De Hollandse Waterlinie was een militaire verdedigingslinie uit 1815 tussen de Zuiderzee en de Biesbosch. Tegenwoordig is er in het gebied van alles te doen en te vinden.

Vanaf 1672 werd Nederland voor een groot deel verdedigd met behulp van water. Om de oprukkende Fransen tegen te houden werd een militaire linie aangelegd: de oude Hollandse Waterlinie. Deze oude Hollandse Waterlinie liep van Muiden naar Woerden en via Schoonhoven naar Gorinchem. Na 1815 besloot het Rijk om Utrecht binnen deze linie te leggen. Dit was het begin van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

De Nieuwe Hollandse Waterlinie heeft haar waarde als verdedigingslinie nooit echt kunnen bewijzen, maar is wel drie keer (gedeeltelijk) in staat van verdediging gebracht. De eerste keer was in 1870 toen de Frans-Duitse oorlog dreigde uit te draaien op een Europese oorlog. De tweede keer was tijdens de Eerste Wereldoorlog en de laatste keer in 1939 toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, wanneer de Duitse luchtmacht over de onder water gezette gebieden en forten vliegt, blijkt dat de Linie zijn verdedigingswaarde grotendeels heeft verloren. Nederland moest zich aanpassen aan de moderne oorlogsvoering. De meeste forten zijn intact, maar hebben hun militaire functie verloren. Steeds meer verdedigingswerken krijgen een nieuwe functie, zoals wijnkelder of congrescentrum.