Profile
Name:
pl2804
Channel Views:
10,066
Joined:
Mar 14, 2007
Latest Activity:
5 months ago
About Me:
Res Publica Nowa, Sierpien 2002
Jezeli ze spuscizny europejskiej wymazalibysmy wiare, milosc i
chrzescijanska wrazliwosc sumienia, Europy w ogole by nie bylo" -
powiedzial kardynal Lustiger (w wywiadzie dla "Biuletynu Prasowego
KAl" 51). I on, i ja przezylismy Holokaust jako dzieci i jako
chrzescijanie, ale ja sie nawrocilem i w te spuscizne nie wierze.
Przezylem (stracilem) w Europie pol zycia i widzialem bardzo malo
wiary, jeszcze mniej milosci, a najmniej sumienia, ktore nota bene
jest zydowskiego pochodzenia. Dlaczego arcybiskup Paryza tak bardzo
wierzy w Europe? Szolem Alejchem odpowiedzialby przypowiescia o
robaku, ktory zyje w chrzanie i jest przekonany, ze nie ma nic
slodszego na swiecie.
Niewiele brakowalo, zebym i ja pozostal chrzescijaninem, tez nie
tylko ze strachu i tez widziano we mnie przyszlego ksiedza, ale
ciesze sie, ze wrocilem do Zydow. Pomordowanych w Europie przez
Europejczykow. Chrzescijanie protestuja, gdy sie mowi, ze przez
chrzescijan, wedlug nich mordercy nie mogli byc "prawdziwymi
chrzescijanami", ale dziecmi chrzescijanstwa byli niewatpliwie.
Przez europejska kulture, powie Aron Appelfeld, cudem ocalaly
rowiesnik Lustigera. Na jednym ze zjazdow dzieci Holokaustu ktos
powiedzial, ze kazdy narod jest zdolny do takiej zbrodni. I tak, i
nie. Niezbedne sa pewne warunki i okreslona kultura - jak europejska.
Matka przywiozla mi z Izraela doskonalosc geometryczna, zydowska
gwiazde elegancko wyrzez-biona ze zlota. Byl to ostatni jej prezent i
nosilem ja na szyi na jej czesc. W Ameryce nikt nawet nie spojrzal.
Tylko raz, w klubie korpusu dyplomatycznego, gdzie ambasada PRL
pokazywala "Zaklete rewiry", dobry film z dobrej, przedwojennej
ksiazki, ktory Glos Ameryki mi kazal zobaczyc. Tego popoludnia bylo
goraco w Waszyngtonie, wiec poszedlem w rozpietej koszuli. Myslalem,
ze to be-dzie zwykly seans w ciemnosci, a tu rozswietlona,
krysztalowa sala, szampan i dyplomaci z calego sowieckiego obozu.
Niektorzy nieznacznie sie usmiechali, a skosnoocy nawet do mnie
zagadywali, pytajac, co to za znak, tylko radca kulturalny polskiej
ambasady, ktory byl gospodarzem imprezy, uciekal na moj widok z
jednego konca sali w drugi, scigany przez ironiczne spojrzenia
kolegow i konkurentow. A do tego z szampanskiej sali zjezdzalo sie do
kina winda, na ktora trzeba bylo dlugo czekac, a potem dlugo jechac
twarza w twarz i radca krecil glowa we wszystkie strony, zeby mojej
gwiazdy nie widziec.
Podobnie zachowywali sie pasazerowie na lotnisku w Mediolanie, gdzie
wyladowalem po 15 latach amerykanizacji i zapomnialem zapiac koszule,
a pogranicznik badajacy moj paszport obrzucil mnie mroz-nym
spojrzeniem. I tak samo na tlocznym lotnisku w Brukseli, gdzie
wysiadlem z dwustoma mlodymi Zydami z Ameryki. Jedni w haftowanych
jarmulkach, inni z gwiazdkami jak ja, szlismy rzedem, zeby nie
pogubic sie w tlumie, dlugim szpalerem spojrzen - nieprzyjaznych,
zdumionych, w najlepszym razie wystraszonych. Czarterowe autobusy
zabraly nas stamtad do Kolonii, gdzie przesiedzie-lismy noc w
odosobnionym hangarze pod bronia automatyczna niemieckiej strazy,
zeby nic nam sie nie stalo, az nad ranem zabral nas izraelski
samolot. To bylo wiele lat temu i nie nosze juz mojej pieknej,
zydowskiej gwiazdy, kiedy lece do Europy. I dziwie sie coraz
bardziej, ze Zydzi tam jeszcze mieszkaja.
W zydowskiej szkole uczono mnie, ze powinienem byc dumny z tego, ze
jestem Zydem. Wydawalo mi sie to nie-logiczne. Z czego mam byc dumny?
Z wrogosci i pogardy? Teraz wiem, ze dobrze, kiedy motloch nami
pogardza, i ze zle by bylo, gdyby nas wielbil. I jestem dumny, ze nie
zdezerterowalem jak Lustiger. Jak katolicka swieta Edyla Stein, ktora
opuscila swoj lud w potrzebie i przylaczyla sie do tych, co wystawili
go na Zaglade, a podzielila zydowski los z przyczyn od siebie
niezaleznych. Nazywam ja dezerterka, ale nie winie. Nie winie nikogo,
kto w Europie boi sie i nie chce byc Zydem. Ja tez balem sie i nie
chcialem. Ja winie Europe.
Jej chrzescijanska etyka pochodzi od zydowskiej, ale jest kilka
podstawowych roznic. Chrzescijanie modla sie, zeby Bog przebaczyl ich
wrogom, a Zydzi - zwlaszcza po Holokauscie - przeciwnie.
Chrzescijanska modlitwa lest godna podziwu, a zydowska - szczera.
Zydzi i w slad za nimi chrzescijanie wierza, ze sa wybrani, ale Zydzi
nigdy nie glosili, ze wszyscy inni sa potepieni. Dlatego nie zaluje,
ze wrocilem do Zydow.