Testudo (łac. żółw) - taktyka obronna legionów rzymskich stosowana w celu obrony przed ostrzałem łuczników. Polegała ona na utworzeniu zwartej prostokątnej formacji (kolumny), w której legioniści z pierwszego szeregu i z boków formacji trzymali tarcze pionowo przed sobą lub od strony odsłoniętego swojego boku, natomiast legioniści z wewnętrznych szeregów trzymali tarcze poziomo nad sobą i nad legionistami pierwszego i bocznych szeregów, tworząc w ten sposób osłonę całej formacji przed strzałami przeciwnika. Poruszający się w takiej kolumnie w czasie bitwy legioniści przypominali osłoniętego skorupą żółwia - stąd nazwa.

Legion albo legia (łac. legio) -- podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji.

10 kohort (pułków) po 3 manipuły (ok. 480 żołnierzy) z tym, że pierwsza kohorta miała zazwyczaj ok. 1100 żołnierzy (podwójny stan)
30 manipułów (batalionów) po ok. 160 żołnierzy
60 centurii (kompanii) -- w zależności od okresu od 50 do 100 żołnierzy (zazwyczaj ok. 80), każda z kohort liczyła po 6 centurii, wyjątkiem była pierwsza kohorta w której centurii było 5 jednak o podwójnym stanie liczbowym.

Teoretyczny stan osobowy legionu wynosił 5000-6000 żołnierzy

Uzbrojenie Legionisty:

*hełm (galea)
*tarcza (scutum) -- najpierw owalna, później prostokątna
*pancerz -- zbroja łuskowa lub kolczuga, później zbroja segmentowa (lorica segmentata)
*ciężka włócznia (hasta) lub oszczepy (pilum)
*krótki, obosieczny miecz (gladius)

Triarii -- (łac. trzeciorzędowi, l.poj. triarius) - w rzymskim legionie republikańskim legioniści walczący w trzeciej i ostatniej linii manipułów.
Najstarsi (od ok. 30 do 46 lat) i najbardziej doświadczeni weterani, stanowili linię rezerw, którą wprowadzano do walki w krytycznych momentach (stąd powiedzenie res ad triarios venit -- sprawa doszła do triarii lub sprawa doszła do trzeciego szeregu, jest synonimem trudnej sytuacji)

Principes - kategoria piechoty w legionie manipularnym, starsi żołnierze od hastati ale młodsi niż triarii. Walczyli w drugiej linii manipułów wojsk rzymskich. Uzbrojeni w miecze gladius i dwa pila.

Hastati - (łac. włócznicy, l.poj. hastatus) - w rzymskim legionie republikańskim legioniści walczący w pierwszej linii manipułów. Uzbrojeni podobnie jak principes w dwa oszczepy (pila), oraz krótkie obosieczne miecze (gladius).