte ne shqip dhe perdoret keshtu ne te gjitha dialektet e saj. Kjo fjale kaq e rendesishme per shqiptarin ku mikpritjen e ka patur dhe e ka nje nder traditat me te vyera, nuk mund te jete fjale e huazuar. Mund te huazohet nje fjale per te cilen nuk ka perkthim, kur vjen fenomeni perpara fjales, por jo nje virtyt kaq i lashte per shqitparet.Sot huazimi eshte edhe me i lehte, por ne ate kohe te izoluar mes malesh, nuk ka qene mundesia e huazimit prej shqiptareve.
shqip mik
italisht amico
frengjisht ami
spanjisht amigo
Angustia a-ngustia ngushtesia
Rrjedh nga fjala shqipe ngushtë, qe eshte rrenja dhe kuptimi i fjales. Shqipja sot e ruan fjalen e ngushte ne gjuhen e perditshme per te treguar ngushtesine fizike por edhe ate shpirterore.
Aperto aperto hapur (apur)
Edhe shqipja dhe latinishtja ruajne foljen hapur, por shpesh ne latinisht H bie ose nuk lexohet fare duke u bere ne apur.
Apparentea-parente i dukshem
Nje fjale qe shpjegohet nga shqipja me foljen shikoj, qe ne kohen e shkuar behet parë. Folja shikoj, qe ne te shkuaren behet kam parë nuk gjendet ne asnje gjuhe sot pervec shqipes, pasi latinishtja nuk ka folje parë, qe te tregoje pamjen apo dukjen.
Arena arena arena
Tregon nje vend apo nje shesh ku jepet shfaqja e cirkut, vend qe eshte me rërë dhe kjo shpjegohet nga a-rëna, pra e dialektit geg. Nga fjala rëna ka dale edhe fjala arena, qe eshte stadiumi ku zhvillohen lojerat e cirkut. Pra arena eshte nje toke me rërë me te cilen sic dukej ngrihej cirku per te mos pesuar demtime, pasi rera eshte me e bute. Gjithashtu nje tjeter fakt interesant eshte fjala arenario qe tregon nje kodër ranore, por edhe kjo eshte ne shqip, pasi sot ne shqip i thuhet rërës rëra, ndersa ne italisht sabbia.

Category:

Education

Tags:

• Latinishtja dhe Shqipja
• etimologji
• Dinastia Ilire
• Mesapet
• Japiget
• Dardanet
• Eneu
• Arbereshet
• Roma
• Perandoria Romake
• harta te vjetra antike
• etrusket
• tosket
• toscana
• Elena Kocaqi
• Shqiperi
• Arberi
• Epir
• Emathia

[AlbanianJustice]

Kerkojme ndjese per muziken, sepse muziken tone e bllokoi YT dhe u detyruam te vendosim nje cfaredo, vetem e vetem qe te keni mundesine ta ndiqni videon.